Dinsdag 06/12/2022

NieuwsProces 22 maart

Glazen kooi verhit gemoederen op eerste dag proces aanslagen 22 maart: ‘Waren het dieren, Gaia stond hier al’

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

Met of zonder glazen kooi? Vrijdag wordt duidelijk of het proces rond de aanslagen van 22 maart als gepland kan doorgaan. De negen verdachten lijken vastbesloten het proces te boycotten indien de glazen kooi gehandhaafd blijft.

Douglas De Coninck en Bruno Struys

De constructie zou de Belgische staat ongeveer 250.000 euro hebben gekost. Er is airco, er is een aparte telefoon voor overleg met de advocaat, maar vanuit hun afgesloten glazen boxen kunnen de negen verdachten volgens hun advocaten amper horen wat er op hun proces wordt gezegd. “Waren zij dieren geweest, Gaia had hier allang gestaan”, zei Sébastien Courtoy, advocaat van Smail Farisi.

Nadat ze zich maandagochtend een voor een lieten identificeren, keerden zes van de negen meteen terug naar hun gevangeniscel. Een van die zes, Sofien Ayari - eerder in Parijs al veroordeeld voor zijn betrokkenheid bij de aanslagen daar -, begon verwoed op het glas te kloppen, met beide vuisten, om uiting te geven aan zijn woede. “Iedereen hier aanwezig met een beetje intelligentie begrijpt dat dit proces, anders dan beloofd, onevenwichtig begint”, zei Salah Abdeslam. “Ik wil hier wel verschijnen, maar sluit me uit solidariteit aan bij de anderen.” En weg was ook hij.

Schrikbeeld

Volgens aanklagers Paule Somers en Bernard Michel is de glazen kooi niet in strijd met de Europese rechtspraak en valt de veiligheid van de aanwezigen op dit proces op geen andere manier te verzekeren. “Het gaat hier om mensen die omgingen met mensen die zich opbliezen”, zei Somers.

Virginie Taelman, advocate van Bilal El Makhoukhi, een van de drie verdachten die de zitting gisteren wel bijwoonde, ziet dat anders. Volgens haar komt het gebruik van de kooi neer op foltering en dus op een inbreuk op artikel 3 van het Europees verdrag voor de rechten van de mens: “Geen enkele van de ooit aan de beoordeling door het Europees hof voorgelegde boxen is zoals deze hier. Nergens was het ooit zo erg. Gaan we dit probleem negen maanden negeren om dan over tien jaar dit hele proces te moeten overdoen?” Bilal El Makhoukhi zelf voegde daar nog aan toe: “Ik kom niet meer terug als het moet in deze box.”

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Als dat dreigement door hem en ook de anderen zou worden uitgevoerd, blijven er straks maar twee verdachten over op de beklaagdenbank. De Rwandees Hervé Bayingana Muhirwa, die na 22 maart Mohamed Abrini en Osama Krayem onderdak verschafte, en Ibrahim Farisi. Die laatste staat als enige niet terecht voor moord.

En zo duikt al op de inleidende zitting het schrikbeeld op van een proces zonder relevante verdachten en zonder dialoog. “Een van de slachtoffers van de aanslag op de Bataclan legde uit in een interview wat volgens hem de sleutelmomenten waren van het proces in Parijs”, betoogde Salah Abdeslams advocate Delphine Paci. “Dat waren voor hem de momenten waarop de beschuldigden spraken. Wat willen we? Verdachten die zwijgen en ons de rug toekeren omdat ze als beesten behandeld worden?”

Er volgde een heftige reactie van Maryse Alié, advocate van meerdere overlevenden: “Het woord is vrij, maar als ik hoor spreken over ‘foltering’, dan is dat voor de slachtoffers onwaarschijnlijk om te horen. Kan de kerk terug in het midden?”

Voorzitster Laurence Massart spreekt zich vrijdag uit over de kwestie van de kooi.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234