Maandag 23/11/2020

Gezondheid

“Globale aanpak nodig tegen onnodige antibiotica”

Beeld AP

Onze kinderen slikken te veel onnodige antibiotica. Nieuwe methodes, zoals een vingerpriksneltest om de ernst van een infectie in te schatten, veranderen daar niets aan.

Niets dat een vader- of moederhart zo aantast als een ziek kind. Een zere keel of een slijmerige hoest zijn vaak genoeg voor een bezoekje aan de huisarts. Geen probleem, ware het niet dat hen daar al te vaak onnodig antibiotica wordt voorgeschreven. Die kan vervelende bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid en diarree. Een veel groter probleem is dat dit bijdraagt aan antibioticaresistentie, dat steeds meer slachtoffers maakt. In 2015 stierven in Europa maar liefst 33.000 mensen door resistent geworden bacteriën. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt het een van de grootste bedreigingen voor de wereldgezondheid.

Marieke Lemiengre, onderzoeker aan de Universiteit Gent, zocht in haar doctoraatsstudie naar manieren om die onnodig voorgeschreven antibiotica terug te dringen. Ze schoof twee interventies naar voren. De eerste is een sneltest met een vingerprik, die ernstige infecties kan opsporen. De tweede was communicatief. De huisarts vroeg de ouders expliciet naar hun bezorgdheid en gaf hen een folder met extra info over koorts en andere alarmsignalen van ziekte. Die methodes, of een combinatie ervan, werden getest op zowat tweeduizend patiëntjes bij huisartsen.

De conclusie is misschien teleurstellend, maar alleszins leerrijk. Beide ingrepen helpen niet. In geen van de gevallen werd minder onnodige antibiotica voorgeschreven. “Het toont dat we nood hebben aan een brede aanpak. Eén ingreep zal nooit volstaan”, zegt Lemiengre. “Voorschrijven is een zeer complex proces, afhankelijk van tal van factoren: hoe druk heeft de dokter het? Is de arts misschien bang om het probleem te onderschatten? Ook onze gezondheidszorg speelt een rol. Patiënten betalen voor elk bezoekje, dan verwacht die patiënt misschien iets?”

Lees ook: Microbioloog Herman Goossens (UZ Antwerpen) start Europees centrum voor infectieziekten: “Qua infectieziektes is België het land van de gemiste kansen”

Verdwenen artsenbezoekers

De onderzoeker ziet een mogelijke oplossing in een aanpak per praktijk. De onafhankelijke artsenbezoekers, die huisartsen bijstaan met duiding en informatie, zouden de specifieke oorzaken kunnen helpen aanpakken. Al zal dat in de praktijk niet gebeuren. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) zette vorig jaar de subsidies voor de vzw achter dat initiatief stop.

Roy Remmen, professor Huisartsengeneeskunde aan de UAntwerpen, betreurt dat de artsenbezoekers er niet meer zijn om daarin een rol te spelen. “Maar sowieso is dit een zeer complex probleem, ook afhankelijk van regio. In Nederland is het probleem veel kleiner”, zegt Remmen. “Huisartsen kunnen dit soort begeleiding gebruiken, maar we mogen ons niet op hen blindstaren. In de ziekenhuizen wordt enorm vaak antibiotica voorgeschreven, vaak veel sterkere soorten.
 Ook daar moet iets aan worden gedaan.” 

Het kabinet van minister De Block laat weten dat ze, met haar collega-ministers van Volksgezondheid, nog voor het eind van de legislatuur een groot actieplan zal voorstellen om antibioticagebruik grondig aan te pakken.  

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234