Vrijdag 22/10/2021

Gratis pilletjes uit eigenbelang

De farmaceutische industrie is in een goedgeefse bui dezer dagen. Gratis ijsco's bij Abbott, blikjes frisdrank bij Du Pont, bronwater bij Glaxo Wellcome, voor niets e-mailen bij Boehringer Ingelheim: in de luxueuze paviljoens van de grote spelers op de aids-markt wordt weinig nagelaten om de bezoekers van de internationale aids-conferentie in Durban gunstig te stemmen.

Durban

Van onze medewerker

Hans Moleman

Het charmeoffensief van de medicijnenmultinationals lijkt te werken. Op de eerste grote bijeenkomst van aids-wetenschappers en activisten op Afrikaanse bodem zijn hun paviljoens niet bestormd door boze actievoerders. Het verwachte felle protest tegen de hoge prijzen voor aids-remmende middelen - waardoor ze onbetaalbaar zijn voor de landen in zuidelijk Afrika - is tot dusverre erg braaf gebleven.

Zondag was er een tamme mars door de stad die met moeite tweeduizend mensen trok, dinsdag volgde een rumoerige rondtocht door het congresgebouw van enkele tientallen actievoerders van Act-Up, en dat was het. Alsof iedereen zich er een beetje bij heeft neergelegd dat aids een ramp blijft in deze regio, goedkopere medicijnen of niet.

De internationale geneesmiddelenindustrie heeft er de laatste tijd ook het nodige aan gedaan om haar imago van een op winst beluste branche die zich geen moment werkelijk druk maakt om de aids-plaag in het arme Afrika wat bij te kleuren. Bij geen enkele zichzelf respecterende firma ontbreekt tegenwoordig nog een vele miljoenen kostend steunprogramma voor lokale Afrikaanse aids-projecten. De branche heeft Afrikaanse regeringen onlangs ook forse kortingen op de westerse prijzen aangeboden, en een enkel concern is inmiddels al zover dat het medicijnen gratis ter beschikking stelt.

Het was het Amerikaanse Bristol-Myers Squibb dat vorig jaar het voortouw nam in de charmecampagne. Met een fijne neus voor public relations lanceerde deze geneesmiddelenreus, met een jaarlijkse omzet van 792 miljard frank, een subsidieprogramma ter waarde van 3,9 miljard frank. Onderzoek in Johannesburg naar moeder-op-kindbesmetting, training in Swaziland, adviesbureaus in Namibië: Bristol-Myers laat de dollars van haar Secure the Future-fonds rollen. Nu heeft ook Glaxo haar Positive Action-programma en kon concurrent Merck uiteraard niet achter blijven: "Wij pompen samen met Bill Gates honderd miljoen dollar in Botswana", adverteerde deze firma op het congres in Durban. Secure the Future is cynisch bekeken een zeer treffende naam voor deze bedrijfsliefdadigheid, merken waarnemers op de aids-conferentie op. "Want de farmaconcerns beseffen dat ze in het belang van hun commerciële toekomst op hun tellen moeten passen met aids-middelen voor arme landen." Als ze hier worden gezien als onmenselijke geldwolven kan dat grote schade berokkenen aan hun imago, en dus aan hun marktpositie en hun bedrijfsresultaat. "Reken maar dat de spin doctors van de geneesmiddelenindustrie doodsbang zijn voor een wereldwijde campagne waarin hun bedrijven worden afgeschilderd als uitbuiters van uitgemergelde aids-lijders. Hun campagne komt dus voort uit eigenbelang. Vergeet niet: als ze werkelijk om de slachtoffers in Afrika zouden geven, hadden ze veel eerder kunnen beginnen."

Imagocampagne of niet, voor de aids-bestrijding in Afrika is het farmaceutische geld een zeer welkome bijdrage. Deze fondsen vormen, samen met de vele honderden miljoenen die de Wereldbank en individuele rijke landen hebben vrijgemaakt, de ruggengraat van de financiën die in Afrika beschikbaar zijn. Want veel regeringen lijken hun prioriteiten nog steeds elders te leggen en erop te rekenen dat het Westen wel te hulp komt. Zo heeft Zuid-Afrika, waar de komende jaren de meeste aids-doden worden verwacht, tot dusver slechts een miniem bedrag uitgetrokken tegen de plaag: 458 miljoen frank dit jaar, 1,8 miljard frank voor het financiële jaar 2002/2003. Als contrast: de regering van president Thabo Mbeki investeert de komende jaren 180 miljard frank in nieuwe wapens.

'Als ze werkelijk om de slachtoffers zouden geven, hadden ze veel eerder kunnen beginnen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234