Dinsdag 19/10/2021

Groen-top ziet kartel nog zitten, maar basis aarzelt

Nu sp.a verwikkeld is in het Publipart-schandaal, acht een deel van de Gentse groenen de tijd rijp om de samenwerking met de socialisten op te zeggen. Maar de partijtop doet er alles aan om dat scenario te vermijden.

"Ik denk niet dat dit over een kartel gaat, maar over eerlijke en transparante politiek", zei Groen-voorzitter Meyrem Almaci na het partijbureau. Die boodschap werd ook uitgedragen door de andere groene kopstukken. "Het heeft geen zin om ons nu te verliezen in karteldiscussies. We hebben nog tijd genoeg om daarover te beslissen", zei federaal fractieleider Kristof Calvo.

Met of zonder sp.a: die fundamentele keuze moeten de Gentse groenen maken na de Publipart-affaire rond sp.a-schepen Tom Balthazar, die intussen is opgestapt. Tot nu toe was Groen altijd het kleine broertje van sp.a. In 2012 trokken ze in kartel naar de kiezer. Maar na de schandalen rond Optima en Publipart is de vriendschap tussen de twee bekoeld. Is het niet stilaan tijd dat de kleine broer zijn eigen weg opgaat?

De partijtop vindt van niet, al wil niemand daar forse uitspraken over doen. "Het is duidelijk dat ze ons uit elkaar willen spelen, maar niemand staat te springen om een progressief beleid in rechtse handen te geven", zegt Bram Van Braeckevelt, fractieleider in de gemeenteraad. Volgens Calvo moet Groen de leiding nemen van progressief Vlaanderen "maar niet ten koste van een andere progressieve partij".

Historische kans

Dat klinkt misschien melig, maar het is vooral een strategische afweging. Sp.a blijft een belangrijke partner op links. Bij de verkiezingen in 2012 haalde Groen voordeel uit het kartel. De afgelopen jaren kregen ze ook ruimte om te wegen op het beleid, onder andere via het nieuwe circulatieplan. Vandaar dat het kartel vorig jaar nog met een overweldigende meerderheid van de leden werd goedgekeurd.

Maar ondertussen is er veel veranderd. Eerst was er het Optima-schandaal rond burgemeester Daniël Termont (sp.a), nu is er de Publipart-affaire. De groenen hebben traditioneel een bloedhekel aan zulke affaires. Zij staan voor propere politiek.

Bovendien scoorde Groen bij de verkiezingen in 2014 bijzonder sterk in de steden. De kans is groot dat er bij de volgende verkiezingen in 2018 veel rode bastions zullen sneuvelen. De groenen voelen dat die machtsoverdracht er zit aan te komen.

De crisis in Gent is dan ook een historische kans om zich op te werpen als de nieuwe leiders van links. Steeds meer leden zijn ervan overtuigd dat de partij zich moet bevrijden van het socialistische juk. De sp.a staat volgens hen voor een oude politieke cultuur die niet spoort met hun morele standaard. En voor stemmenkanon Daniël Termont hoeven ze het niet meer te laten, want die gaat binnenkort weg.

Overal in Vlaanderen ligt de samenwerking met sp.a moeilijk bij de leden van Groen. Uit een onderzoek van de Universiteit Gent, dat gepubliceerd werd in het links-politieke maandblad Sampol, blijkt dat amper 14 procent een verregaande partijsamenwerking met sp.a ziet zitten. Bijna tweederde is tegen zo'n samenwerking. Daarmee is de weerstand bij Groen opmerkelijk groter dan bij sp.a. Daar zou de helft een fusie wel zien zitten.

"De partijtop voelt dat de kritiek op sp.a groot is bij haar leden", stelt politicoloog Carl Devos (UGent) vast. "Het feit dat deze existentiële beslissing over het kartel wordt overgelaten aan de leden, zegt veel. Het wijst toch op een zekere verzuring. Misschien niet aan de top, maar wel aan de basis. Daar vragen ze zich al langer af waarom Elke Decruynaere en Filip Watteeuw zoveel macht moeten hebben."

Masseren: dat is nu hun opdracht. Willen zij dat hun kartel overleeft, dan zullen ze eerst hun basis moeten overtuigen. Vandaar dat een stemming door de leden voorlopig nog wordt afgeblokt. "Eerst moeten de schepenen van sp.a en groen de kans krijgen om te tonen dat er een omslag komt", legt Decruynaere uit. De komende dagen zullen zij lijsten bekendmaken met hun lonen, mandaten en bijhorende vergoedingen. "Daarna valt er te praten over een verdere samenwerking."

Als dat niet volstaat, kunnen de socialisten ook nog over de brug komen met het lijsttrekkerschap. Eerder was er afgesproken dat sp.a de lijsttrekker in 2018 zou leveren. Nu gaan er stemmen op om die plek aan een groene politicus te gunnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234