Dinsdag 22/10/2019

'Grieken leven als in oorlogstijd'

Vier Belgen getuigen: De maandenlange schuldencrisis en de sociale onrust eisen hun tol bij Griekse gezinnen. Belgen die in het land wonen getuigen over de moeilijke toekomst die iedereen te wachten staat nadat het parlement gisteren nog drastischer besparingen goedkeurde. 'Mogelijk moeten onze kinderen hun buitenschoolse activiteiten stoppen.' door maarten rabaey

Hilde De Bruyn, importeur Belgische chocolade in Athene: klanten sluiten hun winkels

'Maanden wachten op betalingen'

Al 28 jaar woont Hilde De Bruyn (55) in Griekenland, al 21 jaar leidt ze in Athene een familiebedrijf dat Belgische chocolade importeert. De 48-urenstaking treft haar zaak meteen. "Het is erg moeilijk om te leveren nu. De bestelwagens raken niet in het geblokkeerde centrum. De klanten daar zijn bang om hun winkels te openen uit vrees dat een steen door het raam vliegt. Eén van mijn verkopers zit vast op Kreta. Alles ligt daar plat. Een verloren dag. Dat kost geld. De voorbije maanden heeft dit scenario zich enkele keren herhaald. De crisis weegt. Gelukkig verkopen we een luxeproduct waarvoor er altijd wel gegoede afnemers zijn, maar de verkoop is wel gedaald.

"Mijn grootste probleem zijn de gevolgen van de schuldencrisis voor mijn leveranciers en klanten. Mijn transporteur kreeg te horen dat alles vooraf betaald moet zijn. Het buitenland aanvaardt geen krediet meer. De banken lenen nog nauwelijks. Als importeur moet je dus contant betalen. Maar bij je klanten moet je maanden wachten op betaling. Postgedateerde cheques, die pas na drie maanden geïnd konden worden, waren al gebruikelijk. Nu zijn die termijnen nog véél langer.

"Al veel klanten sloten de deuren. Veel van hun schulden worden nooit ingelost. Gelukkig meestal geen grote bedragen, maar toch... 1.000 euro hier, 1.000 daar. Toch moet je op de factuur belastingen betalen. De schulden mag je niet afschrijven. Hele straten lang staan bedrijven te huur. Elk kapot bedrijf betekent verdwenen kapitaal en werklozen. Nu al zit 42 procent van de min 25-jarigen zonder baan.

"Als mijn dokter zegt dat ik 20 kilo moet vermageren over één jaar kan ik de inspanning spreiden, maar als ik dat op één dag moet doen kan dat slechts door één been af te zetten. Dat gebeurt nu met Griekenland. De lonen zijn zo plots gedaald dat gezinnen overkop gaan. Armere mensen lijden al honger. Er verschijnen artikels in de krant hoe je goedkoop proteïnen kan stapelen. Sommige Grieken leven zoals in oorlogstijd."

Hans Brems, bedrijfsjurist in Athene: moet werknemers ontslaan

'Eerlijke mensen worden hardst getroffen'

"Als je geen beroep moet doen op openbare diensten, zoals transport, merk je in mijn deel van Athene niets van de 48-urenstaking. Behalve aan het vuilnis, dat al weken niet meer werd opgehaald, met alle gevolgen vandien.

"De aanhoudende schuldencrisis heeft wel een impact op ons bedrijf, een afdeling van een Amerikaanse IT-onderneming. De resultaten blijven door de crisis onder de verwachtingen. Een aantal mensen is dit jaar al moeten vertrekken. Dat kan erger worden als de resultaten uitblijven. Sommige hoger opgeleiden migreren zelf naar het buitenland. Eén van mijn collega's, een programmeur, vertrok naar Duitsland. In andere bedrijven worden ook veel mensen ontslagen. Dat is heel erg in Griekenland. Hier krijg je slechts één jaar een werkloosheidsuitkering. Dat is niet meer dan 400 of 500 euro per maand. Daarna krijgen ze niets meer. Er bestaat hier ook geen leefloon.

"In vergelijking daarmee hebben wij niet te klagen, al zijn de inkomstenbelastingen en heffingen op onroerend goed wel flink gestegen. Als gezin betalen we nu min of meer evenveel als in België, maar dan moet je weten dat je veel minder in de plaats krijgt. De kwaliteit van de gezondheidszorg en sociale voorzieningen zoals kinderopvang ligt veel lager.

