Maandag 08/08/2022

Golf van depressies treft ook kinderen

Liefst 4.105 kinderen tot tien jaar kampen met een depressie. Dat blijkt uit cijfers van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv). Kinderpsycholoog Koen Lowet meent echter dat dat cijfer aanzienlijk hoger ligt. 'Veel ouders pikken de symptomen te laat op.'

Lang werd gedacht dat depressie bij kinderen niet bestond. Een grote misvatting, zegt kinderpsychiater Lieve Swinnen. Het recentste bewijs zijn de cijfers die het Riziv afgelopen weekend vrijgaf: 4.105 kinderen tussen 0 en 10 jaar werden tijdens de eerste acht maanden van 2013 behandeld. "De trend is stijgende", aldus Swinnen. Ze wijt dat onder meer aan de crisis: die heeft heel wat financiële problemen en echtscheidingen veroorzaakt. "De druk op sommige gezinnen is erg groot." Het aantal depressies bij volwassenen neemt bijgevolg eveneens toe. Het Riziv spreekt van ruim 1,3 miljoen volwassenen, oftewel één op de acht Belgen.

Niet alle ouders van kinderen met depressieve klachten kloppen aan bij een huisarts of psychiater. Kinderpsycholoog Koen Lowet ziet in zijn praktijk 70 tot 80 kinderen per week. Bij zijn collega's is dat niet anders. "Maar een behandeling door zelfstandig werkende klinisch psychologen wordt niet door het Riziv terugbetaald en dus ook niet in hun cijfers opgenomen. De duizenden kinderen die wij zien, staan los van de cijfers die het rijksinstituut verspreidt."

Beide hulpverleners benadrukken dat een depressie bij kinderen moeilijk te herkennen is. "Een kind zal niet zo gemakkelijk zeggen dat het geen zin heeft in de toekomst. Het gaat zich wel anders gedragen. Zo komen er vaak moeilijkheden op school, interesseren hobby's hen niet meer of komen ze agressief uit de hoek", aldus Swinnen.

"Voor een kind met ADHD zoek je sneller hulp dan voor een kind dat het emotioneel moeilijk heeft", stelt ook Lowet. Dat is logisch, volgens hem. "De maatschappij is zoveel complexer geworden, en onze agenda's drukker: er zijn veel meer nieuw samengestelde gezinnen, tweeverdieners... Al die aspecten zorgen er mee voor dat veel ouders de symptomen te laat oppikken. En dat is jammer, want hoe sneller je een depressief kind kunt helpen, hoe minder het daarmee zal worstelen in zijn latere leven."

Antidepressiva

Sommige kinderen hebben een biologische of genetische aanleg voor depressie. Maar de grootste groep niet, stelt Swinnen. "Bij hen liggen moeilijke gezinssituaties, zoals een echtscheiding, aan de basis." Sowieso geldt: hoe jonger het kind, hoe vaker de context bepalend is voor de klachten en er met de ouders moet worden gewerkt. Majeure depressies zijn volgens Lowet wel uitzonderingen, onder de tien jaar is er meestal sprake van een matige depressie die eenvoudig te behandelen is. "Dat kan door hen weer actief te doen zijn, hen te leren omgaan met hun emoties, hen te leren dat hun negatieve gedachten niet per se stroken met de werkelijkheid."

Net zoals volwassenen worden kinderen behandeld met medicijnen. "Maar steeds in combinatie met therapie", benadrukt Swinnen. Koen Lowet betreurt die tendens. Antidepressiva geven aan kinderen onder de tien jaar druist immers in tegen de internationale richtlijnen. "Het moet de laatste toevlucht zijn", stelt hij.

De bijwerkingen die gepaard gaan met medicatie, gaande van gewichtstoename tot slaapproblemen, moeten in een kinderleven zoveel mogelijk gemeden worden. "Maar het is logisch dat er wel gebruik van wordt gemaakt: de financiële drempel is lager als je naar een apotheek moet dan wanneer je naar een therapeut wil."

Lowet, die ook de Belgische Federatie van Psychologen vertegenwoordigt, hoopt dat daar in de nabije toekomst verandering in komt. "Psychologen worden in 2016 erkend. Tegen dan moet onze overheid ook werk hebben gemaakt van een structurele terugbetaling."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234