Vrijdag 30/10/2020

Goeroe van Sarkozy lekt geheimen uit presidentiële kring

Oud-president Nicolas Sarkozy met zijn vrouw Carla Bruni in Parijs.Beeld AFP

De Franse ex-president Nicolas Sarkozy voelt zich verraden. Jarenlang stelde hij bijna onbegrensd vertrouwen in zijn adviseur Patrick Buisson, een uiterst controversiële figuur die door veel van Sarkozy's partijgenoten werd gewantrouwd vanwege zijn extreem-rechtse ideeën. Nu blijkt Buisson stiekem opnamen te hebben gemaakt van de gesprekken die hij in het Elysée voerde met de president, diens echtgenote Carla Bruni en leden van de presidentiële staf.

De gesprekken zijn uitgelekt via het weekblad Le Canard Enchaîné en de website Atlantico. Sarkozy en Bruni gaan een aanklacht indienen wegens de schending van hun privacy.

Op zichzelf onthullen de 'Sarkoleaks' niet zo veel bijzonders. De president en zijn medewerkers spreken vrijmoedig, alsof ze bij de koffieautomaat op kantoor staan. Verschillende ministers worden afgeserveerd als 'nullen'. Sarkozy zegt dat het 'grotesk' zou zijn om premier Fillon te vervangen door centrumpoliticus Borloo. Carla Bruni schept op dat ze 'fabuleuze contracten' heeft ondertekend waarmee ze Sarkozy kan 'onderhouden'.

Toch heeft het paleisdrama een grote schok in de Franse politiek veroorzaakt. Buisson werd door velen gezien als een Raspoetin, een ongrijpbare figuur die Sarkozy naar rechts trok. Hij blijkt het vertrouwen van zijn meester en diens medewerkers op ongekende wijze te hebben beschaamd. Een van de afgeluisterden, de voormalige speechschrijver Henri Guaino, sprak van een 'aanranding'.

Afluisteren voor iedereen
Op de achtergrond doemt een grotere kwestie op. "Van de NSA tot Patrick Buisson. Welkom in het tijdperk van afluisteren voor iedereen", stelde de schrijver André Bercoff in Le Figaro. Klokkenluider Edward Snowden (NSA) onthulde het afluisteren van burgers door de overheid. Maar de woorden van Big Brother zelf komen even gemakkelijk op straat te liggen. WikiLeaks publiceerde berichten van Amerikaanse diplomaten, de Turkse premier Erdogan is in verlegenheid gebracht door uitgelekte telefoontjes over corruptie, de Amerikaanse diplomate Victoria Nuland vond haar 'Fuck the EU' zo maar terug op internet. In het digitale tijdperk is het afluisteren en verspreiden van gesprekken een fluitje van een cent.

Dat heeft zijn goede kanten, aldus Bercoff. Misverstanden kunnen worden onthuld, leugens worden aan de kaak gesteld. "Maar we gaan ook naar een klimaat van algemeen wantrouwen", vindt hij. Wie wil er nog aan politiek doen, als alles voortdurend onthuld kan worden, zelfs de woorden die je binnenskamers in vertrouwen uitspreekt? Juist de democratie is kwetsbaar voor deze algehele vorm van transparantie, aldus Bercoff. De moordpartijen in Syrië of de Centraal-Afrikaanse Republiek gaan gewoon door, hoe vaak ze ook onthuld worden.

Patrick Buisson wil ook een aanklacht indienen, wegens het stelen van zijn opnamen. Een van de verdachten is zijn zoon Georges, met wie hij gebroken heeft. Georges ontkent, maar zegt dat hij wel eens opnamen op een harde schijf heeft gezet voor zijn vader. "Zulke opnamen kunnen altijd van pas komen", zou Patrick Buisson hebben gezegd, een opmerking die helemaal past bij zijn sinistere imago als de grote manipulator in de schaduw.

Wie is Patrick Buisson?
Patrick Buisson (1949) was jarenlang de goeroe op de achtergrond van Nicolas Sarkozy. Een intellectueel met zeer rechtse ideeën, een specialist op het gebied van opiniepeilingen die de stemming onder 'het volk' voor de president moest duiden.

Buisson komt uit de extreem-rechtse hoek. In de jaren tachtig werkte hij voor het weekblad Minute, tegelijk met Jean-Marie Le Pen, de toenmalig leider van het Front National. Zijn stokpaardjes: de Franse identiteit, het gevaar van immigratie, het belang van geestelijke - doorgaans katholieke - waarden. Volgns Nathalie Kosciusko-Morizet, voormalig woordvoerder van Sarkozy, ontleende hij zijn ideeën aan Charles Maurras (1868-1952), de leider van de extreem-rechtse, katholieke beweging Action Française.

In 2005 voorspelde hij dat de Fransen 'nee' zouden zeggen tegen de Europese Grondwet. Sarkozy was onder de indruk en vroeg Buisson om zijn adviseur te worden. Buisson stippelde een rechtse koers uit, met veel nadruk op veiligheid en immigratie. In 2007 werd Sarkozy president, mede doordat hij veel kiezers bij het Front National wist weg te halen. "Aan Patrick ben ik meer verschuldigd dan aan wie ook", zei Sarkozy naderhand.

Ook in de campagne van 2012 speelde Buisson een grote rol. Op zijn aandringen sloeg Sarkozy een steeds hardere toon aan tegen criminelen en immigranten. Deze keer verloor hij echter van François Hollande, volgens sommigen omdat Buissons rechtse koers de kiezers uit het midden wegjoeg.

Patrick Buisson.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234