Zaterdag 22/02/2020

GRIET OP DE BEECK

Ik zie het overal. In de angstige bewegingen van het jongetje dat probeert zijn moeder te sussen. In de ogen van de mevrouw die op de boekenbeurs schuifelend dichterbij komt en heel stil zegt: "Er hoeft niet per se iets bij, gewoon een handtekening vind ik al fijn." (Zelden met zo veel overtuiging een naam en een boodschap in een boek geschreven.) In de houding van de handen en de armen van de twee mensen die samen zitten te ontbijten in dat café. In het drukke praten en almaar drankjes halen van die man op dat feest die niemand vergat, behalve zichzelf. Eenzaamheid, het is een smerig beest. En als we eerlijk durven te zijn met onszelf, kennen we het wellicht allemaal, in heftigere en minder heftige mate.

Misschien was het daarom dat het mij zo raakte, het initiatief 'Waardige uitvaart' van Els De Smet en haar vrijwilligers, die in Gent iets moois proberen te maken van zogeheten stadsbegrafenissen, het formeel onder de grond stoppen van overledenen die niemand hebben om dat (financieel) te regelen. Eerder was er ook al 'De eenzame uitvaart', het mooie project van dichters als Maarten Inghels en Stijn Vranken die voor mensen die alleen zijn gestorven nog een laatste gedicht schreven. Ook dat blijft een prachtig ding. Maar deze Gentenaars kregen voor wat ze deden niet eens de bevrediging terug van weer een nieuw gedicht in het oeuvre. Zij stonden daar gewoon om iemand die ze verder niet hebben gekend de eer te bewijzen die elk mens verdient.

Het miezerde die dag, maar dat lieten zij niet aan hun hart komen. Zij waren er voor Jules, de overledene. Els De Smet las een paar teksten voor, een jonge vrouw zong een liedje en speelde op haar gitaar, een oudere man zette een bloemetje bij het graf. Wie het tafereel vanuit de verte zag, daar op de begraafplaats, zou denken dat Jules bij leven werd omarmd. En net toen ik het pijnlijk zat te vinden dat dat dus blijkbaar niet zo was, bleek er toch een man te zijn die in zijn eentje was gekomen: Jacques. Hij vertelde dat hij zijn beste vriend was kwijtgeraakt: "Ik ga hem vreselijk missen", zei hij, en die laatste woorden schoten emotioneel de hoogte in.

Hij keek geschokt de dag in, dat kon ik zien, hij die niet echt leek te weten hoe het nu verder moest. Hij keek nog een keer naar nergens in het bijzonder en gooide er toen achteraan: "Maar goed, aan alles komt een einde."

Het was de berusting die een leven verraadde dat vast niet was geworden wat Jacques ervan had gedroomd. Het deed mij vrezen dat Jules misschien niet alleen zijn beste, maar ook zijn enige vriend was, die nu werd bedolven onder de aarde. En terwijl ik blij werd voor de dode, bekroop me het akelige gevoel dat Jacques misschien ooit ook nog zo'n stadsbegrafenis zou wachten, en ik hoopte dat de vrijwilligers hem nog even mee zouden nemen voor een koffie of iets sterkers.

Ik maak mij vaak zorgen over wat er van dit land gaat worden onder het nieuwe bewind, en dan zie ik zoiets gebeuren, en denk ik: er zijn zoveel mensen die in hun eentje een verschil kunnen blijven maken, die bewijzen dat iets wat in het strikt economische nutsdenken totaal nutteloos wordt gevonden, ongelooflijk zinvol en mooi kan zijn.

We hebben niet allemaal de heroïsche moed van Els De Smet en de haren om tijd en ruimte te maken voor zo'n project. Maar als we dat allemaal nu eens echt zouden proberen: de ander zien, al is het maar even. Dat kan soms al veel zijn, want gezien worden is zo'n basisnood van elke mens. Van dat verlegen meisje, die stuntelende jongen, die alles weglachende man, maar ook van die ene buurvrouw die altijd begint te zeuren als ze je ziet, omdat ze nooit geleerd heeft hoe het anders kan. Of die ene norse man in de wachtrij achter jou, hij was vast gewoon even heel ongelukkig.

Laten wij, mensen van goede wil, met zijn allen in dit land het verschil blijven maken. Wij zijn tenslotte met velen, daar ben ik zeker van.

Er zijn zo veel mensen die in hun eentje een verschil kunnen blijven maken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234