Maandag 06/07/2020

Gravensteengroep: Brussels separatisme doet België barsten

Het regeerakkoord geeft de 'Brusselse separatisten' hun zin, zegt de Vlaamsgezinde Gravensteengroep in dit 'negende manifest'.

Niet Vlaanderen blaast het Belgische evenwicht op, maar het 'separatistische Brussel'. Brussel, dat lange tijd geacht werd in het federale België als bindmiddel te functioneren tussen de Nederlandstalige meerderheid en de Franstalige minderheid. In Brussel kon de Vlaamse minderheid een beroep doen op dezelfde beschermingsmechanismen als die waarop de Franstaligen op federaal Belgisch niveau recht hadden. Deze afruil is het compromis des Belges dat in de beleving van de burger de basis vormt van de huidige staatsstructuur. Maar als men de Brusselse minderheidsbescherming van de Vlamingen wil laten uitdoven, dan is er natuurlijk ook geen reden meer om de federale minderheidsbescherming van de Franstaligen te behouden.

Het huidige regeerakkoord van december 2011 gooit dit oorspronkelijke evenwicht om. Het ruilt bescherming van Vlamingen in Brussel in voor bescherming van Franstaligen in Vlaams Brabant, en niet meer van de Franstalige minderheid in België. Dat was niet de bedoeling, en het is wettelijk niet correct. Maar in hun vlucht vooruit willen de Franstaligen het zo: zij willen het impliciete ruilcontract verbreken. Zij weten zich immers meer dan voldoende beschermd op het federale niveau, en feitelijk oppermachtig op het Brusselse.

Wij herinneren eraan hoe per staatshervorming de beschermingsmechanismen ten nadele van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest zijn geëvolueerd.

In het federale parlement, waar de Vlamingen over een democratische Belgische meerderheid beschikken, werden de bijzondere meerderheden, de alarmbel en de bevoegdheids- en belangenconflicten geïnstalleerd. Jammer genoeg is, wat ontworpen was als een verzoenend vertragingsmechanisme (bedoeld om de Franstalige minderheid te beschermen), geëvolueerd tot een Franstalig vetorecht dat de Vlaamse meerderheid blokkeert. In de federale regering betekent de pariteit in de ministerraad een minorisering van de Vlaamse meerderheid. Ook de andere pariteiten doen dat: bij het Cassatiehof, het Grondwettelijk Hof, de Raad van State, en het Overlegcomité tussen de gewesten en de gemeenschappen.

Bij elke verkiezing hebben telkens méér Vlaamse kiezers hun ongenoegen hierover duidelijk gemaakt. Zonder tastbaar resultaat tot nog toe, integendeel: in het regeerakkoord worden deze 'Belgische' toestanden bevestigd en zelfs verdiept.

Belgische contract verbroken
In de Brusselse instellingen, waar de Franstaligen over een absolute meerderheid beschikken, wordt hun meerderheid dan weer zonder pardon uitgespeeld. De Vlamingen doen daar helemaal niet wat de Franstaligen op federaal niveau wel doen. Het blokkeringsmechanisme waarover de Vlamingen in principe beschikken is door hen nooit toegepast. Bovendien proberen de Franstaligen onverdroten om de politieke vertegenwoordiging van de Vlaamse Gemeenschap buitenspel te zetten en zelfs uit Brussel te verdrijven. Omdat zo het Belgische contract verbroken wordt, kunnen we spreken van een Brussels separatisme.

De Vlamingen zijn er in de praktijk niet in geslaagd om de taalwetgeving onverkort te doen toepassen. Ooit hebben Vlaamse politici zelfs geaccepteerd dat de correcte naleving van de taalwetten niet eens via sancties mocht worden afgedwongen. Net daarom blijft het tweetalige statuut van Brussel vaak zonder gevolg op het lokale vlak, in de publieke dienstverlening, en in de openbare ziekenhuizen.

Vele Franstalige Brusselaars dwarsbomen niet alleen de vigerende taalwetgeving waar ze kunnen, maar willen deze zelfs terugschroeven. Blinde injectie van méér Vlaams geld, of een naïef geloof in 'taalhoffelijkheidsakkoorden' hebben tot nu toe niets bijgedragen.

Het regeerakkoord geeft deze de facto- separatisten volledig hun zin. Het beschouwt de hoofdstadfunctie slechts als rechtvaardiging van een royale en onvoorwaardelijke extra-financiering bovenop de bestaande. Het wordt Vlaamse partijen onmogelijk gemaakt om in Brussel nog een Vlaamse kamerzetel te halen. De keuze tussen tweetaligheid van de dienst of tweetaligheid van de ambtenaar wordt in handen gelegd van een exclusief Brusselse werkgroep, met uitsluiting van vertegenwoordigers van de Vlaamse Gemeenschap.

Brussel kan de chaos en de versnippering van de negentien gemeenten organisatorisch, financieel en menselijk gesproken niet meer aan. Daardoor krijgt de Brusselse bevolking niet waar ze recht op heeft: behoorlijke huisvesting, een efficiënt veiligheidsbeleid of een doeltreffend mobiliteitsbeleid. Het regeerakkoord verandert nauwelijks iets aan deze toestand. Schuiven met bevoegdheden voor straatvegers en parkeerreglementen is een lachertje.

De Franstaligen bestendigen nog liever het gebrek aan fiscale solidariteit tussen de Brusselse gemeenten onderling (voornamelijk tussen het rijke zuidoosten en het arme noordwesten van het Gewest) dan dat ze de negentien gemeenten zouden fuseren. Daardoor zouden ze immers de Vlaamse Gemeenschap op gewestniveau medezeggenschap gunnen. Anders dan in het Brusselse Gewest hebben de Vlamingen in de negentien gemeenten immers geen gewaarborgde vertegenwoordiging. Dat willen de Franstalige politici graag zo houden, zelfs ten koste van het welzijn van de 'Brusselaar' die ze beweren te dienen.

Schoonmoeder
Hoe paradoxaal dit ook klinkt: in Brussel is de Vlaamse Gemeenschap de Vlaamse Gemeenschap niet. Dat Vlaams-Brusselse politici de beleidsbeslissingen van de Vlaamse onderwijsminister (die het Brusselse Nederlandstalige onderwijs financiert) schamper afdoen als de bemoeienissen van een 'schoonmoeder', schetst wat we bedoelen. Alle Vlamingen dragen geld af voor de financiering van de Brusselse instellingen. Toch wordt een structurele inbreng in het beleid van deze instellingen welhaast beschouwd als ongeoorloofde inmenging in 'Brussels-binnenlandse' aangelegenheden. Hier kan slechts worden betreurd dat sommige woordvoerders van de Brusselse Vlamingen het kennelijk niet laten kunnen om de band met de Vlaamse Gemeenschap in een kwaad daglicht te stellen.

De Vlaamse en Franstalige regeringspartijen hebben in feite de keuze al gemaakt tegen een volwaardige Vlaamse gemeenschapsbevoegdheid in Brussel. Het regeerakkoord vertrouwt gemeenschapsbevoegdheden zoals kinderbijslagen en zorg toe aan de Brusselse Gemeenschappelijke Gemeenschaps- commissie, soms zelfs uitdrukkelijk 'met uitsluiting van de beide gemeenschappen'. Burgers van het Brusselse gewest zouden dan namelijk aan shopping tussen socialezekerheidssystemen gaan doen. Ofwel zouden ze gedwongen worden tot een vorm van subnationaliteit.

