Zondag 21/07/2019

Zwarte Piet

Grimmige sfeer tijdens intocht Sinterklaas in Nederland: verschillende arrestaties

Beeld ANP

In Nederland waren dit weekend demonstraties aangekondigd bij de aankomst van Sinterklaas. Demonstraties in onder meer Rotterdam, Eindhoven en Leeuwarden liepen uit de hand met arrestaties als gevolg. In Eindhoven bijvoorbeeld stonden Zwarte Piet-demonstranten oog in oog met hooligans van PSV. Op de meeste plaatsen verliep de aankomst zonder incidenten.

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) mijdt dit jaar de landelijke intocht, maar wilde in de plaats daarvan in het hele land demonstreren. Een aantal demonstraties zijn vanochtend op het allerlaatste moment afgeblazen. Onder meer in Nijmegen, Maassluis en Apeldoorn gingen de demonstraties niet door. In Nijmegen is het protest afgeblazen “vanwege het grote aantal bedreigingen en het feit dat de burgemeester weigert een zichtbare locatie toe te wijzen”.

De actievoerders hebben speciale plekken toegewezen gekregen waar ze mogen staan, maar die vielen niet allemaal in goede aarde. Zo vindt KOZP dat de betogers op de locaties in Den Haag en Rotterdam niet goed zichtbaar en hoorbaar zijn. Er werden ook tegenacties aangekondigd.

Rellen in Rotterdam

Op de Erasmusbrug in Rotterdam heeft de politie opgetreden bij een confrontatie tussen demonstranten voor en tegen Zwarte Piet. Daarbij zijn drie mensen aangehouden, een anti-Zwarte Pietbetoger en twee voorstanders. Volgens de politie kwamen er twee auto’s af op de groep mensen die demonstreerden tegen Zwarte Piet. De betogers wilden over de brug om terug te keren. Er werd uit een van de auto’s een rookbom gegooid. De inzittenden wilden volgens de politie met de demonstranten op de vuist gaan, maar agenten grepen in. 

De Rotterdamse burgemeester had een speciale plek ingericht voor de tegenstanders van Zwarte Piet om te demonstreren, maar die weigerden daar te gaan staan.

Aan de Erasmusbrug was een spandoek opgehangen met de tekst “Zwarte Piet is racisme”. Precies onder dat spandoek deelden zwartgeschminkte leden van anti-islambeweging Pegida snoepgoed uit.

Confrontatie met PSV-hooligans

Op het Catharinaplein in Eindhoven ontstond een grimmige sfeer. Tegenover een relatief kleine groep van twintig activisten van KOZP stonden ongeveer 250 hardekernsupporters van PSV. Toen de KOZP-activisten op het plein aankwamen, zochten de voetbalsupporters direct de confrontatie door ertussenin te gaan staan en te schreeuwen. De politie dreef de twee groepen uiteen en bleef ertussen staan, terwijl de PSV-fans met eieren, blikjes en pepernoten gooiden.

Nadat Sinterklaas voorbij was gekomen, braken enkele supporters door het politiekordon. Zij werden door de politie en de Mobiele Eenheid (ME) tegengehouden. De KOZP-activisten werden aan de andere kant van het plein weggeleid en elders opgevangen.

Volgens de politie is “een aantal personen” aangehouden, onder meer voor het gooien van eieren.

Leden van de harde kern van PSV geven een tegendemonstratie op de actie van Kick Out Zwarte Piet tijdens de intocht van Sinterklaas in Eindhoven. Beeld ANP

Wapenstok en honden

In Leeuwarden is de sinterklaasintocht rommelig verlopen. Eerst gingen activisten van KOZP tevergeefs in discussie met burgemeester Ferd Crone over het vak op het Wilhelminaplein waar ze mochten demonstreren. Ze wilden dat het vak twintig meter zou opschuiven, zodat het direct aan de intochtroute van Sinterklaas zou liggen. De burgemeester kapte dat af en zei dat daar gisteren harde afspraken over zijn gemaakt.

