Vrijdag 02/12/2022

Hooggerechtshof

Gods woord wordt wet: Neil Gorsuch is Trumps oerconservatieve keuze voor het Hooggerechtshof

President Trump feliciteert Neil Gorsuch voor zijn benoeming tot Supreme Court Judge. Beeld Photo News
President Trump feliciteert Neil Gorsuch voor zijn benoeming tot Supreme Court Judge.Beeld Photo News

Met Neil Gorsuch (49) benoemde VS-president Donald Trump in het Hooggerechtshof een ethisch-conservatieve rechter die in vroegere vonnissen religie boven het recht op familieplanning verkoos. Pro choice-bewegingen vrezen dat hij in zijn nieuwe positie aan het historische abortusrecht zal knagen.

Maarten Rabaey

"Een leeuw van de wet" noemde Neil Gorsuch de vorig jaar overleden opperrechter Antonin Scalia. Nu mag hij voor de rest van zijn leven plaatsnemen op de stoel van zijn juridische voorbeeld. Net zoals Scalia is hij een 'originalist', een rechter die de Amerikaanse grondwet naar de letter interpreteert. In zijn carrière zorgde dat voor enkele opmerkelijke vonnissen, waarmee hij een held werd voor de Amerikaanse christelijk-conservatieven.

Een typerend voorbeeld is het Hobby Lobby-vonnis, naar het gelijknamige bedrijf van de familie Green die hij in 2013 in het gelijk stelde in een proces tegen de federale minister van Volksgezondheid. De familie had "om religieuze redenen" geweigerd om in het zorgplan van hun vrouwelijke werknemers de terugbetaling van contraceptiva te betalen. "Sommigen vinden het geloof van de Greens aanstootgevend. Maar niemand betwist dat het om oprecht religieus geloof gaat", schreef Gorsuch, zelf overtuigd protestant. De zaak eindigde later voor het Hooggerechtshof, dat met vijf stemmen tegen vier de Hobby Lobby-eigenaars gelijk gaf.

President Trump verkoos Gorsuch precies omwille van zijn conservatisme. Om christelijke stemmen te winnen had Trump, die gelooft dat individuele staten moeten beslissen over ethische kwesties, dat hij een pro-life-rechter zou benoemen die gekant is tegen het historische Roe versus Wade-vonnis waarmee het Hooggerechtshof in 1973 abortus legaliseerde in de VS.

Neil Gorsuch. Beeld AFP
Neil Gorsuch.Beeld AFP

Gorsuch zelf heeft zich nog nooit moeten uitspreken over de grondwettelijkheid van abortus, maar zijn visie over euthanasie spreekt boekdelen. Na zijn studies aan Columbia, Harvard en Oxford schreef hij een boek, The Future of Assisted Suicide and Euthanasia, waarin hij juridische argumenten formuleerde tégen zelfgekozen levensbeëindiging "omdat het menselijk leven intrinsiek waardevol" is. Daarmee zit hij op dezelfde golflengte als pro-life-activisten. Ook koos hij in een vonnis de zijde van klagers die probeerden de subsidies stop te zetten van Planned Parenthood, de grootste ngo in de VS die armere Amerikanen met gratis contraceptiva en consultaties helpt met familieplanning.

“Gorsuch vertegenwoordigt een existentiële bedreiging voor wettelijke abortus in de VS en zou nooit de kledij van een Supreme Court Justice mogen dragen", zei Ilyse Hogue van NARAL, Amerika's grootste pro-choice-organisatie. Tegenstanders van abortus kraaien daarentegen victorie. "Rechter Gorsuch is een voornaam jurist met een sterke traditie in de bescherming van leven en religieuze vrijheden", zei Marjorie Dannenfelser, voorzitter van de pro-life-organisatie Susan B. Anthony List.

Pensioen

Met de huidige samenstelling van vier conservatieven, vier progressieven en één centrist blijft de kans voorlopig wel klein dat het Hooggerechtshof de wettelijkheid van abortus in vraag zal stellen. Toch zijn de vrouwenrechtenorganisaties ongerust, omdat Gorsuchs benoeming nog maar het begin kan zijn van een conservatieve omwenteling in het Supreme Court.

Door de hoge leeftijd van enkele opperrechters is de kans groot dat Trump in staat zal zijn om nog minstens één Justice te benoemen. Met name de centristische opperrechter en 'sleutelstemmer' Anthony Kennedy (80) zou graag op pensioen gaan. Maar dat zal hij enkel doen als er nieuwe opperrechters komen die hij persoonlijk vertrouwt. Gorsuchs aanstelling was ook daarom een strategische zet. Hij begon zijn juridische carrière begin jaren 90 aan het Hooggerechtshof, als griffier van Kennedy.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234