Woensdag 20/10/2021

Rusland

Goddelijke Poetin: manipulatie en stoere propagandapraat moeten verdwijning verdoezelen

De Russische president Vladimir Poetin. Beeld AFP
De Russische president Vladimir Poetin.Beeld AFP

Agendamanipulatie en Poetin is onvindbaar. Ziek? Slachtoffer van een coup? Vader geworden? Het gonst van de speculaties nu blijkt dat het Kremlin zijn agenda in ware Sovjetstijl heeft gemanipuleerd met oude foto's.

In Rusland heerst onrust op de sociale media sinds Vladimir Poetin deze week een reis naar Kazachstan annuleerde. Daar moest hij gesprekken voeren met de Kazachse president Nazarbayev en zijn Wit-Russische tegenhanger, Loekasjenko. Een bron binnen de Kazachse regering vertelde Reuters dat Poetin 'ziek was geworden'. Toen bleek dat de Russische president niet meer in het openbaar is gezien sinds een persconferentie met de Italiaanse premier Matteo Renzi, op 5 maart.

Afgelopen woensdag had Poetin gesprekken moeten voeren met ambtenaren uit Zuid-Ossetië, een regio die zich afscheurde van Georgië. De ontmoeting werd op het laatste moment afgeblazen. Evenmin verscheen hij donderdag op de jaarlijkse ontmoeting van officieren van de federale veiligheidsdienst FSB, hoogst ongebruikelijk omdat Poetin uit hun rangen komt en ze erg hard nodig heeft.

Gisteren ontmoette Poetin Vyacheslav Lebedev, de voorzitter van het Russische Hooggerechtshof. Waarnemers vragen zich af of de foto van het treffen wel echt genomen is op die dag. Beeld EPA
Gisteren ontmoette Poetin Vyacheslav Lebedev, de voorzitter van het Russische Hooggerechtshof. Waarnemers vragen zich af of de foto van het treffen wel echt genomen is op die dag.Beeld EPA

Manipulatie

Het mysterie groeide toen de krant RBC onderzoek deed naar Poetins 'agenda', die de website van het Kremlin publiceerde. Volgens de krant was die in ware Sovjetstijl vakkundig gemanipuleerd. De ontmoeting die Poetin had met de gouverneur van de noordwestelijke regio Karelië, die plaats zou hebben gehad op 11 maart, bleek in werkelijkheid te dateren van 4 maart. Een lokale krant maakte daar toen een verslag over. Een foto van Poetin die op Internationale Vrouwendag 8 maart bloemen gaf aan moeders van beroemde atleten, muzikanten en acteurs, bleek drie dagen voordien in het Kremlin te zijn genomen.

Het resultaat is dat er nu ook wordt getwijfeld aan het tijdstip van beelden die de staatstelevisie gisteren verspreidde over een ontmoeting die Poetin eerder op de dag zou hebben gehad met de voorzitter van het Hooggerechtshof, Vyacheslav Lebedev.

Dmitry Peskov, Poetins woordvoerder, ontkende dat de 62-jarige president gezondheidsproblemen heeft. "Er is geen reden tot ongerustheid, alles gaat goed", zei hij op het radiostation Ekho Moskvy. Volgens Peskov zit de president "voortdurend in vergaderingen, maar zijn ze niet allemaal publiek". Gevraagd of de handdruk van de president nog stevig was, verklaarde Peskov dat "zijn greep sterk genoeg is om handen te breken".

Deze uitspraak bedaarde de gemoederen niet, wel integendeel. Schrijver-journalist Leonid Bershidsky wees gisteren in een Bloomberg-opiniestuk op het sarcasme van vraag en antwoord. De zinsnede is namelijk een vondst van voormalig diplomaat en politicus Sergei Yastrzhembsky, die ze in 1996 gebruikte telkens wanneer hij een vraag kreeg over de gezondheid van ex-president Boris Jeltsin.

Alcoholicus Jeltsin kreeg in de aanloop naar de verkiezingen van 1996 een hartaanval, wat toen met succes werd verzwegen. Hoe zieker Jeltsin werd, hoe steviger zijn handdruk werd volgens diens woordvoerder.

De acht dagen waarin Poetin nu niet in het openbaar werd gezien is de langste periode van afwezigheid in zijn vijftienjarig bewind. Enkel na het zinken van de onderzeeër Koersk in 2000 en bij de gijzeling van een theaterpubliek in 2002 bleef hij onder de radar.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Blauw oog

Ook de timing nu is wellicht geen toeval. Sinds oppositieleider Boris Nemtsov op 27 februari vlakbij het Kremlin werd vermoord rijzen grote vragen over de binnenlandse marsrichting van het Russische regime. Sommigen, zoals voormalig Poetin-medewerker Andrei Illarionov, gingen in een Livejournal-stuk zelfs zover om zich af te vragen of er in Moskou "een paleiscoup" aan de gang is. Een andere uitleg is onschuldiger: zijn vriendin Alina Kabajewa zou in Zwitserland zijn bevallen.

Of misschien had hij gewoon griep. Dat hij daarover niet zou communiceren zou typisch voor Poetin zijn. De buitengewone gezondheid van de leider is een rode draad in zijn politieke propaganda. Poetin pocht graag met zijn zwarte gordel judo, speelt ijshockey en houdt van jagen en sportvissen. Zijn 'Brokeback Mountain-foto's' met ontblote bast zijn wereldberoemd.

De ene keer dat Poetin toch hinkend werd gezien, in 2012, werd prompt het verhaal gelanceerd dat de president zijn rug had bezeerd "toen hij in een deltavliegtuigje migrerende Siberische kraanvogels volgde". Twee jaar eerder was hij ten tonele verschenen met een blauw oog, onder een dikke laag make-up, maar toen zagen de journalisten volgens woordvoerder Peskov "slechts een lichtschaduw". Plastische chirurgen herkenden er een fout gelopen Botox-injectie in.

Volgens Bershidsky is vooral de lange onduidelijkheid over de tijdelijke verdwijning van Poetin betekenisvol. "Dit bewijst dat Rusland een totale dictatuur is geworden", schrijft hij. "Enkel dictators doen zo geheimzinnig over hun afwezigheid."

De buitengewone gezondheid van de leider is een rode draad in zijn politieke propaganda. Beeld AFP
De buitengewone gezondheid van de leider is een rode draad in zijn politieke propaganda.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234