Woensdag 07/12/2022

Grimbergen Optimo Bruno

Het aanbod abdijbieren van Grimbergen verbergt onder het commerciële geweld van de meer toegankelijke bieren twee pareltjes, de bittere Cuvée de l'Ermitage (besproken in 'Bier Hier' op 14 december 2001) en de Optimo Bruno, letterlijk vertaald 'den besten bruinen'. Gelanceerd in 1988 als paasbier is het vandaag het hele jaar door verkrijgbaar.

In 1958 sluit de abdij van Grimbergen een licentieovereenkomst met brouwerij Maes te Waarloos. Maes mag abdijbier onder de naam Grimbergen brouwen. Vandaag steekt de naam in de portefeuille van Alken-Maes en dus het Britse Scottish & Newcastle. De Grimbergen wordt gebrouwen in de installaties van de vroegere Brasserie de l'Union in het Henegouwse Jumet. Die ooit zeer gewaardeerde brouwer is in 1978 overgenomen door Alken-Maes, dat de installaties en de hier opgebouwde brouwervaring gelukkig behoudt. Men zal het zich niet beklaagd hebben, want ook nu nog rollen alle hoogvergiste bieren van de groep (ook de Ciney) in Jumet de deur uit.

Grimbergen is na Leffe het best verkochte abdijbier. Het profiel van de Blonde, Dubbele en Tripel sluit aan bij de commerciële politiek van de brouwer: het zijn stuk voor stuk correcte maar weinig opwindende abdijbieren. De Optimo Bruno is andere koek. Alken-Maes refereert met dit bier graag aan aloude brouwtradities binnen de abdij van Grimbergen en stelt het voor als een bijzonder paasbier, speciaal gebrouwen ter ere van deze belangrijke kerkelijke feestdag. De realiteit is dat de Optimo Bruno veeleer de kennis van de brouwingenieurs in de verf zet. Referenties aan oude brouwtradities zijn en blijven onzin, al was het maar omdat pas in 1857 het wezen van bier brouwen en wijn maken - het vergistingsproces - door Louis Pasteur ontrafeld is. Het opkweken van reinculturen - zeg maar het aanleggen van een bank met enkel en alleen gewenste gisten - werd pas begin de vorige eeuw echt gemeengoed. Ten slotte zijn er veel aanwijzingen dat monniken niet voor de feestdagen maar wel in de vastenperiode een rijker en zwaarder bier brouwden, om zo het strenge vastendieet wat aan te vullen met een 'glazen boterham'.

Dat neemt natuurlijk niet weg dat Grimbergen een rijke (brouw)geschiedenis met zich meedraagt. In 1986 verscheen bij Elsevier een interessant (helaas uitverkocht) werkje van de historica Marie-Anne Wilssens, die de geschiedenis van de abdij en haar relatie met bier beschrijft. Geschiedkundig verantwoord werk over bier is zeldzaam, vandaar dat 'Bier Hier' spoedig een korte lezing over het bier van Grimbergen gedurende de jaren wil brengen. Vandaag beperken we ons tot een degustatie van de Optimo Bruno, goed voor een rijkelijk belegde boterham.

Optimo Bruno kleurt niet bruin maar eerder roodachtig donkeramber. De fijne schuimkraag oogt licht gekleurd. Het bier geurt zwaar fruitig, kruidig, moutig (gebrand en geroosterd) en alcoholisch (10% vol. alcohol). Op kamertemperatuur sluipen wat zoete geuren de neus binnen, op keldertemperatuur niet. Het bier gedraagt zich in aroma en smaak al even rijkelijk. De eerste smaakimpressie is zoetig maar die evolueert mooi naar moutig-zoetig over gebrande mout tot mout en hopbitter. Fruitige en later kruidige aroma's vullen de neusholte. Smaak en aroma vervlechten zich uiteindelijk tot een droogkruidige (sinaas of curaçao?) en droogbitterige stevige en ellenlange staart waarin het fruitige en zoetige van de aanzet niet meer voorkomen. In de nasmaak vertoont de Optimo Bruno een voor een Belgisch abdijbier (met een zoetige aanzet) opvallend zuiver, droog en likeurachtig karakter.

Ter vergelijking gaat een flesje Grimbergen Dubbel open. Dit bruine abdijbier draagt een relatief lage 6,5% vol. alcohol mee, biedt veel minder geur, aroma en smaak (in het geheugen blijft slechts karamelmout hangen). Het bevat overduidelijk een flinke en zelfs storende portie ijzer, zijnde een schuimstabilisator. Aldus wordt de Grimbergen Dubbel snel en kordaat naar het rijk der vergetelheid verwezen. Beide bieren zijn eenvoudigweg niet te vergelijken.

De Optimo Bruno echter biedt veel meer. Hij plaatst zich tussen een klassiek bruin abdijbier of trappist waarvan hij het zoetige en complexe karakter deels overneemt en de droge, likeureuze en alcoholische Duitse EKU 28 (een laagvergiste Bock die geen Belgische equivalent kent) en is daarmee een unicum in het Belgische bierlandschap. Dit bier is niet hergist in de fles, verliest daardoor aan complexiteit maar weet wel zijn zuivere en droogpittige trekjes perfect en evenwichtig te etaleren. Werkelijk verbazend is dat tot een half uur na het degusteren van een glas Optimo Bruno de mond vervuld blijft van kurkdroge, droogkruidige en likeureuze sensaties.

Dit bier durf ik graag bestempelen als een groot en naar Belgische maatstaven zeer origineel brouwsel. De argeloze caféganger mag zoveel spontane Grimbergen-ontmoetingen meemaken als zijn hartje lust, de Optimo Bruno - bij voorkeur rustig thuis uit te schenken - is met deze gepromoveerd tot vaste waarde in mijn bierkelder. Houden zo, Alken-Maes.

Bob Magerman

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234