Zondag 20/06/2021

Grexcuses

Griekenland kan op 12 mei failliet zijn

null Beeld GETTY
Beeld GETTY

Minder dan een maand heeft Griekenland nog om een akkoord te bereiken met zijn schuldeisers. Zo niet dreigt een bankroet en belandt de eurozone in een zoveelste crisis. Terwijl allerlei scenario's voor een plan B circuleren, richt iedereen de blik op Grieks premier Alexis Tsipras.

Het woord 'cruciaal' begint na bijna drie maanden van nieuwe Griekse crisis stilaan aan kracht te verliezen. Maar de tijd begint nu echt wel te dringen. Op 12 mei kan Griekenland bankroet zijn. Die dag moet Athene 760 miljoen euro schulden terugbetalen aan het Internationaal Monetair Fonds. Bovendien zou op 13 mei een vernieuwing volgen van zo'n 1,4 miljard euro aan kortlopende schuldfinanciering (zie kader).

De bodem van de schatkist was al in zicht en een harde landing wordt met de dag waarschijnlijker. Het land hoopt nog altijd op zo'n 7,2 miljard euro aan noodhulp in ruil voor een minimum aan hervormingen. Geen sprake van, reageren de Europese kredietverleners en het IMF. Alleen bij een akkoord over een volledige, gedetailleerde lijst met hervormingen kan Athene aansprak maken op de broodnodige centen.

Niemand houdt echt rekening met een akkoord volgende week vrijdag, wanneer de ministers van Financiën in de Eurogroep verzamelen in de Letse hoofdstad Riga. Griekenland kan het geld niet bijeen blijven schrapen. En kiezen tussen het uitbetalen van lonen of pensioenen en afbetalen aan het IMF ligt politiek nogal gevoelig.

De Griekse crisis is zelfs even overgewaaid naar Washington, waar het IMF en de G20 - de belangrijkste industrielanden - hun jaarlijkse lentetop houden. IMF-voorzitter Christine Lagarde heeft er gereageerd op berichten in The Financial Times als zou Griekenland informeel hebben gepolst of een tijdelijk uitstel van betaling mogelijk is. "Dat hebben we al dertig jaar niet meer toegestaan, ik zal het dus in geen geval steunen", zegt de Franse.

Ook de flamboyante Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis ontkent formeel dat Griekenland tijd heeft gevraagd. Varoufakis ontmoet vandaag zijn Amerikaanse tegenhanger Jack Lew in de marge van de IMF-top. Die laatste zou de Griek aansturen om nauwer samen te werken met zijn Europese partners. Technici houden al wekenlang gesprekken over hervormingen zonder enig zicht op een doorbraak. Rond heikele kwesties zoals het minimumloon en privatisering is er weinig toenadering. Dit terwijl de Griekse regering in Athene gesprekken voert met vakbonden en werkgevers om een aantal eerder genomen maatregelen rond bijvoorbeeld loonbevriezing te versoepelen.

Cruciale data voor Griekenland

Maandag 20 april: deadline voor indienen van lijst met hervormingen
Vrijdag 24 april: bijeenkomst Eurogroep in Riga, Letland
Vrijdag 1 mei: schuldaflossing van 200 miljoen euro aan IMF
Woensdag 6 mei: herfinanciering eerste deel van 1,4 miljard euro aan kortlopend staatspapier
Maandag 11 mei: bijeenkomst Eurogroep in Brussel
Dinsdag 12 mei: schuldaflossing van 760 miljoen euro aan IMF
Woensdag 13 mei: herfinanciering tweede deel van 1,4 miljard euro aan kortlopend staatspapier

De harde lijn aanhouden

Brussel is de 'grexcuses' stilaan beu. Dus duiken opnieuw scenario's op voor een Grieks faillissement. Volgens het Duitse weekblad Die Zeit werkt de Duitse regering aan een plan om Griekenland toch in de eurozone te houden als het fout loopt. Zo zou de Europese Centrale Bank de Griekse banken verder blijven ondersteunen op voorwaarde dat de regering een 'coöperatieve houding' aanneemt en verdere hervormingen doorvoert.

Griekenland hoeft dus niet per definitie de eurozone te verlaten als het geld simpelweg op is. Het kan bijvoorbeeld tijdelijk een parallelle munt aannemen die een stuk minder waard is dan de euro. Dat zou de Griekse export meteen een boost geven, zodat het land na verloop van tijd weer kan aansluiten.

Een bankroet zonder grexit? In theorie kan het, zeker als men een run on the banks kan vermijden. Alleen haal je zo wel de incentive weg bij de Grieken om te hervormen. Daarom houdt Duitsland voor de buitenwereld - gesteund door heel wat andere lidstaten - de harde lijn aan. Met als verpersoonlijking de immer norse minister van Financiën Wolfgang Schaüble. Die heeft in verschillende interviews en verklaringen de voorbije dagen nog eens uitgehaald naar Athene.

Toch zal iedereen er alles aan doen om een grexit te vermijden. Ja, het tot een paar jaar geleden zo gevreesde besmettingsgevaar voor andere landen lijkt geweken. Maar een grexit blijft toch een grote gok. Zonder precedent kan niemand voorspellen wat de gevolgen zullen zijn. En dan is er nog de politieke fall-out. Het buitentrappen van Griekenland uit de eurozone betekent niet meer of minder dan de doodsteek voor de Europese eenheidsgedachte.

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS
null Beeld AFP
Beeld AFP

Zoveelste uur van de waarheid

In Griekenland zelf slijpt men alvast de messen. Minister van Staat Alekos Flambouraris, die wel vaker wordt uitgestuurd, legt opnieuw de piste van een referendum op tafel als de impasse compleet wordt. Zo'n stemming zou de regering van Tsipras alleen een symbolische overwinning bieden. Tenzij Tsipras het op die manier verkregen mandaat gebruikt om pijnlijke hervormingen door te voeren tegen de wil van zijn linkerflank in.

De Griekse premier staat dus voor het zoveelste uur van de waarheid. Toen eind februari een crisis dreigde over de verlenging van het noodkrediet, nam hij het heft ook in handen. Hij blijft de man die een uiteindelijk akkoord - daar gaat iedereen nog altijd van uit - zal moeten verdedigen tegenover de Griekse publieke opinie en vooral tegenover zijn eigen partij.

Syriza is immers allesbehalve een homogeen blok. De meeste radicale fractie, 'Links Platform', geleid door minister van Milieu en Energie Panagiotis Lafazanis, schrikt er niet voor terug de euro in te ruilen voor de drachme. Tsipras blijft alvast optimistisch. "Ondanks de kakofonie en occasionele lekken en verklaringen geloof ik stellig in een akkoord eind deze maand", klinkt het.

null Beeld GETTY
Beeld GETTY
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234