Vrijdag 18/10/2019

Gezondheid

‘Google is de grootste vijand’: handleiding voor zwangere vrouwen

Beeld Krista van der Niet

Xaviera Plas (43), de vrouw achter het merk Oei, ik groei!, schreef een lijvig handboek over de zwangerschap. ‘Google is de grootste vijand van verloskundigen.’

Kun je wimperextensions hebben als je zwanger bent? Mag je dan gojibessen eten? En hoe zit het met tatoeages? Jongens, dacht Xaviera Plas altijd als ze die vragen kreeg, stáát dat niet gewoon ergens? Maar nee, dat stond kennelijk niet ergens. Daarom besloot de vrouw achter het succesvolle merk Oei, ik groei! – bekend van het boek over de mentale ontwikkeling van baby’s – het zelf maar te schrijven. Meer dan vijfhonderd pagina’s dik is het geworden. Het bevat alle praktische en medische informatie en behandelt zo ongeveer elk onderwerp dat ter sprake kan komen rond de zwangerschap. Trots wrijft ze over de gouden opdruk van het allereerste exemplaar. Het boek komt dinsdag uit. “Zwangerschap is goud waard. Dat verdient een gouden boek.”

U hebt zelf drie kinderen. Wat had u nu willen lezen toen u zwanger was?

“Dat je het allemaal niet zo zwaar moet nemen. Ik had wat meer lucht willen hebben. Dat merk je bij de meeste vrouwen: ze zijn heel bang. Bang dat ze iets doen wat niet mag, dat de bevalling fout gaat. Ze willen dat hun zwangerschap perfect verloopt. Ik wil één ding duidelijk meegeven: perfect ga je het sowieso niet doen. Ook niet als je mijn boek van kaft tot kaft uit je hoofd leert. It ain’t gonna happen.

“Ik hoop wel dat ik het vertrouwen terug kan brengen. Je zwangerschap moet je kunnen leven en kunnen vieren, je moet er niet bang voor zijn. Natuurlijk kan het misgaan. Maar laten we eerlijk zijn: als je kind acht is, kan het ook iets ergs overkomen. En: angst is niet slecht hè, dat maakt je een scherpere ouder. Maar mensen die een kind verwachten willen niet met vraagtekens blijven zitten. ­Daarom is dit boek zo’n dikke pil geworden.”

Wat zijn de grootste misverstanden tijdens een zwangerschap?

“Van de belangrijke dingen weten we wel wat er wel en niet kan. Over kaneel wordt weleens hysterisch gedaan. Je mag wel kaneel, maar je moet niet de hele bus boven je hoofd houden. Sommige mensen roepen: er zit een snufje kaneel op mijn appeltaart, die raak ik niet meer aan! Zo is het niet.

“Mijn functie is informatie geven, zodat iedereen zijn eigen keuzes kan maken. In Nederland is er geen richtlijn voor het gebruik van desinfecterende zeep. In Amerika komen ze er nu achter dat die zeep niet gezond is voor zwangere vrouwen. Ik ben God niet, ik ga niet bepalen welke informatie jij tot je moet nemen, dus vermeld ik in het boek dat die zeep hier niet verboden is, maar in sommige staten van Amerika wel.”

U schrijft over de ‘preconceptie’: erfelijkheidsonderzoek doen, een keer extra naar de tandarts. Doen zoveel mensen dat voor ze zwanger worden?

“Dat hoeft niet, maar als jij je er beter door voelt, dan zeg ik: go ahead, dit is wat je kunt doen. En ik schrijf erbij ­garanties heb je niet. Je kunt je tanden van tevoren extra goed laten reinigen, want tanden en zwangerschap is een onderbelicht thema, maar dat wil niet zeggen dat je niks gaat krijgen. Shit happens when shit wants to happen.

“Bij het hoofdstuk ‘Preconceptie’ staat wat je allemaal kunt doen voor de zwangerschap. Maar er staat ook: ben je in één keer zwanger geworden, doe het volgende. Kap met roken en drugs, kap met alcohol, slik vitamine D3 en foliumzuur.”

Ik heb tijdens mijn zwangerschappen salami gegeten, en volgens mij ook haring. Ik lees nu dat dat eigenlijk niet mag. De lijst van dingen die worden afgeraden…

“Wordt met de dag langer.”

Krijgen we dan betere kinderen? Mijn moeder heeft volgens mij helemaal nergens op gelet, en ik leef ook nog steeds.

