Zondag 26/09/2021

Griekse Crisis

Grieken halen in sneltempo meer geld van de bank

Een bankautomaat bij een filiaal van de Eurobank in Athene. Beeld REUTERS
Een bankautomaat bij een filiaal van de Eurobank in Athene.Beeld REUTERS

Terwijl in Luxemburg wordt gesproken over het afwenden van een faillissement van Griekenland, halen Grieken in hoog tempo geld van hun bankrekeningen. Van oktober tot april vorig jaar werd er 30 miljard opgenomen van Griekse rekeningen, de afgelopen maand zou er 300 miljoen per dag zijn verdwenen van bankrekeningen. Dat liep op naar bijna 600 miljoen dinsdag.

Daarmee groeit de angst voor een bankrun: een situatie waarin er zoveel geld tegelijkertijd wordt opgenomen dat banken het niet in kas hebben. En dan, is de gedachte, kun je beter vast een stapel waardevolle euro's onder het matras hebben liggen dan waardeloze drachmes, of niets, op de bank. "Iedereen is daar bezorgd over", zei pensionado Alexandros Papandreou tegen persbureau AP. The Guardian schreef eerder deze week al dat het niet moeilijk was om mensen te vinden die zich dusdanig zorgen maken dat ze geld liever in een sok stoppen dan op de bank laten staan. "Iedereen doet het", zei archeoloog Joanna Christofosaki. "Niemand wil dat zijn geld morgen niets meer waard is."

Een priester van de Griekse orthodoxe kerk bij een demonstratie tegen bezuinigingen voor het Griekse parlement. Beeld EPA
Een priester van de Griekse orthodoxe kerk bij een demonstratie tegen bezuinigingen voor het Griekse parlement.Beeld EPA

Vanwege de massale opnames wordt er volop gespeculeerd dat Griekenland de uiterste maatregel moet nemen: restricties opleggen aan overboekingen en het opnemen van geld. Ook zou het geld overmaken aan rekeningen buiten Griekenland dan aan banden moeten worden gelegd. Dat soort maatregelen kunnen de banken misschien overeind houden, maar zou de economie nog verder in problemen brengen.

Bovendien hebben dat soort maatregelen een langdurige uitwerking: IJsland is pas nu aan het overwegen hoe het land de restricties het best weer kan opheffen, zeven jaar nadat ze van kracht werden. Op Cyprus werden in 2013 alle banken gesloten en pas weer geopend nadat de regering onder druk van onderhandelingen met Europa over het afwenden van een crisis het betaalverkeer aan banden had gelegd. Cyprioten konden daarna nog maar 300 euro per dag opnemen, en grote zakelijke betaalopdrachten werden nauwgezet gecontroleerd. Na twee jaar werden de maatregelen opgeheven. In Cyprus is het bedrag op particuliere spaarrekeningen nu 35 procent lager dan voor de crisis.

Noodkrediet

Het ongemak over de situatie van de Griekse banken is intussen zo groot dat de Europese Centrale Bank het noodloket voor de banken heeft verhoogd met 1,1 miljard naar in totaal 84,1 miljard euro. Dat is niet zonder risisco: de ECB zou kunnen stoppen met steun aan het land als de bank denkt dat Griekenland failliet gaat. Daarmee zou ook de ECB haar geld kwijt zijn.

Vandaag komt de Eurogroep bijeen om over een naderend faillissement van Griekenland te spreken. Een doorbraak wordt niet verwacht tijdens de Eurogroepvergadering. Wel kan die de weg vrijmaken naar extra topoverleggen dit weekeinde of volgende week. Afgelopen dagen bevonden de twee partijen zich in staat van verbale oorlog: de Griekse premier Tsipras beschuldigde de geldschieters ervan uit te zijn op de vernietiging van Griekenland en voorzitter Juncker van de Europese Commissie zette Tsipras weg als een leugenaar. Een telefoongesprek tussen Juncker en Tsipras gisteren heeft de spanning wat weggenomen.

Een vlooienmarkt in Athene. Beeld REUTERS
Een vlooienmarkt in Athene.Beeld REUTERS

Hulpprogramma

Eind deze maand loopt het huidige hulpprogramma voor Griekenland af. Zonder afronding of verlenging ervan kan Athene fluiten naar de nog resterende 7,2 miljard euro uit dat programma. Voor Griekenland zijn deze miljarden onmisbaar om komende maanden zijn aflossingen aan het IMF en de ECB te betalen, alsook en de rekeningen, salarissen en uitkeringen. De geldschieters (eurolanden en IMF) geven het geld alleen vrij als Tsipras ingrijpend saneert. Tsipras weigert echter de geëiste pensioen- en btw-hervormingen door te voeren en eist op zijn beurt dat de crediteuren een deel van de eerder aan Griekenland verstrekte leningen (in totaal 240 miljard euro) kwijtschelden.

De Griekse nationale bank heeft gisteren gewaarschuwd dat Griekenland uit de eurozone en mogelijk ook uit de EU moet vertrekken als het niet op zeer korte termijn een akkoord sluit met zijn geldschieters. Andere euro- en niet-eurolanden (Groot-Brittannië) hebben noodplannen klaarliggen om de gevolgen van een 'Grexit' op te vangen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234