Dinsdag 29/11/2022

'Goede seks is makkelijk,

Scenarist-regisseur Niall Johnson over 'The Big Swap'

goede liefde daarentegen...'

'Nu gaat het gebeuren.' Met die woorden meldde Niall Johnson zich bij de mensen van zijn technische ploeg, wie hij al jaren vertelde dat hij ooit een langspeelfilm zou maken. In 1996 hakte hij de knoop door en besloot hij The Big Swap te maken, een tragi- komedie over relaties, waarin vijf bevriende stellen overgaan tot partnerruil.

Ludo Wijnen

Gedurende de tien jaar dat ik industriële filmpjes gemaakt heb, hadden verscheidene mensen zich geëngageerd om samen met mij het avontuur te wagen", zo vertelt Johnson. De kerel die de fotografie verzorgt, heeft nog maar aan twee andere langspeelfilms meegewerkt, voor anderen was het net als voor mij een debuut. De grote geldschieters haakten af, omdat het scenario steeds te riskant bevonden werd. Dat betekende dat ik geen tien bekende acteurs kon aanwerven om het ensemble te vertolken. Het leek me ook geen goed idee om slechts één of twee bekende acteurs aan te trekken, dat zou voor een wanverhouding in de relaties zorgen." De behoorlijke acteurs gingen uiteindelijk hetzelfde engagement aan als de technische ploeg. "Bij de audities heb ik de kandidaten drie dingen duidelijk gemaakt", aldus Johnson. "Ten eerste moesten ze zich realiseren dat het om een échte draaiperiode ging, niet over een tussendoortje dat ze tijdens de weekends konden doen. Ze moesten zich dus een volle maand volledig engageren voor dit project. Vervolgens liet ik hen weten dat hun onkosten wel betaald zouden worden, maar dat ze geen loon moesten verwachten. Als de film geld opbrengt, krijgen we allemaal een percentage. Tot slot wees ik erop dat The Big Swap niet gemaakt kon worden zonder enkele naaktscènes."

Het resultaat laat zich best bekijken, hoewel de film nog duidelijk de kinderziektes van een debuut vertoont. Johnson is soms wat expliciet en - op het einde - zelfs een beetje moraliserend. Ook wat de lengte betreft, had hij nog een en ander te leren: "Mijn eerste versie duurde twee uur en vijftig minuten. Het spreekt voor zich dat de verdelers ons aanmaanden om het terug te brengen tot twee uur. Dat betekent dat er radicale veranderingen in de plot zijn gebeurd. Uiteindelijk denk ik dat het hele snijproces de film goed heeft gedaan. Hier en daar wordt het nog wat melodramatisch, maar het is niet meer zo dubbel op."

Johnson is al zo lang hij zich kan herinneren bezig met films en scenario's maken. Hoewel hij vroeger meer interesse had in een ander genre: "Ik ben zeer lang bezig geweest met het schrijven van horrorscenario's. Ik maakte ook een korte film over een vampier. Maar naarmate ik rijper werd, verloor ik de aandrang om dat soort films te maken. Ik denk dat ik me achter het genre verschool omdat ik nog niet in staat was om karakters dieper uit te werken. The Big Swap draait haast uitsluitend op de karakters van de hoofdpersonages. Alles wat je moet weten, kun je zien als ze onder vrienden samen zijn. Dat maakt de film uitermate geschikt voor een laag budget: je hebt weinig buitenopnames, geen stunts e.d. nodig." Hoewel de film geïnspireerd is op de werkelijkheid, kan men hem niet autobiografisch noemen: "Ik heb zelf nooit aan partnerruil gedaan", zo vertrouwt Johnson ons toe, "en het zal ook wel blijken uit de film dat ik nooit aan partnerruil zou willen doen. Maar ik trouwde op mijn 21ste en was vier jaar later gescheiden. Ik heb dus wel meegemaakt dat alles in een relatie radicaal kan veranderen. Het persoonlijk aspect van de film ligt in de manier waarop de koppels de ware aard van hun relatie gaan ontdekken. Hun houding en hun reactie blijkt niet altijd te zijn wat ze gedacht of verwacht hadden. Tijdens het schrijven en de voorbereiding was ik zo gedreven bezig dat ik zelf geen zicht had op het geheel. Maar toen we op een avond een lange voorbereidende leessessie hadden met de acteurs, had ik door dat het meer over mezelf ging dan ik gedacht had. Plots viel het me op dat ik een aantal dingen zelf gezegd of gedacht had - en ik wist niet of ik daar gelukkig mee was. Ik had de film ondertussen al zo vaak voorgesteld als een product dat ik vergeten was dat hij zo persoonlijk was." Over de verhouding tussen seks en liefde wil hij het volgende kwijt: "Volgens mij kun je vrij gemakkelijk naar goede seks streven, je hoeft gewoon aan je partner te vragen of je het goed doet. Maar het is de liefde waar het meeste werk aan is. Volgens mij is dat het probleem van de personages in The Big Swap. Als de grote ruil gebeurd is en alles in vraag gesteld wordt, dan blijkt dat ze te weinig geïnvesteerd hebben in hun relaties."

Door het gegeven van de partnerruil roept The Big Swap onvermijdelijk vergelijkingen op met The Ice Storm, de recentste van Ang Lee. "Ik vind het een fantastische film, hoewel ik de indruk had dat hij meer over het gezinsleven in Amerika ging, over het einde van een onschuldig tijdperk. Het grote verschil valt af te lezen aan de scènes met de sleutels (waarin de vrouwen uit de verzamelde autosleutels blindelings hun partner kiezen, lw). In The Ice Storm voel je tijdens dat ritueel dat de personages hun onschuld verloren hebben, velen willen eigenlijk niet doorzetten. In The Big Swap vindt de ruil juist plaats vanuit een naïeve onschuld, ze zien het als een spel. De personages in The Ice Storm zijn depressiever, gedesillusioneerd. The Big Swap gaat uiteindelijk ook niet over partnerruil maar over relaties. De ruil brengt de ware aard van hun relaties aan het licht, het is een katalysator." Tot slot overlopen we zijn toekomstplannen. "Ik heb zwaar gegokt bij deze film. Dat is akelig. Het viel me op dat verscheidene Britse productiehuizen moeite hadden met mijn stijl en ritme. Ze vonden het te Amerikaans. De Britse filmindustrie zit op een interessante kruising, er is meer geld dan ooit, maar er is minder ruimte om iets eigenzinnigs te maken. Iedereen zoekt naar de volgende Full Monty. Tegenwoordig stuur ik ook een alternatieve versie van mijn nieuwe scenario's naar Amerika. Stel je voor dat een grote studio The Big Swap had willen doen. Dan hadden ik het brat pack van Ally Sheedy, Emilio Estevez en de anderen terug bij elkaar kunnen brengen."

TITEL: The Big Swap. REGIE en SCENARIO: Niall Johnson. FOTOGRAFIE: Gordon Hickie. MUZIEK: Jason Flinter, Craig Johnson. PRODUCTIE: Niall Johnson, Norman Brooking, Noel Cronin, Emma Parker. VERTOLKING: Kevin Howarth, Alison Egan, Richard Cherry, Julie-Ann Gillitt, Sorcha Brooks, Antony Edridge, Mark Craven, Clarke Hayes, Thierry Harcourt, Jackie Sawiris, Mark Adams. Engeland, 1997, kleur, 123 min. Gedistribueerd door Alternative.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234