Vrijdag 02/12/2022

Groen is de mode

Beroemde ontwerpers laten in hun tuinen kijken

Giorgio Armani teelt palmbomen in zijn tuin op het vulkanische eilandje Pantelleria in de Middellandse Zee, tussen Sicilië en Tunesië. Kenzo Takada koestert de bamboes in zijn kleine Japanse tuin in het centrum van Parijs, terwijl John Galliano enkele straten verder oude rozen en hortensia's verzorgt. Wat hebben couturiers met cultivars?

Paul Geerts

k heb het enkele maanden geleden al gehad over de fascinatie die in de modewereld blijkbaar bestaat voor tuinen. Mode-ontwerpers als Hubert de Givenchy, Valentino, Yves Saint-Laurent, Karl Lagerfeld, Paul Smith, Jil Sander, Kenzo, Armani, Dries Van Noten, Jo Wijckmans, allemaal hebben ze een meer dan gemiddelde interesse voor tuinen. "De aanwezigheid van die mode-ontwerpers in de tuinwereld stemt mij op de drempel van een nieuw millennium hoopvol over de toekomst van de tuin, omdat dit perspectieven opent voor een injectie van creativiteit en nieuwe ideëen in het tuingebeuren", schreef ik toen. "Net als in hun kleren drukken ze ook hun stempel op hun tuinen. De tuin die Dries Van Noten momenteel restaureert en heraanlegt in Lier lijkt bijvoorbeeld in niets op de witte cameliatuin die Lagerfeld twee jaar geleden voor de Chelsea Flower Show ontwierp. En de Japans geïnspireerde tuin van Kenzo in Parijs is totaal verschillend van de sobere tuinen die Jil Sander op haar grote domein in Duitsland cultiveert." Dat blijkt ook ten overvloede uit het glossy tuinboek Jardins de la Mode dat zopas verscheen bij de Parijse Editions du Chêne van Hachette. Daarin worden de tuinen beschreven van de Franse mode-ontwerpers Pierre Bergé en Yves Saint Laurent, Hubert de Givenchy, Michel Klein, Cristian Louboutin, Jean-Louis Dumas Hermès, Loulou de La Falaise en Nicole de Vésian, van de Britten Hardy Amies, John Galliano, Stephan Janson en Anoushka Hempel, van de Amerikanen Bill Blass en Oscar de la Renta, de Japanner Kenzo en de Italianen Giorgio Armani, Valentino en Ferragamo di San Giuliano.

Bij de meeste van die tuinen konden we ons tot voor kort weinig of niks voorstellen, omdat hun eigenaren ze beschouwen als een pure privé-aangelegenheid die ze angstvallig van de buitenwereld afschermen. Zelfs die ontwerpers die meestal gemakkelijk te bewegen zijn tot een interview over leven en welzijn of die zich met graagte laten fotograferen in hun privé-vertrekken, gedragen zich blijkbaar met veel meer schroom wat hun tuin betreft. "Die tuinen vormen de uitdrukking van de intuïtie, de innerlijke wereld van hun ontwerpers", zo heet het in de inleiding van het boek.

Ik ben te weinig thuis in de modewereld om daarover uitspraken te kunnen doen, maar het gaat inderdaad meestal om hoogst persoonlijke tuinen en er zijn, voor zover ik kan beoordelen, een aantal merkwaardige parallellen te trekken tussen hun werk als mode-ontwerpers en de tuinen die ze hebben aangelegd of laten aanleggen.

De tuin van Giorgio Armani op het onherbergzame Pantelleria is bijvoorbeeld een staaltje van beheerste chic. De eeuwenoude palmbomen (die hij speciaal per schip heeft laten overbrengen uit Italië!), reusachtige cactussen en strenge agaves zorgen er voor een uitgepuurde, misschien wat hautaine atmosfeer die het blauw van de lucht en de zee nog accentueert. De tuin van Hardy Amies, de bejaarde hofleverancier van de Britse koningin, in een afgelegen dorpje in de Cotswolds is een typische Engelse cottagetuin waar de tijd schijnt te hebben stilgestaan. Zo Brits als de tuin van Amies is, zo on-Brits is die van Anoushka Hempel, die naast enkele restaurants en modehuizen ook drie exclusieve hotels bezit en decoreerde (Blakes en The Hempel). Zelf definieert ze haar tuin in Wiltshire als een 'mengeling tussen zen en Italiaanse renaissance'. Hij is sterk gestructureerd en georganiseerd, overvloedig gedecoreerd maar tegelijk ook zeer strak, het werk van iemand met een eclectische smaak die ook in haar decoraties en ontwerpen diverse invloeden mengt en de sterke effecten niet schuwt.

