Zaterdag 10/12/2022

Grenskunst bloeit als nooit tevoren

De hele volgende week verkopen Michikazu Matsune en David Subal in een winkel in het hart van Leuven ‘bewegingen en acties’ voor een zeer democratische prijs. Het duo laat je zo nadenken over kunstconsumptie. Het is een van de vele spitsvondige acties van performers en beeldend kunstenaars waar Playground, een festival van STUK Leuven, een week lang in grossiert. Curators Eva Wittockx en Els De Bodt geven commentaar. door Pieter T’Jonck

Sinds dada zowat honderd jaar geleden de vloer aanveegde met burgerlijke kunst kleurden beeldend kunstenaars steeds vaker buiten de lijntjes. De laatste decennia kon zowat alles kunst zijn, ook acties binnen of buiten de museummuren. Theatermakers keken even vreemd op van die inbreuk op hun terrein, maar namen al snel die vrijpostigheid over. Happenings en locatietheater waren geboren. Een scherpe kritiek op kunst en maatschappij was daarbij nooit ver weg.Dat drukke grensverkeer tussen disciplines bloeit als nooit tevoren. Toch hebben kunstinstellingen het er vaak moeilijk mee. Hun vraag: hoe breng je het aan de man en, vooral, hoe maak je het te gelde? Het Playgroundfestival in Leuven trekt dit jaar echter al voor de derde keer volop de kaart van deze hybride kunst of ‘kunst in het algemeen’, zoals Thierry de Duve het noemt. Zo kun je het meemaken dat actrice Sara Vanhee op vrijdag 13 november met een publieke verkoop van “unrealized but brilliant ideas” een ironisch maar liefdevol commentaar geeft op het kunstbedrijf. “Het gaat echt om een verkoop”, merkt Eva Wittockx op. “De hoogste bieder krijgt het idee mee naar huis. Mocht die het toch ten uitvoer willen brengen, dan kan hij of zij rekenen op steun van de kunstenaar.”

Maatschappijkritiek

Het meest maatschappijkritische project van Playground is ongetwijfeld Breaking News van Rimini Protokoll. Die voorstelling wordt elke dag van nul af aan heruitgevonden, want het basismateriaal bestaat uit livenieuws op verschillende tv-zenders. Negen personen, onder wie Stefan Blommaert, stellen zich aan de hand van deze journaals de vraag hoe de wereld tot ons komt. “Dat het werk live tot stand komt, is voor ons van groot belang”, onderstreept Els De Bodt.Met die spanning tussen liveactie en registratie zijn heel wat kunstenaars op dit festival bezig. Mette Edvardsen onderzoekt de spanning tussen een boek en een liveperformance. Choreograaf Philip Gehmacher en kunstenaar Vladimir Miller onderzoeken hoe een registratie van een duet op zich ook weer een voorstelling kan zijn. Aurélien Froment creëert samen met acteur Youri Dirckx in situ kunst op een witte toneelvloer.

Grafiek overschrijft werkelijkheid

Het koninginnenstuk van Playground is de tentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Matt Mullican. Mullicans artistieke output bestaat zowel uit grafisch werk als uit acties en performances. Zijn grafiek is vaak verwant aan logo’s en lijkt ook al eens op schematische voorstellingen van steden. Desondanks verwijst ze niet naar reële organisaties of plekken maar naar een zelfverzonnen kosmologie, al beantwoordt die aan strikte codes. Zo overschrijft zijn grafiek de werkelijkheid.Anderzijds exploreerde de kunstenaar zijn diepere bewustzijnslagen door onder hypnose te performen en te tekenen. In 1996 hield hij zo’n sessie in Leuven, in de Zuilenzaal van de toenmalige ‘Laboratoires de chimie générale’, het huidige STUK. In diezelfde Zuilenzaal brengt hij nu een verbijsterende hoeveelheid materiaal samen rond dat aspect van zijn oeuvre. In een indrukwekkende tentoonstellingsarchitectuur presenteert hij naast tekeningen en video’s van vroegere hypnosesessies ook schetsboeken, foto’s en lichtbeelden. De tentoonstelling loopt tot 24 januari. Op 6 november houdt Mullican er een lezing over.Ten slotte: een festival is het aan zichzelf verplicht om zijn eigen doeleinden en ambities kritisch te evalueren. In een symposium op de slotdag wordt aan de hand van enkele cases onderzocht hoe vluchtige dingen als een performance na afloop een tweede leven kunnen krijgen. Het ‘verslag’ dat Christine De Smedt en Myriam Van Imschoot aan de hand van getuigenissen reconstrueren van de legendarische Crash Landing-improvisaties op Klapstuk 1996 in Leuven zijn alvast een poging om dat concreet uit te testen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234