Dinsdag 22/09/2020

'Global Village' op straat tegen George W. Bush

Wereldwijd protest tegen oorlog in Irak roept herinneringen op aan Vietnam-betogingen

Het protest van zaterdag heeft alle verwachtingen overtroffen. Overal ter wereld, maar vooral in Europa en de VS, kwamen burgers op straat om te manifesteren tegen de oorlogsplannen van de 'Coalition of the Willing'. Opvallend was de massale opkomst in landen waarvan de regeringen de zijde van Washington gekozen hebben. Met twee miljoen betogers, de grootste manifestatie die ooit in Rome plaatsvond, spande de Italiaanse hoofdstad de kroon. In Londen kwamen naar schatting één miljoen mensen op straat, in Madrid en Barcelona bijna anderhalf. Ook in New York lag de opkomst hoog.

Brussel / Rome / Madrid / Londen

Eigen berichtgeving

Reuters

Volgens grove schattingen zijn wereldwijd zo'n acht tot tien miljoen mensen op straat gekomen om tegen de oorlog in Irak te protesteren en dié politieke leiders een hart onder de riem te steken die Washington vragen de vrede een kans te geven. In een naar verluidt sinds Vietnam ongeëvenaard omvangrijke golf van betogingen werd de Amerikaanse president Bush op de korrel genomen voor zijn harde, door de publieke opinie weinig geloofwaardig geachte standpunt met betrekking tot Irak.

In de Europese hoofdsteden was het protest het omvangrijkst. Met een tien kilometer lange stoet waaraan volgens de organisatoren twee tot drie miljoen mensen deelnamen, spande de Italiaanse hoofdstad Rome de kroon. De vredesbeweging, de politieke oppositie en de katholieke gemeenschap hadden de voorbije dagen massaal, en kennelijk succesvol, gemobiliseerd. Kop van jut was , behalve de Amerikaanse president George W. Bush, ook premier Berlusconi. Silvio Berlusconi had zich de afgelopen maanden een onvoorwaardelijk medestander van Washington getoond, al ziet het ernaar uit dat de druk van de Italiaanse burger die vastberadenheid kan verzwakken.

Vrijdag, nadat topwapeninspecteur Hans Blix van de VN in de Veiligheidsraad zijn Irak-rapport had voorgelezen, gewaagde het Italiaanse ministerie van Defensie van de mogelijkheid dat Rome straks niet instemt met een eventuele Amerikaanse einzelgängerei en de goedkeuring van een tweede VN-resolutie eist. "Als Berlusconi zijn eigen strategie volgt om zijn beleid consequent door opiniepeilingen te laten leiden, dan moet dat ook in dit geval", was een veelgehoorde opmerking in Rome.

Ook in dat andere Zuid-Europese land waarvan de regering de publieke opinie hardnekkig tegen de haren instrijkt, Spanje, overtrof de opkomst alle voorspellingen. Een vloedgolf aan manifestanten, twee miljoen volgens de maximalistische tellers, 900.000 voor de minimalisten, overspoelde de centrale boulevards van Madrid. In Barcelona zouden tussen één en anderhalf miljoen mensen op straat gekomen zijn. De krant El País schrijft dat "nooit eerder zoiets gezien werd in zovele Spaanse steden". Hevig applaus was er op het centraal-Madrileense Puerta del Sol-plein, waar samen met andere artiesten en intellectuelen filmregisseur Pedro Almodóvar een anti-oorlogsmanifest voorlas. Vooral het door de Prestige-crisis al verzwakte kabinet van premier José María Aznar en minister van Buitenlandse Zaken Ana Palacio (die vrijdag in de VN-Veiligheidsraad een feller betoog voorlas dan haar Amerikaanse en Britse collega's Powell en Straw) kreeg er flink van langs. 'Wij staan aan de zijde van Oud Europa', viel er op de pancartes te lezen. 'Niet aan die van Aznar'. Of nog: 'Aznar, stuur jouw kinderen naar de oorlog, niet de mijne'.

