Zaterdag 16/01/2021

Literatuur

Graphic novel verovert ook het kinder- en tienerpubliek

Uit 'Zoenen met een selfie' *** van Frank Adam en Bert Dombrecht.Beeld Frank Adam & Brecht Dombrecht

Drie recente publicaties doen vermoeden dat de graphic novel volop ook het kinder- en tienerpubliek aan het veroveren is. Reden tot plezier.

In Hoger dan de bergen en dieper dan de zee brengt Laïla Koubaa het relaas van Monji, een Tunesische man die begin jaren zeventig zijn land verliet om zijn geluk te beproeven in Europa. Monji, intussen grootvader, doet zijn levensverhaal aan zijn twee kleinkinderen, die hem met hun nieuwsgierige vragen aan de praat houden. Een slimme zet, want de speelse, soms verraste reacties van de kinderen zal het voor vele lezertjes herkenbaar maken.

Koubaas kroniek van een migrant heeft een aanstekelijke vaart: in korte scènes, bijna argeloos trekt Monji's verleden voorbij: zijn kindertijd en de vroegtijdige dood van zijn moeder, het vertrek met drie vrienden naar Marseille, de eerste ontmoeting met zijn Belgische vrouw, de correspondentie met zijn oudere broer die thuis bleef... Warme en universeel menselijke anekdotes zijn het, vaak gekruid met subtiele humor.

Monji is duidelijk een goedlachse man die van het leven én van sappige verhalen houdt, en het niet zo nauw neemt met bepaalde (religieuze) regels. Zoals die keer dat hij zich laat verleiden om varkensvlees te eten. Soms doemt het spook van racisme op, maar Hoger dan de bergen is en blijft in de eerste plaats een lichtvoetige, charmante beeldvertelling over een man die erin geslaagd is een nieuw en harmonisch leven op te bouwen.

Die charme is ook te danken aan de tekeningen van Laura Janssens. In een zwierige, levendige stijl, ergens tussen Joann Sfar en Judith Vanistendael in, creëert ze sfeer en dynamiek, waarbij ze vormelijk weleens te leen gaat bij Monji's cultureel verleden.

Uit 'Hoger dan de bergen en dieper dan de zee' ***(*) van Laïla Koubaa.Beeld Laïla Koubaa

Krop in de keel

Anders zijn en je bestemming vinden, het komt ook uitgebreid aan bod in De legende van Sally Jones, zij het op een compleet andere manier. Sally Jones is een gorilla die als baby gevangen wordt genomen door Belgische officieren in Midden-Afrika, en daarna doorverkocht aan een Turkse ivoorhandelaar. Het is het begin van een lange lijdensweg voor de opgroeiende gorilla.

Het menselijke ras komt er bepaald beroerd af in dit boek: Sally Jones wordt uitgebuit, mishandeld, vernederd door haar respectieve, vaak opportunistische bazen. Toch is het niet enkel kommer en kwel. Door de couleur locale van verre oorden, de zeereizen op grote schepen en de exuberante personages bulkt deze graphic novel ook van avontuur, sfeer en emotie.

Het onverwachte slot grijpt onverbiddelijk naar de keel, zo sterk heb je intussen meegeleefd met die eenzame Sally. Een ware tour de force van het Zweedse dubbeltalent Jakob Wegelius. De tekeningen, die als tijdloze schilderijtjes ogen, de uitgepuurde grafische vormgeving, het originele formaat..., alles maakt dit boek tot een oogverblindende en meeslepende ervaring.

Schilderijen

Zoenen met een selfie is een gedurfd en dapper project dat zich richt tot jongeren van een jaar of 13. Schrijver Frank Adam en illustrator Bert Dombrecht vertrokken van negen schilderijen uit het Groeningemuseum en het Sint-Janshospitaal in Brugge, waarrond ze korte stripvertellingen hebben geweven. Het zijn evocaties veeleer dan interpretaties, de makers zijn gelukkig niet uitleggerig te werk gegaan.

Vooral Adam bleek daarbij geïnspireerd: in soms poëtische bewoordingen, dan weer ritmische dialogen weet hij via verrassende associaties een glimp te vangen van het schilderij in kwestie (dat je telkens pas na de vertelling krijgt te zien). Hij schuwt daarbij de complexe thema's niet: allesverterende verliefdheid, godsdienstwaanzin, vriendschap en verraad, identiteit... komen op een suggestieve, vaak filosofische manier aan bod. Zoenen met een selfie lonkt soms wat nadrukkelijk naar de doelgroep. In de meeste korte verhalen komt bijvoorbeeld een smartphone/tablet voor, een iets te vette knipoog naar de alomtegenwoordige beeldcultuur. Ook de misleidende cover is beslist een spijtige zaak.

Maar er valt best ook te genieten: van de gebalde kracht van de taal, van de wisselwerking tussen tekst en tekeningen en - last but not least - van het herontdekken van oude meesterwerken, die er na lectuur nog fascinerender op worden.

Uit 'De Legende van Sally Jones' van Jakob Wegelius ****(*).Beeld Jakob Wegelius

Op woensdag 4 november om 14 uur leest Laila Koubaa voor uit Hoger dan de bergen en dieper dan de zee (Blauw podium).

Op woensdag 4 november om 13 uur brengen Frank Adam en Bert Dombrecht een voorstelling op basis van Zoenen met een selfie (Geel podium).

Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234