Zaterdag 16/10/2021

InterviewPhilippe Beutels

Gezondheidseconoom Philippe Beutels: ‘De vaccinatiepas wordt haast onvermijdelijk’

Philippe Beutels: 'We zijn weerbaarder dan we soms denken.' Beeld Eric de Mildt
Philippe Beutels: 'We zijn weerbaarder dan we soms denken.'Beeld Eric de Mildt

Hij peilt sinds maart 2020 naar ons mentale welzijn en bereidheid om de maat­regelen te volgen. Gezond­heids­econoom Philippe Beutels (52) over veer­kracht, politieke logica en de onzekerheid van het najaar. ‘Groepsimmuniteit is allicht niet haalbaar.’

Beleidsmensen zijn per definitie altijd onzeker over de beslissingen die ze nemen”, zegt Philippe Beutels, gezond­heids­econoom aan de Universiteit Antwerpen. “Maar als er zich een pandemie voordoet, dan kan een verkeerde beslissing al binnen de twee maanden als een boemerang terugkeren. Bij andere problemen ligt de uitkomst doorgaans in een veel verdere toekomst, en zie je die boemerang niet zo snel – denk aan het klimaat. Wat wij als wetenschappers doen, is scenario’s maken, zodat politici de consequenties van hun keuzes kennen. Wij laten zien wat er kan gebeuren, het is aan hen om te kiezen.”

Als gezond­heids­econoom bestudeert Beutels onder meer wiskundige modellen van infectie­ziekten. Hij staat hoog aangeschreven bij collega’s in binnen- en buitenland, en trad ná de fatale versoepelingen – die vorig jaar hebben geleid tot de tweede golf – toe tot het experten­comité dat de overheid adviseert. Hij trok toen mee aan de alarmbel. Los daarvan is zijn bekendste initiatief de Grote Corona­studie, die de Universiteit Antwerpen in maart 2020, bij het begin van de pandemie, lanceerde: via een regelmatige enquête peilt die studie onder meer naar ons mentale welzijn, naar de mate waarin we bereid zijn om de maatregelen te volgen en hoe dat het verdere verloop van de pandemie kan beïnvloeden.

“In 2008 heb ik met een paar collega’s aangetoond dat de macro-economische impact van een pandemie zó groot is dat je niet te veel kunt investeren in voorbereiding”, zegt hij. “Voor die studie hadden we verschillende scenario’s berekend. Eén daarvan is nu dus werkelijkheid geworden: een pandemie die 6 procent van het bruto binnenlands product kost. Men heeft de kans gemist om een crisis zoals deze op Europees niveau voor te bereiden. Europese integratie is moeilijk, daarvan is iedereen zich bewust. De socio­culturele verschillen zijn groot. Het is bijvoorbeeld erg moeilijk om op het niveau van de Europese Unie te beslissen dat de horeca overal dicht moet, omdat zuiderse landen sterk afhankelijk zijn van inkomsten uit het toerisme. Toch zal men nu wel een gezamenlijk plan moeten smeden, zodat we beter kunnen samenwerken. Zodat we weten wat te doen als The Big One daar is.”

PHILIPPE BEUTELS

geboren in 1969 in Wilrijk • handelsingenieur en doctor in de me­di­­s­che weten­schappen • hoogleraar ge­zond­heids­economie (UA) • oprichter Centre for Health Economics Re­search & Model­ling Infectious Diseases • oprichter con­sor- ­tium Simulation Models for In­fec­ti­ous Diseases (SIMID) • sinds eind 2020 lid van experten­groep GEMS

Was dit dan niet The Big One?

Philippe Beutels: “Dit is wel een grote en vooral lange crisis. De nieuwe varianten die voortdurend opduiken, maken deze pandemie erg complex. Zeker omdat elke nieuwe variant minstens even ziekmakend blijkt te zijn als de vorige, wat mij nog het meest heeft verrast. Het is daardoor ook moeilijk om de bevolking mee aan boord te houden. Als we het nu alleen nog maar hadden over de alfa­variant, dan waren we uit de zorgen. Met de delta­variant is dat helaas niet het geval. Uiteraard kan het nog erger, u kent het voorbeeld: een virus zo besmettelijk als corona en zo dodelijk als ebola. Het verschil is dat je dan de bevolking snel meekrijgt, omdat iedereen meteen de ernst ziet.”

Deze week werden de meest recente resultaten van de Grote Corona­studie bekend.