John Galliano, een van de jongere 'barokke' ontwerpers die vandaag de dienst uitmaken in de internationale modewereld, deed voor zijn Parijse stadstuin een beroep op de modieuze tuinarchitecte Camille Müller. Metershoge bamboes en een bananenboom zorgen er voor een exotische sfeer, rozen in alle vormen en kleuren geven het geheel een exuberante tint, terwijl een lachende boeddha, een verroest tuinstoeltje dat begroeid is met surfinnia's en Venetiaanse lantaarns die in de bomen hangen, een barokke toets toevoegen.

Totaal anders is de Japanse tuin van Kenzo op de binnenkoer van een oude meubelopslagplaats in de buurt van de Bastille. Vanuit zijn slaapkamer kijkt hij uit over een Japans rivierlandschap met grote rotsen, een waterval en een vijver waarin grote koi's zwemmen. Aan de oevers groeien hosta's, bamboes en Japanse esdoorns. De vijver werd aangelegd door een Japanse specialist en elk jaar laat hij een Japanse tuinploeg overvliegen om zijn bomen en struiken te snoeien volgens de regels van de kunst.

De elegante tuinen rond het kasteel van Hubert de Givenchy in de Eure-et-Loir zijn gemaakt naar het beeld en de gelijkenis van deze aristocraat onder de Franse mode-ontwerpers die destijds Jackie Kennedy, de hertogin van Windsor, Prinses Grace en Audrey Hepburn kleedde. De schitterende en uniek gelegen tuin die hij bezit in Cap Ferrat aan de Côte d'Azur is al even elegant, maar dan overgoten met een mediterrane exuberantie.

Wie in dit boek uiteraard niet mocht ontbreken is Pierre Bergé, de jarenlange zakenpartner van Yves Saint-Laurent, die samen met hem onder meer de beroemde tuin van Majorelle in Marrakech restaureerde. Maar daarnaast bezit Pierre Bergé nog minstens een vijftal andere tuinen, waarvan twee in Parijs, een (plus bijbehorend kasteel) in Deauville, een in Tanger en een in Saint-Rémy-de-Provence. Trop is te veel, zoals Van Den Boeynants ooit zei.

De sympathiekste tuin lijkt me, op basis van dit boek tenminste, die van Loulou de La Falaise, ooit topmannequin, muze van Yves Saint-Laurent en behorend tot de jetset van Parijs en Londen, maar nu een verdienstelijk juwelenontwerpster én gepassioneerd tuinierster. Dat laatste heeft ze naar eigen zeggen te danken aan haar dochtertje. Toen die werd geboren zei ze het sterrenbestaan vaarwel en verhuisde ze naar een huis met tuin op het platteland. Ze vond dat haar kind recht had op een tuin om te kunnen opgroeien met de emoties en de ontelbare geneugten van het platteland die zij zich herinnerde uit haar jeugd in Engeland. De tuin die ze samen met haar man Thaddeus Klossowski, zoon van de schilder Balthus, aanlegde is een eerder wilde tuin waar een georganiseerde chaos heerst. Geen gladgelikte formele bloemperkjes waar aan bloemschikken in het groot wordt gedaan, maar een overvloed van 'gewone' bloemen zoals dahlia's, margrieten, Japanse anemonen, irissen, pioenen, papavers, guldenroede en rozen tussen de hoge grassen. Een tuin op maat van haar dochtertje. Modeliefhebbers die geïnteresseerd zijn in de mens achter de ontwerper, zullen met plezier door dit boek bladeren. Een chique vorm van paparazzi-dom. Tuinliefhebbers zullen zich wellicht vergapen aan de soms exuberante rijkdom die hier tentoon wordt gespreid. Maar dit soort boeken leeft nu eenmaal bij de gratie van de onbereikbare dromen die erin worden getoond.

Claire de Virieu & Francis Dorléans, 'Jardins de la Mode', Editions du Chêne, Paris, 2000,

ISBN 284277227-X

Vanuit zijn slaapkamer in Parijs kijkt Kenzo uit over een Japans rivierlandschap met rotsen, een waterval en een vijver waarin grote koi's zwemmenPierre Bergé, de jarenlange zakenpartner van Yves Saint-Laurent, bezit minstens vijf tuinen: twee in Parijs, een in Deauville, een in Tanger en deze hier, in Saint-Rémy-de-Provence

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234