Gigantisch ook was het protest in de Britse hoofdstad Londen, waar de betoging als de grootste politieke manifestatie in 's lands geschiedenis geboekstaafd zal worden. Volgens burgemeester Ken Livingstone namen zo'n miljoen mensen aan de optocht deel. De politie gewaagde van 750.000. Mensen uit alle continenten, van alle religies en leeftijden kwamen samen op Picadilly Circus om van daaruit naar Hyde Park te trekken. Mikpunt van de kritiek was premier Tony Blair, die eerder op de dag een toespraak gehouden had op een Labour-partijcongres in Glasgow, stellend dat "als er een half miljoen mensen aan de mars deelneemt, dat nog steeds minder is dan het aantal doden waar Saddam verantwoordelijk voor is. Als het er een miljoen zijn, dan is dat minder dan het aantal slachtoffers dat gevallen is in oorlogen die Saddam heeft aangevat." Hoewel niemand verwacht dat Blair ook maar een jota toegeeft op zijn standpunt, zei hij ook dat "de inspecteurs hun werk moeten kunnen doen in Irak".

Veel volk ook in de Duitse hoofdstad Berlijn, zaterdag. In wat de grootste manifestatie sinds de val van de Muur eind 1989 wordt genoemd, trokken zo'n half miljoen mensen naar de Zegezuil voor de Brandenburgse Poort. In die buurt kwamen twee betogingen samen, een die in het oosten van de stad vertrokken was, een tweede die aan de Kaiser Wilhelm Gedächtniskirche in het westen was begonnen. Zowel de vakbonden, de regeringspartijen als vredesorganisaties waren present. Kanselier Schröder had de leden van zijn regering gevraagd van de betoging weg te blijven, maar veel prominente politici daagden niettemin op.

Een stuk lager lag de opkomst in de Franse hoofdstad Parijs. Daar kwamen zo'n 250.000 mensen betogen. Veel succes was er voor een delegatie van ex-soldaten die destijds aan de eerste Golfoorlog hadden deelgenomen en nu luidkeels hun bezwaar tegen een nieuw militair initiatief kwamen uitschreeuwen. Ook de Franse oudstrijders waren aanwezig. Veel sympathie viel er op de manifestatie te horen voor de Franse minister van Buitenlandse Zaken Dominique de Villepin, de felste pleitbezorger voor een alternatieve ontwapening van Irak. Zelfs Marie-George Buffet, secretaris-generaal van de Franse Communistische Partij, stak niet onder stoelen of banken dat ze met De Villepin op één lijn zat. De voorbije dagen zag het er overigens naar uit dat De Villepin zowat het populairste lid van de Franse regering aan het worden is. Hij steekt daarmee Nicolas Sarkozy voorbij, de autoritaire maar goed in de electorale markt liggende minister van Binnenlandse Zaken.

Ook in andere Europese steden, van Amsterdam tot Lissabon, van Dublin tot Athene en van Oslo tot Tel Aviv (waar zo'n 600 leden van de vredesbeweging tegen Bush en premier Sharon manifesteerden), kwamen tienduizenden mensen op straat. Bijna overal bleef het bij vreedzaam protest. In het Turkse Istanboel kwam het wel even tot ongeregeldheden tussen betogers, toen de kwestie-Irak in het vaarwater van de Koerdische zaak kwam.

In de Arabische wereld vond de grootste betoging in de Syrische hoofdstad Damascus plaats. Tienduizenden Syriërs en Palestijnen kwamen er op straat om tegen de Verenigde Staten te betogen en de solidariteit met het Iraakse broedervolk te betuigen. Ook in Beiroet en Caïro werd massaal geprotesteerd. In de Iraakse hoofdstad Bagdad ten slotte kwamen volgens officiële cijfers zo'n miljoen mensen op straat. Behalve enkele honderden leden van Europese en Amerikaanse vredesbewegingen, die voor vrede pleitten, bleek de - door het regime mee gestalte gegeven - manifestatie van zaterdag vooral een steunbetuiging aan Saddam Hoessein. De Iraakse president noemde zich zaterdag "opgelucht" over het jongste verslag van Hans Blix.

Behalve in Europa en in de Arabische landen werd er ook in Afrika, de VS, Canada en Latijns-Amerika betoogd. In de Australische stad Sydney werd gisteren een grootse betoging gehouden, nadat vrijdag al in Melbourne was geprotesteerd. Premier Howard, die in de Iraakse kwestie resoluut de zijde van Washington koos, is evenwel niet van plan van standpunt te veranderen: "Betogingen zeggen niets over wat de publieke opinie werkelijk denkt", vond hij.

(LD)

Twee miljoen betogers in Rome, bijna anderhalf miljoen in Madrid en Barcelona, één miljoen in Londen, een half miljoen in Berlijn

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234