"Een van de grootste problemen in de huidige crisis vind ik dat de extra belastingen onrechtvaardig zijn. De extra heffingen worden nu berekend op inkomsten die mensen eerder al eerlijk hebben aangegeven. Wie dat niet deed, of slechts gedeeltelijk, wordt nu opnieuw niet of minder belast. De eerlijkste mensen worden eigenlijk het hardst getroffen.

"De consumentenprijzen variëren. De benzineprijs is op twee jaar tijd bijna verdubbeld, van 80 cent naar 1,70 euro per liter, maar sommige producten zoals kledij zijn ook goedkoper omdat winkeliers hun winstmarge minimaliseren om toch maar iets te verkopen.

"De Grieken zijn bang voor de toekomst van hun kinderen. Iedereen beseft dat de volgende twee generaties deze crisis zullen moeten betalen."

Maya Cornelissens-Andreadi, directrice talencentrum in Athene: cursisten blijven weg

'Elke dag overleggen over besparingen'

"In de 18 jaar dat ik in Griekenland woon leerde ik leven met stakingen. Nu wegen de stakingen van het openbaar vervoer door voor mensen die geen auto bezitten. Ook op onze school. Onze cursisten stoppen vaak na een aantal weken, omdat ze door de vele metrostakingen niet meer in onze school raken. We overleven dankzij toeristen die voor een korte cursus blijven komen. Ook de buitenlanders in Athene met een Grieks salaris haken af. Veel bedrijven houden maandsalarissen in, als ze al niet overkop gaan.

"Ook wij moeten besparen. We weten niet wat de toekomst zal brengen. Vorige maand kregen we een extra belastingsbrief voor 'solidariteitsbelastingen', een groot bedrag dat je dan binnen de maand moet betalen. Niemand heeft zin in de extra heffingen, want we moeten al veel belastingen betalen. De 10 procent van de bevolking die al jaren belastingen heeft ontdoken door onwaarschijnlijke bedragen offshore te parkeren wordt daarentegen nooit vervolgd. Dat maakt me kwaad.

"De crisis vreet ook ons sociaal leven aan. Elke dag overleggen we nu waarop we het beste kunnen besparen. Hoewel we graag naar culturele voorstellingen gaan, is daar nu geen reserve meer voor. Een weekendje naar de eilanden of een extra vlucht naar België zal ook moeilijker worden. Afhankelijk van onze inkomsten dit jaar, zullen we moeten beslissen of de kinderen buitenschoolse activiteiten moeten stoppen. Dit is voor onze vriendenkring hetzelfde. Iedereen hoopt dat familieleden gezond blijven.

"Ziekenhuisrekeningen zijn een financieel drama. Dit heeft ook wel een positieve keerzijde: mensen worden creatiever, beginnen weer meer thuis te koken, en gaan gezonder leven door te sporten. Dit werd de laatse twintig jaar vaak vergeten."

Lieven Lenaerts, gepensioneerd politicus, eiland Evia: sociaal leven staat op laag pitje

'Sociaal leven speelt zich af in cafés waar men filosofeert over hopeloze situatie'

Al dertien jaar verblijft gepensioneerd CVP-volksvertegenwoordiger en burgemeester van St-Niklaas Lieven Lenaerts (68) acht maanden per jaar op het eiland Evia, anderhalf uur van Athene. De 48-urenstaking ondervond hij deze ochtend aan den lijve. "Alle winkels bleven dicht. Voor het eerst sinds de schuldencrisis deden ook alle zelfstandigen mee na een oproep van hun belangenorganisatie. Ze doen spontaan mee met de ambtenaren omdat de besparingen ook in hun nadeel uitdraaien.

"De mensen kopen niet meer. De prijzen zijn drastisch gestegen door de btw-verhogingen, van 6 naar 12 procent, en van 17 naar 23 procent. In de warenhuizen kan je de klanten op een hand tellen. De restaurants zijn leeg. Hier op het platteland hebben de mensen al bij al geluk dat ze een beroep kunnen doen op een moestuin, of op hun schaap. In de stad kan men dat niet.

"Het sociale leven heeft zich door de crisis meer dan ooit verlegd naar de kleine cafés, waar je nog voor een prikje een ouzo en een koffie kan kopen. De Grieken doen er dezer dagen maar één ding: filosoferen over de hopeloze situatie. Iedereen voelt de crisis in zijn portemonnee, maar weet dat besparingen nodig zijn.

"Het besef leeft dat een einde moet komen aan dertig jaar misbruiken. Men bereidt zich voor op een tweetal harde jaren maar hoopt op een heropleving nadien door nieuwe investeringen, uit Europa, maar ook uit China."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234