Woensdag 21/10/2020

Goedkope pulpromans en grote filmdromen

Liefdevol en mooi eerbetoon aan de film noir, dat toch aantal conventies overhoopgooit

Detectivethriller/komedie l Kiss Kiss, Bang Bang van scenarist-regisseur Shane Black

Harry is een dief, die in New York bijna betrapt wordt, zich uitgeeft voor een acteur, naar Hollywood verkast, daar een jeugdliefje ontmoet dat hij wil helpen. Hij doet zich voor als privé-detective, waarna hij plots met een echt lijk opgescheept zit... Euh, volgt u nog? De intrige van Kiss Kiss, Bang Bang is nogal complex, maar dan wel op de slimme, grappige en meeslepende manier van een scenarist-regisseur die met zijn filmliefde en -kennis goochelt. De naam van die filmfreak is Black, Shane Black.

Deauville

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Shane Black, het klinkt bijna als een film- of romanpersonage. En de titel van zijn debuut roept ook al zo'n filmische sfeer op. De uitdrukking 'kiss kiss, bang bang' werd al in Hollywood en omstreken gebezigd. Het is de titel van een verzameling recensies van de beroemde filmcritica Pauline Kael. Zij had die woorden gezien op een Italiaanse filmposter. Volgens haar was het de perfecte samenvatting voor de wereldwijde aantrekkingskracht van het filmmedium: seks en geweld. Het is wellicht dus geen toeval dat Kiss Kiss, Bang Bang ook de titel is van een naslagwerk (en inmiddels een website) waar James Bond-fans alle mogelijke en onmogelijke informatie kunnen vinden over hun geliefde, even sexy als gewelddadige geheimagent.

En nu is het dus de titel van de spannende en slimme mystery thriller waarmee Black bijzonder indrukwekkend debuteert. Dat deed hij trouwens ook al als scenarist, eind jaren tachtig, toen Die Hard-producent Joel Silver zijn eerste scenario, Lethal Weapon, meteen kocht. De film met Mel Gibson en Danny Glover werd met zijn mengeling van actie en humor een echte blockbuster en kreeg een hele rist sequels. Latere scenario's van Black waren onder meer The Last Boy Scout en The Long Kiss Goodnight.

Zijn scenario's, veelal voor actiefilms, vielen op door een aantal vaste ingrediënten/kwaliteiten: originele personages, sterke actiescènes, memorabele dialogen en speelse variaties op de genreconventies. Als voornaamste leerschool vermeldt Black de obsessieve lectuur van honderden detective- en andere pulpromannetjes tijdens zijn jeugd. Als kind fascineerde hem wat hij zelf 'de mythe van de privé-detective' noemt. In die zin is Kiss Kiss, Bang Bang dan ook zijn hoogstpersoonlijke hommage aan dat genre (zowel in zijn literaire als in zijn film-noirvorm) geworden. Niet toevallig beginnen de 'hoofdstukken' van de film allemaal met titels van Raymond Chandler-romans, zoals Trouble Is My Business of Farewell My Lovely. Evenmin toevallig fungeert hoofdpersonage Harry (Robert Downey Jr.), in de beste film-noirtraditie, als verteller van zijn en andermans perikelen.

De film is ook een kroniek van het reilen en zeilen in filmstad Los Angeles. Hoewel daar meestal weinig reden tot optimisme te vinden is, is het wel de strohalm waar sommige personages zich verbeten aan vastklampen. Zoals Harmony Faith Lane (zeer overtuigend vertolkt door Michelle Monaghan). Harry omschrijft haar als 'een typische LA-meid', wat zoveel betekent dat zij niet in de stad geboren is. Jaren geleden kwam de jonge Harmony boordevol dromen vanuit het verre Indiana naar Hollywood om het als actrice te maken. Ze is inmiddels veel afwijzingen en ontgoochelingen rijker, maar ze blijft geloven in wat regisseur Black de 'Someday, I'm gonna be something'-droom noemt. In de loop van de film kom je bijvoorbeeld nog te weten dat Harmony's dromen indertijd gevoed werden door haar lectuur van... goedkope detectiveromannetjes van de fictieve pulpauteur Jonny Gossamer, die voor zijn pennenvruchten formidabele titels verzon, zoals You'll Never Die in This Town Again. Dat soort dingen.

