Zondag 02/10/2022

AchtergrondLibanon

Gijzelnemer was even de Robin Hood van Libanon, het is wachten op de volgende

Gijzelnemer Bassam al-Sheikh Hussein donderdagmiddag met wapen en sigaret in de Federal Bank of Lebanon. Beeld Hussein Malla / AP
Gijzelnemer Bassam al-Sheikh Hussein donderdagmiddag met wapen en sigaret in de Federal Bank of Lebanon.Beeld Hussein Malla / AP

Iedereen in Libanon had Bassam al-Sheikh Hussein kunnen zijn. De man gijzelde donderdag in Beiroet een bank omdat hij, net als velen, al maanden niet bij zijn geld kan. Zijn vader ligt in het ziekenhuis en hij kan de rekeningen niet betalen.

Jenne Jan Holtland

Het is even na 5 uur ’s middags als hij achteloos voor het raam verschijnt. De houding nonchalant: sigaretje in de ene hand, een automatisch geweer in de andere. Camera’s klikken. Ze leggen de man vast over wie heel Libanon het donderdag heeft.

Sinds het eind van de ochtend houdt de 42-jarige Bassam al-Sheikh Hussein zes à zeven bankmedewerkers gegijzeld in het centrum van Beiroet. Zijn eis is simpel: hij wil zijn spaargeld, een slordige 200 duizend euro. Goedschiks als het kan, kwaadschiks als het moet. Zijn vader ligt in het ziekenhuis en de familie heeft niet genoeg geld om de rekeningen te betalen. Hussein heeft een liter diesel meegenomen en dreigt zowel het pand als zichzelf in brand te steken.

Op de kruising voor de Federal Bank of Lebanon stromen de betogers donderdagmiddag toe. Niemand spreekt een kwaad woord over de gijzelnemer, sterker, ze vinden hem een held. Ze roepen hem luidkeels toe dat hij zich niet moet overgeven. Een megafoon gaat van hand tot hand, terwijl de leuzen elkaar opvolgen.
“Geef hem zijn geld! Geef hem zijn geld!”
“Lang leve het wapen!”
“Weg met de heerschappij van de banken!”
“Wij zijn allemaal met jou, Bassam!”

Staatsbankroet

Iedere Libanees kan zich met de gijzelnemer identificeren. Als gevolg van een staatsbankroet, begin 2019, zijn alle tegoeden bevroren en kan niemand bij zijn spaargeld. De munt is door de hyperinflatie in waarde gekelderd, de middenklasse weggevaagd. Geld opnemen is alleen beperkt mogelijk en bovendien tegen een zeer onaantrekkelijke wisselkoers, met als gevolg dat veel burgers zich bestolen voelen.

Wie naar de wapens grijpt, kan rekenen op een heldenstatus. Noem het de Libanese variant op Robin Hood – een drama dat zich in hoofdstukken ontvouwt. Een schurk laat zich daarin makkelijk aanwijzen, dat is Riad Salameh, de directeur van de Centrale Bank die niet alleen verantwoordelijkheid draagt voor de (in 2019 gebarsten) financiële zeepbel, maar zelf ook wordt verdacht van miljoenenfraude.

In de oostelijke Bekaavallei kwam eerder dit jaar de eigenaar van een koffiezaak zwaargewapend zijn spaargeld opeisen. De bankmedewerkers overhandigden hem een deel van het geld, waarop hij zich overgaf aan de politie (zijn vrouw ging er uiteindelijk met de cash vandoor).

Buurman

Tussen de betogers staat Rafiq Haythar (52), in een gescheurde spijkerbroek met Crocs aan zijn voeten. Hij stelt zich voor als de buurman van de gijzelnemer. Ze wonen in een volkswijk in Zuid-Beiroet. “Ik ken de familie al vijftig jaar.”

De gewapende man in de bank is een vredelievende man, schetst Haythar. Hij werkte tien jaar lang als badmeester bij het Mövenpick-hotel. “De toeristen waren dol op hem.” Daarna bestierde hij met zijn broers een kleine supermarkt in de wijk. “Daar leeft hij van, maar dat is niet genoeg. Zijn 4-jarige zoontje is autistisch en krijgt begeleiding bij een kliniek. Daarvoor moet hij iedere week 150 euro ophoesten.”

En o ja, de buurman wil ook een misverstand uit de weg ruimen: Hussein bezit geen wapen. Hij zou ongewapend bij de bank zijn aangekomen, vragend om zijn spaargeld zoals hij dat al maanden doet. “Toen heeft de filiaalmanager hem uitgemaakt voor “hond” en is hij door het lint gegaan. Hij is een liter diesel gaan halen en dreigde alles in brand te steken. Hij zag dat de manager een wapen had. In de commotie heeft hij dat weten af te pakken.”

Om Haythar heen klinkt steeds meer lawaai. De lontjes zijn kort, bij het cordon van de oproerpolitie wordt geduwd en geschreeuwd. Aanwezigen proberen elkaar te overtroeven in boosheid. “Als er vandaag bloed vloeit”, brult iemand, “kleeft dat aan de handen van de Centrale Bank.”

Een van de betogers die donderdag naar de bank is gekomen om zijn solidariteit met de gijzelnemer te betuigen. Beeld Hussein Malla / AP
Een van de betogers die donderdag naar de bank is gekomen om zijn solidariteit met de gijzelnemer te betuigen.Beeld Hussein Malla / AP

‘Genoeg is genoeg’

Onder de betogers is ook anticorruptie-activist en jurist Rami Ollaik (49). Hij strooit met wetsartikelen die volgens hem iets belangrijks onderstrepen. Als iemand je spaargeld steelt, mag je dan niet alles in het werk stellen om dat terug te krijgen? “Als het moet, verdedig ik Bassam met m’n leven. Genoeg is genoeg.”

Even verderop lijkt Alda Talib (51) met haar zijden sjaaltje en handtas beland in de verkeerde demonstratie. Het tegendeel is waar. Ze vertelt dat ze 600 duizend euro spaargeld heeft, verspreid over drie bankrekeningen waar ze niet bij kan. Haar kapsalon heeft ze door de crisis moeten sluiten, ze leunt nu financieel op haar broer in België. “We zijn geen agressieve mensen, maar het houdt een keer op.”

Met steun van een stichting voor gedupeerden wil Talib binnenkort ook naar de bank. Met een wapen? Ze schudt het hoofd. “Maar ik ga daar gewoon net zo lang staan tot ik m’n geld heb. Ik moet nog zien wie me daar weg krijgt.”

Als de avond bijna valt komt er een wit busje voorgereden. Bassam al-Sheikh Hussein heeft zichzelf overgegeven, wonderlijk genoeg zonder dat er één gewonde is gevallen. Tegenover de Libanese media laat een belangenvereniging weten dat de autoriteiten de gijzelnemer zo’n 30 duizend euro beloofd hebben, in ruil voor zijn arrestatie. De betogers kunnen naar huis. Het wachten is op de volgende Robin Hood.

Bassam al-Sheikh Hussein heeft zich overgegeven en verlaat het bankgebouw waar hij een aantal bankmedewerkers had gegijzeld. Beeld ANP
Bassam al-Sheikh Hussein heeft zich overgegeven en verlaat het bankgebouw waar hij een aantal bankmedewerkers had gegijzeld.Beeld ANP

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234