“Ja, en daaruit blijkt dat de grote meerderheid van de bevolking vindt dat mensen in de gezondheidssector verplicht moeten worden gevaccineerd. Ook de meeste gezond­heids­werkers zélf vinden dat – 83 procent zelfs. Daarnaast hebben we mensen die met vakantie zijn geweest ook gevraagd hoe de regels in andere landen worden gevolgd, en daar komt Nederland het slechtste uit. Wat het mentale welzijn betreft – een van de belangrijke zaken die we ook opvolgen – zien we dat mensen opnieuw op het peil van voor de covid­crisis zitten.”

Dat is geweldig goed nieuws.

“Ook de studenten voelen zich weer veel beter. Al hebben het einde van de examens en het begin van de vakantie daar zeker ook mee te maken.

“Maar studenten, die het hardst hebben geleden onder de crisis, voelen zich duidelijk beter. Er is geen verschil meer met hun leeftijdsgenoten die al werken. Al zien we ook dat de frequentie van sociale contacten nog altijd wat lager ligt dan normaal gesproken in pre­covidtijden.”

Zijn we beter bestand tegen stress dan gevreesd?

“Ik denk dat wel, ja. We zijn weerbaarder dan we soms denken. Al wil ik niet vooruitlopen op toekomstig onderzoek. Het is best mogelijk dat kwetsbare jongeren psychische schade hebben opgelopen die we pas op lange termijn zullen zien. Het is ook nog de vraag hoe het evolueert met de suïcides en mensen met suïcide­gedachten.”

'Ik vermoed dat blijven testen op dit niveau onhaalbaar wordt, en dat een vaccinatiepaspoort haast onvermijdelijk zal zijn.’ Beeld Eric de Mildt
'Ik vermoed dat blijven testen op dit niveau onhaalbaar wordt, en dat een vaccinatiepaspoort haast onvermijdelijk zal zijn.’Beeld Eric de Mildt

Zijn die niet gedaald het voorbije jaar?

“Ja, zelfdoding heeft met verschillende factoren te maken. Een element dat kan gespeeld hebben, is het idee dat we allemaal in hetzelfde schuitje zaten – We are all in it together. Ik ben geen psycholoog, dus ik wil hier geen grote boom over opzetten, maar ik kan mij voorstellen dat het voorbije jaar voor bepaalde kwetsbare mensen ook gunstig is geweest, als ik dat woord mag gebruiken. De maatschappij kwam in een lagere versnelling terecht en daardoor kregen sommige mensen wat meer adem. Dat zien we duidelijk in het onderzoek: er is een subgroep die zich beter voelde.”

En het idee dat we straks een tsunami van psychisch leed zullen zien? Sommige psychologen voorspellen dat. Gelooft u dat, of moeten we opletten dat het geen zelf­vervullende voor­spelling wordt?

“Die zelfvervullende voorspelling is inderdaad een risico. Ik heb een sterk vermoeden dat we geen echte tsunami van psychisch leed tegemoet­gaan. Maar het zal misschien wel een moeilijk najaar worden. Als het minder goed evolueert dan verwacht en we moeten weer bepaalde maatregelen nemen, dan kan dat hard aankomen. Zeker bij jongeren. Ik zeg niet dát het minder goed zal evolueren, de vaccinatiegraad ligt hoog, maar er zijn toch veel onzekerheden.”

Welke, bijvoorbeeld?

“De delta­variant die we gaan ervaren zonder het dempende seizoens­effect van de zomer, of zelfs nieuwere varianten. De verschillen qua vaccinatie tussen de gewesten zijn bovendien groot, dat kan negatief uitpakken qua slagvaardigheid in het beleid. En het grootste deel van de patiënten in de ziekenhuizen zal straks gevaccineerd zijn, waardoor de tegen­stemmen luider zullen klinken.”

Maar als de meeste mensen gevaccineerd zijn, zullen de meeste mensen in het ziekenhuis uiteraard gevaccineerd zijn.

“Het is te hopen, dat het die kant opgaat. Dat het aantal ziekenhuisopnames laag blijft in absolute aantallen, maar proportioneel vooral uit gevaccineerden bestaat. Dat zou betekenen dat we een zeer hoge vaccinatiegraad hebben bereikt.”

Zit groeps­immuniteit er nog in, met die zeer besmettelijke delta­variant?

“Dat wordt heel moeilijk. In bepaalde contexten, leeftijdsgroepen en regio’s worden de transmissie­ketens nu al korter. Maar op populatie­niveau, wat men het niveau van de eliminatie noemt, is groeps­immuniteit allicht niet haalbaar. Er is een verschillende dynamiek in de verschillende lands­delen, en opflakkeringen blijven dus mogelijk, vooraleer we over corona zullen spreken zoals over seizoens­griep.”

Vlaanderen staat er het beste voor, toch?