Op de trappen van het gerechtsgebouw, verzamelde zich een groep supporters van voetbalclub Cambuur. Zij zijn pro-Zwarte Piet en lieten eerder deze week doorschemeren dat ze het protest van KOZP wilden verstoren. Toen de anti-Piet-activisten muziek begonnen te maken, kwamen de Cambuursupporters naar voren en begonnen ze sinterklaasliederen te zingen. De politie vormt met een aantal bussen een barrière tussen de twee groepen en agenten staan met de wapenstok en honden klaar om in te grijpen. Ook de Mobiele Eenheid was paraat. 

Nadat de sinterklaasstoet voorbij was gegaan, bliezen de demonstranten en tegendemonstranten geleidelijk de aftocht en verdween ook het publiek. In de Friese hoofdstad zijn twee mensen aangehouden omdat ze shirts droegen met beledigende teksten tegen de politie en weigerden die te bedekken. Ze hadden niets te maken met de demonstratie op het Wilhelminaplein, aldus een politiewoordvoerder.

Sympathisanten van actieclub Kick Out Zwarte Piet (KOZP) nadat de bus onderweg van Amsterdam naar Den Helder is stilgezet door agenten. De actieclub, die wilde demonstreren bij de intocht van Sinterklaas, werd tijdens de rit staande gehouden. Beeld ANP

Aparte vakken

In Zaanstad, waar zo'n 25.000 mensen werden verwacht, golden eveneens strikte regels voor de betogers. Zo stonden de voor- en tegenstanders in aparte vakken zodat ze niet de confrontatie aan konden gaan en moesten toeschouwers door toegangspoortjes voor de aankomst van Pakjesboot 12 in Zaandijk. 

“We hebben alles minutieus voorbereid en het is gemoedelijk verlopen, zoals verwacht”, zei burgemeester Jan Hamming zojuist op een persconferentie. Het was volgens hem een goede combinatie van het recht op vrijheid van meningsuiting en een veilig kinderfeest. “We hebben laten zien dat dat hier in Zaanstad kan.” De intocht ging gepaard met strenge veiligheidsmaatregelen. Zo mochten er geen auto’s in de buurt komen van de route en werden mensen gefouilleerd en moesten ze hun tas laten controleren. Hij erkende wel dat het “treurig is om te zien” dat al die veiligheidsmaatregelen nodig zijn. De burgemeester zou graag zien dat de samenleving het gesprek met elkaar aangaat over de traditie van Sinterklaas.

Er waren volgens Hamming, die zelf Sinterklaas ontving, zo’n 30.000 mensen op de intocht afgekomen. “De mensen stonden vijf rijen dik, het waren prachtige plaatjes.” De politie heeft vier personen aangehouden. Volgens de politie zijn twee personen opgepakt voor het verstoren van de openbare orde, een voor het gooien van een steen naar een demonstratievak en een voor het niet kunnen tonen van een identiteitsbewijs. De meeste betogers, ruim veertig, waren tegen Zwarte Piet. Ze hadden spandoeken en protestbordjes bij zich en scandeerden luidkeels teksten als “Weg met Zwarte Piet.”

Niet iedereen kon de aanwezigheid van de demonstranten waarderen. Bezoekers liepen snel door met hun kindjes of zongen heel hard sinterklaasliedjes door de leuzen heen. Een zwart geschminkte piet ging pontificaal tegenover de betogers staan. De politie verzocht hem dringend door te lopen, wat hij na enig protest deed.

Demonstranten en een Zwarte Piet tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. De oer-Hollandse Zaanse Schans is dit jaar het decor van de landelijke intocht van de goedheiligman en zijn pieten. Beeld ANP

Vanmiddag liet een woordvoerster van KOZP weten “supertrots” te zijn. “Nog nooit zijn zo veel jonge mensen de straat op gegaan.” Ze vindt het jammer dat op verschillende plekken “ons recht op demonstratie werd ingeperkt”.

Een woordvoerder van de politiekorpsleiding zei dat er nog wordt geïnventariseerd hoe de intocht op diverse locaties is gegaan. Het is niet zeker of de politie nog met een verklaring komt daarover. “Het was in veel gevallen ook gewoon een zaak van samenwerking tussen de burgemeesters, het Openbaar Ministerie en de politie in de diverse regio’s.”

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden