Woensdag 28/10/2020

... goed nieuws

Ze is al elf jaar bondskanselier van Duitsland, en dat wil ze nog even blijven. Angela Merkel maakte zondagavond bekend dat ze zich verkiesbaar stelt voor een vierde termijn. Zijn Duitsland en Europa erbij gebaat als ze 'das schafft'? Of net niet?

Deze keer kon zelfs Angela Merkel, toch een vrouw met talent voor mystificatie als het gaat om belangrijke politieke beslissingen, het niet langer spannend houden. Niemand was verbaasd toen ze zondagavond bekendmaakte dat ze als lijsttrekker van de CDU een vierde termijn als bondskanselier van Duitsland ambieert. In Duitsland niet, in Europa niet, in de wereld niet.

Toch heeft ze er lang over na moeten denken, zich bewust van de politieke slangenkuil waarin ze zich mogelijk nog vier jaar moet begeven. Ze noemde de sterke polarisatie van de Duitse maatschappij, de eurocrisis en de brexit, het vluchtelingenvraagstuk, de wereld die zich na de overwinning van Trump "eerst opnieuw moet ordenen".

"U kent mij." Vier jaar geleden won Angela Merkel de verkiezingen met een kort zinnetje, waarmee ze duidelijk wilde maken dat de Duitsers meer van dat zouden krijgen wat ze al acht jaar hadden gehad. "U kent mij", het zinnetje toont nu hoezeer de politieke situatie in Duitsland de afgelopen vier jaar is veranderd. Vandaag zou het een regelrecht dreigement zijn aan de kiezers: u kent mij, ik sta garant voor de meest ingrijpende politieke verrassingen: een miljoen vluchtelingen in een jaar bijvoorbeeld.

En toch is dat "u kent mij" waarschijnlijk de reden dat 55 procent van de Duitsers haar alsnog als kanselier zegt te willen en dat de hele Europese pers haar de afgelopen weken de rol van redder van het vrije Westen toeschreef.

Want, bejubeld of verguisd, Angela Merkel blijft Angela Merkel, ook als er elke maandag in Dresden mensen met zelf geknutselde galgen bijeenkomen, als tienduizenden demonstrerende Grieken haar voor nazi uitmaken, als CSU-leider Horst Seehofer haar niet uitnodigt voor het CSU-partijcongres in Beieren, als de AfD haar keer op keer als leugenaar afschildert.

Wat Obama vorige week zei klopt: ze is taai. Ze blijft stoïcijns en meestal zakelijk. De stormachtige opkomst van de AfD heeft het Duitse politieke landschap zo versnipperd als nooit eerder na de oprichting van de Bondsrepubliek. De twee grote 'volkspartijen' CDU en SPD stonden nooit zo laag in de peilingen.

Met haar kandidatuur geeft Merkel een signaal dat belangrijk is in een tijd dat het vertrouwen in de gevestigde politieke orde laag is, een tijd waarin velen politici ervan verdenken alleen te handelen uit eigen belang en risico's te vermijden. Merkel blijft, al staat haar winst zeker niet vast. Zondag zei ze voor het eerst dat ze te weinig aandacht heeft geschonken aan "het deel van de bevolking dat zich als verliezer van de globalisering ziet", een geste naar de AfD-kiezer.

Naar Europa en de rest van de wereld temperde ze de verwachtingen. Ze kon ook niet anders met een eventuele verkiezingsoverwinning van Marine le Pen en de volledig onvoorspelbare politiek van Trump in het vooruitzicht. Wie kan Europa anders vertegenwoordigen? Toen de regeringsleiders van de vijf grootste Europese landen vrijdag bij Merkel op audiëntie kwamen, hoefde je alleen een rode stift te pakken en af te strepen: Rajoj niet, May niet vanwege de brexit, Hollande niet, Renzi niet.

Stel dat Merkel in september wint en de komende vier jaar volmaakt, dan zal ze langer geregeerd hebben dan Konrad Adenauer, en net zo lang als haar partijgenoot en leermeester Helmut Kohl. Ze weet dat de kans aanwezig is dat haar afgang net zo roemloos is als die van Kohl. Ze is bereid dat risico te nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234