Dat Kiss Kiss, Bang Bang een liefdevol en mooi eerbetoon aan de film noir wil zijn, belet Shane Black niet om een aantal conventies overhoop te gooien. Eén voorbeeld: als Harry - u weet wel, die dief uit New York - in Hollywood arriveert met de hoop/bedoeling binnenkort een detective in een of andere film te spelen krijgt hij een echte private investigator toegewezen. Dat is de even cynische als stoïcijnse Perry van Shrike, met droogkomische toewijding vertolkt door Val Kilmer. Maar die traditionele tough guy blijkt hier ook wel Gay Perry genoemd te worden. Dat soort dingen.

HHHH Regie Shane Black Vertolking Robert Downey Jr., Val Kilmer, Michelle Monaghan Land VS Speelduur 102 minuten

Downey boven

Hoofdpersonage Harry Lockhart in Kiss Kiss, Bang Bang wordt met een perfect gedoseerde mengeling van jongensachtige charme en onweerstaanbaar optimisme vertolkt door Robert Downey Jr. Die is onder meer bekend van Chaplin, Natural Born Killers, Short Cuts, The Gingerbread Man en de tv-serie Ally McBeal. Downey is ongetwijfeld een van de meest getalenteerde acteurs van zijn generatie, maar bij grote delen van het publiek doet zijn naam voornamelijk een belletje rinkelen als de man die regelmatig wegens overmatig drankgebruik en/of drugsbezit gearresteerd werd, na beloftes van beterschap voorwaardelijk werd vrijgelaten of naar rehab werd gestuurd. Om even later toch opnieuw tegen de lamp te lopen.

Opmerkelijk is ook dat Robert Downey Jr. na elke probleemfase toch weer nieuwe kansen kreeg van Hollywood. De laatste tijd, sinds hij opnieuw droog staat en clean is, is dat niet anders. Behalve in Kiss Kiss, Bang Bang is hij binnenkort te zien in Good Night and Good Luck, de nieuwe film van George Clooney. Daarin speelt hij journalist Joe Wershabe, die indertijd achter de communistenjagende senator Joe Mc Carthy aanzat. En dan volgt nog Fur van Steven Shainberg, waarin Downey de echtgenoot van de beroemde Amerikaanse fotografe Diane Arbus (Nicole Kidman) vertolkt, die in 1971 zelfmoord pleegde.

Downey is ook hertrouwd. Eigenlijk zou hij op het moment van dit gesprekje, tijdens het recente Filmfestival van Deauville, op huwelijksreis moeten zijn. Maar zijn kersverse echtgenote Susan Levin is als coproducente zelf betrokken bij Kiss Kiss, Bang Bang, dus zij ziet allerminst graten in de promotionele inspanningen van haar man. "Mijn vrouw begrijpt dat ik deze interviews niet doe omdat ik mij anders zou vervelen", verklaart de acteur met uitgestreken gezicht. "En daarnaast is mevrouw Downey een hooggeplaatste, ambitieuze en zeer capabele vrouw, die zelf meer dan voldoende om handen heeft. Kortom, ik ben de gelukkigste man ter wereld.

"Ik weet dat ik, zowel in mijn privé- als in mijn openbaar leven, niet altijd even rechtuit en openhartig ben geweest, maar eigenlijk verlang ik enorm naar eerlijkheid. En ik word dus niet goed als ik mij realiseer hoeveel tijd en energie ik de afgelopen twintig jaar verloren heb met te doen alsof ik geen hekel had aan de klotefilms waarmee ik bezig was en waarvoor ik dan ook nog eens promotie deed. Het is genoeg geweest. Zonder dat Kiss Kiss, Bang Bang de filmgeschiedenis opnieuw uitvindt, is het een goede, stevige film, waar ik toch wel een beetje trots op ben."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234