“Mijn oudste is 23. Van de huidige lijst mocht ik in die zwangerschap nog driekwart wel – en ik vond al dat ik weinig mocht. We weten nu domweg meer: er wordt meer onderzoek gedaan, en niet voor niks. Er waren vroeger veel meer miskramen dan nu. Maar de wereld is ook veranderd. Gojibessen en chiazaad stonden niet op het ­menu. Wij eten niet dezelfde koe als die onze opa en oma aten. Vroeger kwam een bepaalde bacterie niet voor in geitenmelk. Doordat we geiten anders zijn gaan houden, zit die bacterie er nu wél in. En dus staat geitenkaas sinds kort op de lijst van producten die je niet rauw mag eten. Het voordeel is wel: inmiddels staat alles op het etiket.”

Mogen we iets nu wél wat vroeger niet mocht?

“Eigenlijk heel veel! Misschien niet toen jij en ik zwanger waren, maar vroeger moest je bijna bedlegerig zijn. Niet meer werken, ga liggen meisje, neem lekker een zacht kussentje om op te zitten – terwijl: als je je bekkenbodemspieren op één manier naar de filistijnen wilt helpen, moet je op een zacht kussentje gaan zitten! Eigenlijk is er veel veranderd, precies zoals de moderne vrouw zou willen: ga door met je leven, blijf lekker doen wat je wilt doen, blijf je oefeningetjes doen, enjoy life.

Oefeningetjes?

“Dat had ik zelf ook veel meer moeten doen. Als je je spieren traint, helpt dat bij je herstel, maar ook bij de bevalling. Goede bekkenbodemspieren kunnen de kans op incontinentie met 60 procent verminderen. Best heftig, hè?! En dat vertelt niemand je. Daar gaat mijn volgende boek over, dat ik schrijf met sportinstructeur Laurens Mischner: over de periode post partum, na de bevalling.

“We weten: een zwangerschap is negen maanden op, ­negen maanden af – maar de laatste controle is zes weken na de bevalling. Dan kijken ze of je zwellinkjes en hechtingen weg zijn, en klaar. Tegelijk melden mensen zich tot tien, vijftien jaar na dato met verzakkingen, incontinentieproblemen, ongeheelde trauma’s van de bevalling. Het merendeel van die klachten had voorkomen kunnen worden als er een goed postpartumprogramma was geweest.”

Het lijkt alsof iedereen tegenwoordig een bevalplan of een geboorteplan maakt.

“Dat hoort er nu helemaal bij. Ik heb er een dubbel gevoel bij. Het is goed om van tevoren na te denken over waar jij je lekker bij voelt, maar het is geen plan dat je kunt aftimmeren, en juist dat willen alle dames die nu kinderen ­krijgen. Ze willen alles onder controle hebben: we plannen het zo en zo moet het gebeuren. Maar zo gaat het ­zeker niet. Ik wilde ab-so-luut niet naar het ziekenhuis, maar de placenta kwam er niet uit, dus toen moest het toch.

“Het gaat om het bewustwordingsproces. Wil je in het ziekenhuis bevallen of thuis, en hoe dan? Wil jij dat jouw partner kijkt als het kind eruit komt? Bij mij past dat niet, ik wil niet dat mijn man zijn hele leven dat beeld op zijn netvlies heeft staan. Anderen vinden dat juist prachtig. En weer anderen zeggen: daar had ik nog nooit over nagedacht.”

U schrijft vaak: ‘Ga nu niet googelen…’

“Google is de grootste vijand van verloskundigen. Ook op gerenommeerde sites vind je soms de grootste kul, of ­informatie van zeven jaar geleden die nooit is geüpdatet. Verloskundigen zeggen allemaal: per gesprek moet ik minstens één ding rechtzetten wat mensen via Google hebben gevonden. Zwangeren hebben er eerst een uur in gestopt om onzin tot zich te nemen, daarna een uur om zich zorgen te maken, en ik besteed nu van mijn 10 tot 15 minuten 3 à 4 minuten aan dat weer helemaal wegpoetsen. Hun advies was heel duidelijk: spaar je vragen op, dat scheelt ons allebei een heleboel stress. En als je niet kunt wachten, dan kun je altijd bellen.”

En die wimperextensions? Hoe zit het daarmee? Over de risico’s daarvan tijdens de zwangerschap, schrijft Plas, is nog niet veel bekend. De huid wordt wel beïnvloed door hormonen, dus ze laten veel sneller los.

Xaviera Plas-Plooij, Oei, ik groei! – Hét zwangerschapsboek, Fontaine Uitgevers, €29,99.

Xaviera Plas: ‘Er waren vroeger veel meer miskramen dan nu. Maar de wereld is ook veranderd.’ Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234