Gemeenschapskeuze
Wij zijn van mening dat dit probleem onbestaande is. Wij blijven pleiten voor een gemeenschapskeuze in Brussel. Persoonsgebonden bevoegdheden kunnen inderdaad beter worden overgedragen aan Vlaamse instellingen die voor alle Brusselaars onder dezelfde voorwaarden (volgens de EU-richtlijnen) toegankelijk zijn. De shopping die daarvan het gevolg zou kunnen zijn is in feite niets anders dan de vrije keuze die elke inwoner nu al heeft tussen schoolnetten, ziekenfondsen, kinderbijslagfondsen, ziekenhuizen, vakbonden, verzekeringen, en zelfs kieslijsten. Deze oer-Belgische keuzevrijheid leidt tot een pragmatische vorm van gemeenschapskeuze. Het lijkt onwaarschijnlijk dat de inwoners van Brussel die van oorsprong noch Vlaming noch Franstalig zijn, daartegen veel bezwaar zou maken. Maar het wordt hen niet gevraagd.

Het is logisch dat de Vlaamse Gemeenschap bepaalt wat er gebeurt op de terreinen waarvoor zij betaalt. In ruil voor haar financiële inbreng wil ze ook structureel vat krijgen op het beleid. De Vlaamse gemeenschapsinstellingen in Brussel moeten vanuit Vlaanderen niet alleen worden gefinancierd, maar ook gecontroleerd, op dezelfde wijze als de instellingen in Vlaanderen die de Vlaamse Gemeenschap financiert. De rol van de Vlaamse Gemeenschapscommissie moet worden herzien.

Zelfs als Brussel later in een Confederatio Belgica een ander statuut krijgt, dan nog zal de Vlaamse Gemeenschap part en deel hebben in de functies van deze stad (de beide hoofdstadfuncties, zetel van Europese instellingen). Het gewest zal zichzelf 'subsidiair' besturen op de niveaus waar dat mogelijk en wenselijk is. Gezien de Belgische constructie, de Belgische geografie en het Belgische verleden horen de persoonsgebonden materies toe te vallen aan de Franse of aan de Vlaamse Gemeenschap. Wij willen niet dat deze bevoegdheden 'sluipend' worden overgedragen aan een ongrondwettelijk Brussels gemeenschapsgewest.

Het huidige regeerakkoord wil echter liever de tendens naar Brussels separatisme vergrendelen. Het kan dan ook als een Franstalige machtsgreep worden gelezen.

Zowel voor Vlaanderen in het algemeen als voor Brussel zelf kan er beter geen staatshervorming komen, dan die welke in het regeerakkoord wordt voorbereid. Wie er de Vlamingen voor waarschuwde dat ze zonder België "Brussel kwijt zijn', zorgt er nu zelf voor dat de Vlamingen 'Brussel kwijt" zijn. Ook zonder splitsing van het land. Perfect legaal, in de context van het regeerakkoord.

Etienne Vermeersch (ere-vicerector Universiteit Gent), Jan Verheyen (filmregisseur), Frans-Jos Verdoodt (em. prof. Utrecht, prof. Universiteit Antwerpen), Luc van Doorslaer (docent Lessius, KU Leuven, journalist), Jef Turf (voormalig vicevoorzitter KPB), Johan Swinnen (prof. VUB), Hugo Stevens (historicus), Jean-Pierre Rondas (gewezen producer Klara), Yves Panneels (communicatieadviseur), Nelly Maes (gewezen volksvertegenwoordiger), Bart Maddens (prof. KU Leuven), Karel Gacoms (ABVV-militant), Paul Ghijsels (voormalig journalist en ambtenaar), Dirk Denoyelle (cabaretier), Eric Defoort (em. prof. K.U. Brussel), Jo Decaluwe (acteur-regisseur), Edi Clijsters (gewezen diplomaat), Jan Bosmans (arts, auteur), Tinneke Beeckman (dr. filosoof VUB), Ludo Abicht (voormalig prof. Berkeley University). Voor een uitgebreidere versie: demorgen.be; voor het volledige manifest: gravensteengroep.org.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234