Zaterdag 18/01/2020

Granaat in feestverpakking: de Cobra 6

Was dat niet wat overtrokken, 10 procent van de bevolking van Zelzate evacueren vanwege wat illegaal vuurwerk? Het was niet echt vuurwerk, merken experts op. Het was Cobra 6, de rage van het moment. 'Ik ga niet zeggen dat Cobra 6 hetzelfde doet als een staaf dynamiet, maar veel scheelt het toch niet.'

Rond deze tijd van het jaar krijgt Ruben Koet wel eens de politie op bezoek. Die doorzoekt dan zijn hele huis, en vindt nooit wat. "Ik zal wel gek zijn om het spul thuis op te slaan." Koet is beheerder van een Nederlandse website waar fanaten van knalvuurwerk tips uitwisselen over nog harder en nog luider. Over hoe je verboden vuurwerk online kunt bestellen in Polen en Tsjechië.

"Ik deel mijn passie met andere mensen", zegt Koet, gevraagd naar een diepere verklaring voor zijn kick. "Als u het nooit gedaan hebt, is het lastig uit te leggen. Er is een paar seconden lang rook, en dan doet het 'boem'. Dat is het ongeveer. Cobra 6 is nu echt wel de trend. Je krijgt een goede, degelijke knal, heel hard. En het is niet eens zo duur. Een Cobra 6 kun je al vinden voor zes euro. De Cobra 7 is een pak duurder. Ik begrijp niet waarom de politie hier zoveel drukte om maakt. Ik lees in de krant over barstjes in kerncentrales en kernkoppen in Kleine Brogel. Waar liggen de prioriteiten dan, vraag ik mij af."

Wat Cobra 6 bijzonder maakt, valt na te gaan op filmpjes. Tien seconden rookvorming en dan: vladaboem! Geen flits, geen kleurenpalet, gewoon een extreem luide knal die ruiten doet breken en sirenes doet afgaan. Of zoals in een gortdroge persmededeling van de politie van Amsterdam, eind vorig jaar: 'Restjes van de hand werden op ruim 20 meter van de explosie aangetroffen.' Een joch van elf had een Cobra 6 aangestoken in de zandbak op het speelplein. Het ging het nieuwe jaar in met zeven vingers. Een politieman reed nog met een in het zand gevonden vinger naar het ziekenhuis, maar het lukte niet om die er weer aan te zetten. Er is ook een filmpje dat ons laat zien wat er overblijft als je een Cobra 6 doet ontploffen in een koelkast. Een hoopje brandend puin.

In Nederland mag knalvuurwerk slechts op drie dagen in het jaar worden verhandeld: 29, 30 en 31 december. "En dus slaan Nederlandse handelaren hun voorraden tot dat moment tijdelijk op in de Belgische grensstreek", zegt Ruben Koet. "Dat is waarschijnlijk wat er is gebeurd in Zelzate."

Tot de kwalificatiematch van de Rode Duivels tegen Kroatië was alle beschikbare opslagruimte in en rond de speelgoedwinkel van Marnix Welvaert in de Kerkstraat in Zelzate tot de nok gevuld met Rode Duivelsgadgets. Hij had die in 2004 voor een prikje gekocht uit een faillissement, speculerend op betere tijden, ooit wel eens, voor het Belgische voetbal. Die kwamen er dus iets later dan verhoopt, maar na de week van de match tegen Kroatië was er opeens weer opslagruimte. "Drie garageboxen vol", zegt burgemeester Frank Bruggeman (Open Vld). "Allemaal grote dozen Cobra 6 en Cobra 7. Het was slordig gestapeld, we konden zien dat de dozen nog maar net waren aangevoerd. Alles samen een kleine ton explosieven in dozen van tien en vijftien kilo. En dat lag daar, enkele meters verwijderd van een crèche en een school."

Zo'n 1.200 mensen brachten hun maandag door in de gemeentelijke sporthal. Vanop een afstand leek de evacuatie van de bevolking van Zelzate een wat overtrokken reactie, maar Frank Bruggeman krijgt niet hard genoeg benadrukt dat alle neuzen die ochtend in dezelfde richting wezen. "Er waren mensen bij van de ontmijningsdienst, explosievenexperten. Die waren het er allemaal over eens: evacueren. Niemand heeft beweerd dat wij aan een nieuw Enschede zijn ontsnapt. Wat ik wel zeg: één vonkje en er waren doden gevallen."

Het Gentse parket doet mysterieus over wat de onderzoeksrechter er vorige week toe bracht de zaakvoerder van Top 1 Toys aan te houden en zijn garageboxen te doorzoeken. Er is sprake van "feiten in de familiale sfeer". De ontdekking van 472 dozen Cobra 6 en Cobra 7 is er gekomen doordat het niet zo goed meer boterde tussen Welvaert en zijn echtgenote. Welvaert kocht Cobra 6 in voor iets minder dan 5 euro per stuk. In Nederland wordt op straat vlot het drievoudige betaald.