“Dat is zo. Wallonië zit 10 procent lager qua dekking in zowat elke leeftijdsgroep. Dat lijkt weinig, maar mensen verkijken zich vaak op de schaalgrootte. Op de volledige bevolking boven de 65 is 10 procent een grote groep, die nog altijd een ernstige kans heeft op zware ziekte. Als de contacten opnieuw intenser worden, kun je zo nog altijd situaties krijgen waarin de gezondheidszorg, ook intensieve zorg, onder druk komt te staan. We moeten er ook rekening mee houden dat de vaccins wellicht iets minder goed werken bij heel oude mensen. Dat soort elementen schept ook vandaag nog veel onzekerheid.”

Europa werkte onder het motto ‘Flatten the curve’, met als doel het vrijwaren van de ziekenhuis­capaciteit en intensieve zorg. Mag ik dat onbeschaafd vinden? Als er 5.000 ic-bedden zijn, zou men vijf keer zoveel ziektelast aanvaarden dan als er maar 1.000 zijn. Sturen op ic-capaciteit wringt bij mij. Begrijpt u dat?

“Ik begrijp dat volkomen. Voor mij is dat ook een van dé ham­vragen. Duitsland heeft een grote capaciteit aan bedden op intensieve zorg, en toch voerden zij een ander beleid, en stuurden zij meer op besmettingen, op het laag houden van de besmettingsgraad. Dat heeft de Duitse ziekenhuizen meer gevrijwaard. Er is daar ook veel minder uitgestelde zorg. Toen bij ons de tweede golf begon, was de uitgestelde zorg van de eerste golf nog niet afgehandeld. Tegelijk begrijp ik ook wel de logica van sturen op ic-capaciteit.”

Welke logica is dat dan?

“Bij een crisis zijn twee dingen cruciaal: de snelheid waarmee je handelt en de betrokkenheid van je populatie. Dat tweede blijft belangrijk tot helemaal op het einde. Aanvankelijk heerste het gevoel dat het toch maar oude mensen waren die eraan stierven, en dat we genoeg bedden hadden. Daardoor ontstond een soort van dynamiek die de logica van het politieke discours begon te bepalen: wij kunnen dit aan, want wij hebben de bedden. Zodra dat het discours wordt, is het onvermijdelijk om daarop te sturen. Dus ik begrijp die logica, maar het is niet een beleid dat ik a priori zou hebben gevoerd.”

U zou meer op besmettingen sturen?

“Ja, ik zou geprobeerd hebben om de bevolking daarin mee te krijgen. Er is na de tweede golf wel een goede communicatiestrategie uitgewerkt, maar aanvankelijk had die beter gekund.”

Is het een goed idee dat we stilaan te weten komen in welke regio’s de sterfte­cijfers in zieken­huizen hoger lagen dan elders?

“Dat moet zeker nog beter bestudeerd worden. Ik heb jaren geleden een studie gedaan naar de mortaliteit bij longontsteking, en ook op dat vlak zag je grote verschillen tussen ziekenhuizen. Ik zeg niet dat alle cijfers zomaar op het internet moeten worden gegooid, alles moet goed worden omkaderd en geduid. Maar op zich ben ik een voorstander van transparantie: dat is de beste motivator voor verandering. Ook de financiële prikkels moeten anders. Ik ben het eens met intensivist Geert Meyfroidt: de financiering is niet gebaseerd op het leveren van kwaliteit, maar op kwantiteit. Dat moet anders.”

Hoe hebben onze ziekenhuizen het in het algemeen gedaan tijdens de crisis?

“De mensen op het veld hebben zich zeer creatief en flexibel opgesteld – ze moesten heel snel en onverwacht dingen opvangen en hebben alle zeilen bijgezet. In de eerste lijn was er een groot probleem met het tekort aan materialen, waardoor die onder grote druk heeft gestaan. Dat heeft geleid tot veel frustratie, maar ook tot creatieve oplossingen. De Belgische gezondheidswerkers hebben zich van hun beste kant getoond. Ik vind het echt bewonderenswaardig wat die mensen hebben gedaan.”

De pandemie heeft bevestigd wat we al wisten: de bevoegdheden in dit land zijn te versnipperd. Zou het gezondheidsbeleid niet beter integraal in één hand zitten?

“Dat denk ik wel. In de jaren 90 werkte ik op de introductie van hepatitis B-vaccinatie in België. Toen al bleek dat de regio’s de kosten van die inentingen moesten dragen, terwijl de baten voor het federale niveau waren – omdat die minder zieke mensen moest uitbetalen. Dat is vandaag voor veel zaken zo. Wat Vlaanderen investeert om ziekte te vermijden, komt ten goede aan de federale overheid. Dat is niet logisch: het zou beter zijn mocht dat allemaal op één niveau zitten, waarbij ik in het midden laat welk niveau dat moet zijn.”

