Zaterdag 06/03/2021

González werd slachtoffer van 'complot' van rechts

Politici, financiers en journalisten zouden hebben samengespannen om Spaanse socialisten ten val te brengen

MADRID.

VAN ONZE MEDEWERKER

Het lijkt op het scenario van een goedkope tv-film, maar het komt rechtstreeks uit de mond van de gerenommeerde ex-hoofdredacteur van het conservatieve dagblad ABC, Luis María Ansón. Ansón gaf deze week in het weekblad Tiempo toe dat er door politici, financiers en journalisten - onder wie hemzelf - tijdens de laatste jaren van de voormalige PSOE-regering een campagne op touw werd gezet om ex-premier Felipe González ten val te brengen. Ansón zei dat Spanje zonder die 'operatie' na veertig jaar Franco nog zeker tot het jaar 2004 met González had opgescheept gezeten.

Volgens de fantasierijkste speculaties zouden bepaalde samenzweerders indertijd niet tevreden zijn geweest met de val van González alleen. In sommige kringen werd volgens de geruchten aangestuurd op het aftreden van koning Juan Carlos en het einde van de monarchie. Een ontwerp voor een republikeinse grondwet zou al klaarliggen. Bijna twee jaar na de verkiezingsoverwinning van de Partido Popular (PP), die een einde maakte aan het 13-jarige premierschap van sociaal-democraat González, is de controverse over deze politieke ommezwaai daarmee opnieuw opgelaaid.

Het dagblad El País kwam gisteren met een spectaculaire onthulling die deze geruchten zou staven. Ansón zou vorig jaar in april al toegegeven hebben dat de grootscheepse operatie gefinancierd en georganiseerd werd door de omstreden ex-bankier Mario Conde. Het doel van deze samenzwering was een politieke crisis te forceren waarbij Conde zou kunnen optreden als 'redder van het vaderland'. Er zou een einde moeten gemaakt aan de 'partijenoligarchie' door het Italiaanse model te volgen: een aantal rechters, gesteund door de pers, zou de PSOE-regering ten val moeten brengen door in korte tijd een groot aantal corruptieschandalen aan het licht te brengen.

In Conde's strategie zou de huidige PP-regering er volgens hetzelfde draaiboek aan moeten geloven, aldus het relaas van Ansón. Vervolgens zou men koning Juan Carlos op één of andere manier forceren om af te treden. In afwachting daarvan lag al een republikeinse grondwet klaar, geïnspireerd op het Amerikaanse model, met een sterke president - waarbij Conde waarschijnlijk aan zichzelf dacht - en met politieke partijen die naar het tweede plan zijn verwezen. Ansón, een overtuigd monarchist, zou alleen bij dit complot betrokken zijn om het - in zijn eigen woorden - "van binnenuit onder controle te houden". Van zijn getuigenis over deze samenzwering zou volgens El País een bandopname bestaan.

Mario Conde wordt al langer in verband gebracht met duistere operaties achter de schermen. De omstreden ex-bankier was vijf jaar lang president van de prestigieuze Banesto-bank, maar werd door de Bank van Spanje eind 1993 tot aftreden gedwongen terwijl Banesto onder curatele werd gesteld. De inspecteurs van de Bank van Spanje ontdekten vervolgens een 'gat' van 600 miljard peseta's in de bank. Volgens Conde was de hele operatie echter alleen bedoeld om hem en zijn vermeende politieke ambities onschadelijk te maken.

Sindsdien lijkt de ex-bankier echter niet stil te zitten. Conde zou zijn uitgebreide netwerk van contacten hebben gebruikt om zich te wreken op de toenmalige socialistische regering. De publicatie van een niet aflatende stroom schandalen rond de PSOE was volgens velen voor een groot deel het werk van Conde, die periodiek gevoelige informatie naar de pers filterde. Conde zou een groot aantal vertrouwelijke geheime documenten van de Spaanse geheime dienst in zijn bezit hebben, waarvan een deel al door het dagblad El Mundo is gepubliceerd.

Ook probeert Conde volgens ingewijden op dezelfde manier - chantage via de pers - het hoofd te bieden aan zijn problemen met justitie. Op dit moment lopen er verschillende processen tegen Conde. Hij wordt ervan verdacht tijdens zijn Banesto-periode op grote schaal fraude te hebben gepleegd en ontelbare twijfelachtige financiële operaties te hebben uitgevoerd.

Een samenzwering om een republiek te stichten, lijkt erg hoog gegrepen voor iemand die zoals Conde al met één been in de gevangenis staat. De verklaringen van Ansón wijzen meer in de richting van een gecoördineerde politieke actie, waaraan personen van diverse pluimage hun steentje bijdroegen. Gedurende González' laatste ambtstermijn hadden veel journalisten en politici - en niet te vergeten Conde zelf - er om verschillende redenen belang bij dat de PSOE-regering ten val kwam. Men zou er binnen deze groep van overtuigd zijn dat González niet te verslaan was met democratische middelen. Het lijkt niet ondenkbaar dat deze personen op gezette tijden afspraken maakten over de rolverdeling in de campagne tegen González en de PSOE.

Johan Faber

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234