De winkel ligt op een paar honderd meter van de Nederlandse grens. Tot enkele jaren geleden huurde Welvaert in december het legendarische 'Teerkotje', een oude krantenwinkel om de hoek, met achteraan een kleine bunker. Op zaterdag was het daar aanschuiven. Door op twee adressen te stockeren verkreeg Welvaert een vergunning voor 50 kilo. "Die is hij bij deze kwijt", laat burgemeester Bruggeman nog weten. "Niet omdat er daar twintig keer zoveel lag, maar vooral omdat Cobra 6 en Cobra 7 in België gewoon verboden zijn."

Voor wat rest van 2013 heeft de burgemeester snel nog een totaal handelsverbod voor vuurwerk afgekondigd in de hele gemeente Zelzate. "Nadat men mij maandag in het crisiscentrum beelden heeft laten zien van een explosie met een Cobra 6. Het moet maar eens gedaan zijn."

Christophe Byl is zaakvoerder van CBF Pyrotechnics uit Geraardsbergen. Hij is verkoper van professioneel vuurwerk en zegt sinds enkele weken constant mailtjes en telefoontjes te krijgen van Nederlanders die hem vragen naar Cobra 6. "Mijn standaardantwoord is: 'Jazeker, en ook onze cocaïne en onze kernkoppen staan in de aanbieding.' Zo gaat met dat vuurwerkrages. Hoe meer afgerukte armen, hoe populairder. Ik ga niet zeggen dat Cobra 6 hetzelfde doet als een staaf dynamiet, maar veel scheelt het toch niet. Ik heb er al eens een opengemaakt en de inhoud gewogen. Er zit voor 48,5 gram pyrotechnische sassen in, waarvan 22 gram flitspoeder. Dat is een volstrekte wanverhouding. Zwaar knalvuurwerk is er altijd geweest, vroeger had je de piraten en strijkers. Maar met Cobra 6 en Cobra 7 verlegt men de grenzen. Als je er een afsteekt met de hand, is je onderarm gewoon weg."

Vroeger werd de doodskopstrijker, een product van het opgedoekte vuurwerkfabriekje Bex Trading in Bocholt, beschouwd als de allergrootste knaller. Volgens kenners brengt de Cobra 6 vijf keer zoveel decibels voort. "In een doodskopstrijker zat maar acht gram buskruit", weet Ruben Koet. "Bij de nieuwste Cobra's (sinds kort zijn er de Super Cobra 6 en de Cobra 6 2G, DDC) is dat drieëndertig. Het is een zware knal, zeker, maar in de Nederlandse media lees ik toch vooral een hoop onzin. De politie zegt dat je er een auto mee kunt opblazen. Dat wil ik wel eens zien. Ik bedoel: als alle ruiten eruit vliegen, is de auto dan opgeblazen?"

Cobra 6 en Cobra 7 worden gemaakt in het Italiaanse vuurwerkbedrijf Di Blasio Elio Fireworks, nabij Teramo. Het bedrijf levert zelf uitsluitend aan kleinhandelaars. Cobra's kopen gaat vanuit België en Nederland het makkelijkst online. Koet adviseert pyrogate.eu, een bedrijfje uit het Tsjechische Zábřeh waar CEO Marek Čada de hulpvaardigheid zelve blijkt. We kunnen zo een pakketje bestellen, volgende week al kan de koerier leveren. "Cobra 6 is het populairste vuurwerk van het moment in de hele Europese Unie", zegt hij. "Het is bijzonder krachtig, maar ook bijzonder veilig. Als u weet hoe ermee om te gaan, natuurlijk."

In veel Nederlandse steden waren er vorig jaar rond deze tijd meldingen van opgeblazen brievenbussen en vuilnisbakken en in één geval een busje. Mogelijk was dat een Cobra 7. Daarin zit 50 gram buskruit. Wat ons nu al iets vertelt over de structuur van de Cobra 8, als die er ooit komt.

Per 1 januari 2017 zou het feest normaliter uit moeten zijn. Een Europese richtlijn verbiedt de verkoop van alle knalvuurwerk na die datum. "De richtlijn dateert al van 2007", zegt Christophe Byl. "Ik vind dat we kunnen stellen dat Europa de sector erg veel tijd heeft gegeven om zich aan te passen aan het verbod."

Veel noordelijke lidstaten voerden eerder al een verbod in. In Nederland is, behalve op de laatste drie dagen van het jaar, alle handel verboden. In België is er een gedeeltelijk verbod, ook al kan Byl zo meteen een paar nachtwinkels in het Limburgse aanwijzen waar Cobra 6 en 7 onder de toonbank wordt verkocht. "Een handelaar mag per vestiging maximaal 25 kilo vuurwerk opslaan. Dat is onrealistisch weinig. Dan moeten winkels in december meerdere keren per dag worden bevoorraad. Met een zo ambigue wetgeving werkt men de zwarte handel in de hand. Waarom niet gewoon alle knalvuurwerk verbieden? Eerlijk, ik zie er niet meteen een maatschappelijke nut in."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234