Zaterdag 20/07/2019

Gooi niet alles op één hoop

Op 17 mei kwam de Europese voetbalbond UEFA met een studie. De conclusie: jonge vrouwen tussen dertien en zeventien jaar die gaan voetballen, worden daar psychologisch beter van. Acht van de tien respondenten meldden een toename van het zelfvertrouwen. In 'andere sporten', aldus de studie, zouden maar 74 procent een toename van het zelfvertrouwen rapporteren. Dat is vast de schuld van de judoka's, want - zoals een krant op de één meldde - 'Judo zit in de wurggreep van misbruik'.

Misschien is het verhaal net iets genuanceerder. De feiten. Ex-judoka Ann Simons (olympisch brons in 2000) engageert zich sinds afgelopen week in een nieuw spotje tegen misbruik in de sport. Zij loopt al jaren rond met haar verhaal over de praktijken van die ene trainer die ze in de media on the record niet bij naam wil noemen, maar iedereen die een beetje thuis is in de Vlaamse topsport, weet over wie het gaat. Overigens zijn verschillende personen haar verhaal op haar vraag gaan melden aan de hoogste sportautoriteiten in dit land, maar daar is niets of althans heel weinig mee gedaan.

De coach in kwestie is niet de eerste de beste. Of hij daarmee een beetje boven alle verdenking staat, is niet duidelijk, maar Ann Simons is zeker onbesproken. De man heeft ooit al eens gereageerd op aantijgingen van Simons en vond het toen vervelend dat die oude dingen weer werden opgerakeld.

Dat vindt de Vlaamse Judofederatie ook, want die kwamen gisteren met een communiqué waarin ze benadrukt hoe erg ze wel tegen grensoverschrijdend gedrag is. Het tegendeel was pas verrassend geweest, maar moet die zaak niet voor eens en voor altijd worden uitgeklaard? Hoe groot ook zijn verdienste en al betreft het hier feiten van meer dan tien jaar geleden, áls de getuigenissen van Simons worden bevestigd door andere bronnen, en daar heeft het alle schijn van, moet hij alsnog weg uit de sport.

Het problematische van die feiten, zowel voor slachtoffer als voor misbruiker, is die dunne lijn tussen stevige coaching, hard aanpakken, motiveren, viriliseren, bruuskeren, schofferen en ten slotte misbruiken op alle mogelijk manieren. Van die normvervaging en de verschillende percepties hebben we laatst nog een voorbeeld gezien in Engeland. Daar werd een topcoach door een aantal minder succesvolle wielrensters van seksisme ("stop met topsport en krijg een baby") en een cultuur van angst beticht, terwijl de medaillewinnaressen vierkant achter zijn harde aanpak bleven staan. Wie had het gelijk aan zijn kant?

Sport is een testosterongedreven omgeving en dat geldt nog meer voor vechtsporten zoals judo. Bovendien is judo een kleine, arme sport met gemengde trainingsgroepjes die, al of niet met trainer of assistent erbij, op training boven of onder elkaar gaan liggen. Een man die een houdgreep toepast op een vrouw en daarvoor tussen haar benen moet gaan of aan haar borsten zit om haar te klemmen, het is geen zeldzaamheid.

Kop in het zand

De Vlaamse judowereld, die grote successen heeft gekend met de my way or the highway-aanpak van Jean-Marie Dedecker, staat nu in de verdomhoek, terwijl juist onze judovrouwen in de jaren 90 de meeste en mooiste medailles hebben gehaald. Andere judoka's getuigen nu over die periode dat er onder atleten een machocultuur heerste, waar zij niet mee om konden.

Vreemde omgangsvormen, van samen naakt in de sauna en samen aan de zuip, zullen misschien voor hen niet minder frustrerend zijn geweest dan voor Ann Simons, maar het zijn feiten van een andere orde. Het zou goed zijn als niet alles op de hoop van misbruik zou worden gegooid. Er ís misbruik in de Vlaamse/Belgische sport, méér dan tot nog toe gerapporteerd en de sportinstanties zoals de judobond en Sport Vlaanderen hebben er al te lang hun kop voor in het zand gestoken in de hoop dat het voorbij zou gaan.

Er is nu het Europees Voice-project van onderzoekster Tine Vertommen. Dat heeft alvast de verdienste dat het aan een wetenschappelijke standaarden moet beantwoorden, dus al wie zich geroepen voelt om misbruik aan te klagen: één adres...

voicesfortruthanddignity.eu/be/

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden