Dinsdag 24/11/2020

Gitarist van de koning

'Ik kan niet zingen. Die taak laat ik over aan mijn gitaar'

Philip Catherine

Brussel

Van onze medewerker

Jempi Samyn

Vraag een Duitser, Nederlander of Fransman naar een aantal Belgische jazznamen. Na Toots Thielemans en Philip Catherine zullen de meesten al uitgepraat zijn. Hier en daar zal nog iemand Bert Joris kennen, en de laatste jaren zul je almaar meer ook het Brussels Jazz Orchestra (BJO) horen. Op Thielemans na kunt u hen binnenkort allemaal samen op één podium aan het werk zien.

Het is niet de eerste keer dat Catherine met het BJO optreedt. Ooit stonden ze zelfs samen op het prestigieuze World Port Jazz Festival in Rotterdam. Het BJO is immers een big band die zijn wereldniveau al talloze keren heeft bewezen. In New York, waar het orkest een aantal keren heeft deelgenomen aan de jaarlijkse internationale conventie van jazzartiesten, kon het telkens rekenen op een staande ovatie. Grote namen als Maria Schneider, Kenny Werner, Toots Thielemans, Phil Woods, Dave Liebman en Bob Mintzer treden geregeld met het BJO op. Tot op heden verscheen nog niets van Catherines samenwerking met het BJO op cd, de tandem Joris-BJO is al op meer dan één album te horen.

De artistieke band tussen Catherine en Joris is ondertussen bijna legendarisch, en onlangs nog te horen op Blue Prince en Summer Night, de twee recentste succes-cd's van Catherine. Beide artiesten stonden ook al een aantal keren samen met het BJO op het podium, al neemt de kans dat dat in de toekomst nog gebeurt af naarmate hun eigen toer- en studioagenda drukker wordt. Dit is bijgevolg misschien wel een van de laatste keren.

Philip Catherine, onlangs nog te gast op het paleis om als eerste jazzartiest uit de geschiedenis op te treden voor de koninklijke familie, heeft er al een rijkelijk gevulde carrière op zitten. Hij werkte niet alleen samen met grote namen uit de jazzwereld, zoals Lou Bennett, Charles Mingus, Chet Baker en Toots Thielemans, hij verving bovendien ooit nog zes weken Jan Akkerman in de Nederlandse rockgroep Focus. Zijn meer dan veertig jaar oude gitaar, waarmee we hem nog steeds zien optreden, werd zelfs nog bespeeld door Joe Pass, een van de meest vooraanstaande gitaristen uit de jazzgeschiedenis..

Handelsmerk van Catherine zijn de lyriek in zijn gitaarspel, zijn bijzonder herkenbare fraseringen en zijn unieke geluid. Het leverde hem bijnamen op als Blue Prince en Young Django, naar een van zijn grootste idolen, Django Reinhardt, die hij helaas nooit heeft ontmoet. Zelf zegt Catherine dat hij zijn gitaar altijd heeft proberen te laten zingen. Misschien is die hoge meezingbaarheidsfactor in zijn nummers wel het geheim van hun succes.

Veel van zijn composities hebben wereldwijd muzikanten ooit wel eens geïnspireerd bij het schrijven van een song. Toen Catherine in 1977 in New York was, belde superbassist Jaco Pastorius hem op en vertelde hem dat hij het thema van zijn Catherines compositie 'Naïram' een van de mooiste vond die hij ooit gehoord had. In 1985 zou Pastorius hem dat backstage na een concert nog eens persoonlijk komen bevestigen.

Bert Joris is niet de enige trompettist met wie Catherine heeft samengewerkt. In de liner notes van zijn albums vind je ook namen terug van grootmeesters als Tom Harrell en Chet Baker. Over die laatste vertelt Catherine: "Op het podium was het contact met Chet Baker, die ik altijd als een uiterst charmant mens heb ervaren, tegelijk intens en eenvoudig. Zonder zich ook maar om het minste detail te bekommeren nam hij zijn trompetspel steeds au sérieux, waardoor spelen met hem een plezier was. Het kon zeer complex zijn, maar nooit gecompliceerd. Chet had als geen ander de techniek van het trompetspelen onder de knie, wat hem niet alleen in staat stelde uitzonderlijk mooie melodieën te spelen, maar waardoor hij ook alle mogelijke ritmes wist te beheersen. Dat laatste aspect wordt vaak vergeten."

Almaar meer mensen hunkeren naar opnamen van Catherine met het BJO. Op de vraag of we die ooit zullen krijgen, is het antwoord voorzichtig maar hoopgevend: "We proberen bij Dreyfus (de prestigieuze, Franse platenfirma waarbij zijn vier recentste albums verschenen, JpS) een album te releasen tegen eind 2004, begin 2005. Ik weet echter nog helemaal niet welke nummers daarop zullen verschijnen."

Over de muziek die je tijdens het concert met het BJO in Flagey mag verwachten, kan hij iets duidelijker zijn: "Wie vertrouwd is met het werk van Bert Joris en mezelf, kent ongetwijfeld nummers als 'December 26', 'Magic Box', 'Coffee Groove', 'Piano Groove', 'Dance For Victor' en 'The Postman'. Tijdens het concert zul je merken dat we de meeste van die songs zonder piano zullen uitvoeren. Bert Joris heeft ze allemaal gearrangeerd voor het BJO, net zoals 'In a Sentimental Mood' van Duke Ellington, dat ook op het programma staat. Bert is een meester in het schrijven van arrangementen voor big band, wat een kunst op zich is. Ik heb wel een duidelijk idee van hoe ik wil dat een nummer moet klinken, maar het invullen van de geschikte instrumenten om het gewenste geluid te verkrijgen zou zoveel tijd in beslag nemen, dat ik mijn gitaarspel erdoor zou moeten verwaarlozen. Ook in kleinere bezettingen worden mijn composities pas echt geboren op het moment dat de groepsleden voor de eerste keer de melodieën en harmonieën die ik aanbreng interpreteren."

Het BJO, in 1993 opgericht door saxofonist Frank Vaganée, trombonist Marc Godfroid en trompettist Serge Plume, is sinds 2002 artist in residence in Flagey. Net zoals alle andere grote muzikanten die met de band samenwerkten, is Catherine bijzonder opgetogen over de kwaliteit van het ensemble: "Met het BJO spelen heb ik van bij het begin altijd als een enorm plezier ervaren. Zonder uitzondering slagen deze muzikanten erin hun buitengewoon grote technische vaardigheden op een passionele wijze ten dienste te stellen van het orkest en de muziek, ongeacht de stijl. Hun aanpak getuigt van een grenzeloos professionalisme, dat je zelden in die mate aantreft in zulke grote bezettingen. Bovendien heerst er een vriendschappelijke sfeer in het ensemble."

Brussels Jazz Orchestra met Philip Catherine en Bert Joris, woensdag 21 april om 20.15 uur in Studio 4 van Flagey, Heilig Kruisplein, 1050 Brussel, 02/641.10.20, www.flagey.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234