Zondag 20/06/2021

Graag een ernstige discussie over de adoptieprocedure

CD&V-senator Els Schelfhout haalde onlangs een Congolees weeskindje naar hier met een visum voor humanitaire voogdij. Ze kreeg daarvoor kritiek van kandidaat-adoptieouders, die vonden dat Schelfhout daarmee de procedure omzeilde. Ze steunt een verkorting van de termijn voor adoptie.

In een wetsvoorstel streeft parlementslid Else De Wachter (sp.a) naar een vlottere procedure. In haar voorstel wordt de verantwoordelijkheid van Kind en Gezin overgedragen op een op te richten 'Vlaams Centrum voor Adoptie'. Els Schelfhout geeft De Wachter een paar nuttige tips mee: 'Stop uw energie in de discussie over de veel te lange wachttijden en - waarom niet? - over de aard, de inhoud en de zin van de voorbereiding en het maatschappelijk onderzoek."

Vlaams Parlementslid en kandidaat-adoptieouder Else De Wachter (sp.a) dient een voorstel van decreet in om de adoptieprocedure te versoepelen (DM 26/01). Schitterend! Na enkele onopgemerkte initiatieven over studentenkamers en begraafplaatsen blijkt Else De Wachter haar 'dada' te hebben gevonden. Ik wens haar veel succes. Meer nog: met haar hoop ik dat die tergend trage en logge adoptieprocedure eindelijk ook door alle verantwoordelijken en betrokken diensten nadrukkelijk in vraag zal worden gesteld, en aangepast.

Grosso modo bestaat de adoptieprocedure voor interlandelijke adoptie uit drie stappen: de voorbereidingsprocedure, het maatschappelijk onderzoek, waarna een (on)geschiktheidsvonnis volgt, en de bemiddeling, matching en plaatsing door een erkende adoptiedienst.

De gelukkige ouders die op het einde van fase twee op basis van het eindverslag van het Openbaar Ministerie een geschiktheidsvonnis verkrijgen, weten dat dat voor drie jaar geldig is. "Te kort", argumenteert De Wachter, "en federale materie", dus buiten haar bevoegdheid. Inderdaad de bevoegdheid van de staatssecretaris voor Gezin Melchior Wathelet. Hij diende op 1 oktober 2008 in de Kamer een wetsontwerp in omdat de geldigheidsduur van de eerste geschiktheidsvonnissen kwam te vervallen. Zijn wetsontwerp verlengt de duur van die vonnissen van drie tot vier jaar in welbepaalde omstandigheden, zodat kandidaat-adoptieouders geen nieuwe stappen dienen te ondernemen voor de jeugdrechter. Op 16 oktober werd het voorstel unaniem gestemd in de Kamer.

Collega De Wachter, ik dien zo nodig morgen al een voorstel in om die termijn nog eens te verdubbelen. Maar vergruizen we daarmee niet uw - én mijn - doelstelling, namelijk het verkorten van de procedure? Vindt u niet dat drie jaar, in bepaalde gevallen vier jaar, ruim voldoende moet zijn om de procedure rond te krijgen? Ik vind van wel. Dáár moeten we naar streven. Ik wil daar, als senator en federaal parlementslid, toe bijdragen. U heeft daartoe, door uw Vlaams mandaat, alle mogelijkheden. Stop uw energie in de discussie over de veel te lange wachttijden, en - waarom niet? - over de aard, de inhoud en de zin van de voorbereiding en het maatschappelijk onderzoek.

In artikel 4 van het 'Decreet van het Vlaams Parlement, van 15 juli 2005, tot regeling van de interlandelijke adoptie van kinderen', lees ik "dat de voorbereiding wordt gegeven binnen een redelijke termijn nadat de adoptant zich bij het voorbereidingscentrum aangeboden heeft'. Wat is 'een redelijke termijn'? En wat zijn de sancties wanneer die termijn wordt overschreden? De Vlaamse regering bepaalt de minimumduur van de voorbereiding. Wil ze ook de maximumduur van de wachttijden bepalen?

Nu de discussie toch wordt gevoerd graag ook iets over de aard, de inhoud en de zin van het maatschappelijk onderzoek. "Waarom gaat u niet meer op bezoek bij uw schoonmoeder?", "Hoe zou u uw seksleven beschrijven?", "Denkt u niet dat uw kindje bang zal zijn voor de poppetjes op uw schouw", "Hebt u er een probleem mee dat ik wel zwanger ben, misschien?" Een bloemlezing uit de vragen die maatschappelijk assistenten en psychologen, veelal 'gezinsscreeners' in bijberoep, kandidaat-adoptieouders in het gezicht gooien. Daarna mogen ze met een klein hartje het bewijs van hun inkomsten op tafel leggen en meedelen hoeveel kamers hun huis telt. Wanneer de maatschappelijk assistent of de psycholoog van dienst hun woning verlaat, zijn ze nog een duim hoog.

Uw voorstel om het aantal adoptielanden uit te breiden krijgt mijn volle steun. Ik weet een land, tachtig keer zo groot als België, waar de eigen regering én de internationale gemeenschap, de Europese Unie inbegrepen, er niet in slagen om de ouders en de kinderen te beschermen. Kinderen worden in mootjes gehakt, als kindsoldaat ingelijfd bij het rebellenleger van de een of andere militie, verkracht,... of ze sterven aan ziektes als aids, tbc en lepra. Daar zijn heel veel weesjes bij. En 'special-needs'-kinderen. Totnogtoe sloot dit land een adoptie-overeenkomst met Spanje en Italië: Europese landen waarvan ik aanneem dat ze het Verdrag van Den Haag en het daarin aanbevolen kanaalonderzoek, ernstig nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234