We zijn volop tieners aan het vaccineren, en straks misschien nog jongere kinderen. Is dat een goed idee?

“Gemiddeld gezien wel. Het is een dubbeltje op zijn kant. Ik wil daar in een interview liever geen te grote uitspraken over doen. Als je enkel kijkt naar de kinderen zelf, denk ik dat je een lichte voorkeur kunt hebben voor vaccinatie. Dan is er de zekerheid van het vaccin en de onzekerheid op een nevenwerking die behandelbaar is – maar dat risico is bijna verwaarloosbaar. Als je covid krijgt, loop je ook als kind toch het risico om erg ziek te worden. Met gevaccineerde kinderen verdwijnt er ook infectie­druk uit de populatie. En als kinderen niet gevaccineerd worden, lopen ze het risico pas later besmet te zullen worden, met een groter risico op ernstige ziekte. Ook die overweging moet je maken.”

De rol van kinderen was een mijnenveld in het debat.

“Dat is zo. En voor het najaar zullen we daar nog veel over nadenken. Er zijn veel studies geweest, en gelukkig bleek de transmissie bij kinderen niet zo ingrijpend als bij sommige andere virussen. Dat was een meevaller, omdat het zowel voor het mentale welzijn van kinderen en ouders, als voor de economie, goed was dat de scholen open­bleven. Hoe dat nu met de delta­variant zal evolueren, weten we nog niet. Die variant tilt mogelijk de vatbaarheid en besmettelijkheid van kinderen over een drempel, waardoor de dynamiek verandert. Bovendien zijn volwassenen grotendeels gevaccineerd, waardoor het aandeel van kinderen in het transmissieproces sowieso toeneemt.”

Hebt u eens geen onder­zoek gedaan naar de vaccinatie van kinderen bij griep? Nu zijn het vooral ouderen en risico­groepen die worden gevaccineerd, geen kinderen.

“Ja, en een van onze conclusies was dat het interessant zou kunnen zijn om kinderen te vaccineren tegen griep, maar men is daar niet op ingegaan, men hield het liever bij de klassieke aanpak. Terwijl het vaccineren van kinderen bij griep zeker een bijkomend effect kan hebben, zeker als je weet dat het vaccin bij oudere risicogroepen niet altijd even goed werkt.”

Hoe kwam u bij dat soort onderzoek terecht?

“Ik ben daar ingerold begin de jaren 90, via onder meer vaccinoloog Pierre Van Damme, die onderzoek wilde naar de kosten­effectiviteit van vaccinatie. Er was iets merkwaardigs aan de hand met het bestaande onderzoek: de meeste gezond­heids­economen namen in hun modellen aan dat infectieziekten niet besmettelijk zijn – ze modelleerden een infectieziekte zoals een gewone ziekte. Dat is natuurlijk verkeerd. Ik ben dan samen met een paar collega’s de dynamiek van transmissie beginnen te bestuderen, en dat heeft in Europa toch geleid tot een nieuwe aanpak. Met ons SIMID-consortium, de afkorting van ‘Simulation Models for Infectious Diseases’, hebben we een nieuwe standaard gezet.”

Zou de meerderheid van de kinderen ondertussen al geen corona­besmetting hebben door­gemaakt, in de school, bij de hobby­club, op kamp, of nog elders?

“Die vraag kunnen we jammer genoeg niet beantwoorden. We hadden studies opgezet in Antwerpen, om via bloedstalen een antwoord op die vraag te vinden. Maar die studies zijn stopgezet omdat we geen geld meer hadden. Onze aanvankelijke financiering kwam van een weldoener in Antwerpen.”

Van Katoennatie­baas Fernand Huts?

(lacht) “Nee, hij was het niet, maar meer kan ik niet zeggen. Die persoon wenst anoniem te blijven. Mochten we verse financiering krijgen, dan zouden we in deze fase opnieuw zinvolle informatie kunnen verzamelen. Dat zou nuttig zijn om straks in te schatten welke rol kinderen nog kunnen spelen, en hoe vatbaar ze eventueel zijn voor een herbesmetting.”

'Grote bedrijven zoals Apple en Google eisen dat hun mensen gevaccineerd zijn. Zakelijk bekeken is dat natuurlijk erg slim.' Beeld Eric de Mildt
'Grote bedrijven zoals Apple en Google eisen dat hun mensen gevaccineerd zijn. Zakelijk bekeken is dat natuurlijk erg slim.'Beeld Eric de Mildt

België is een voorbeeld voor de rest van de wereld qua ventilatie­beleid. De CO2-meters in fitness en horeca zijn een geweldig idee. Alleen in klas­lokalen worden ze niet verplicht. Zou het toch niet goed zijn om dat alsnog wél te doen?

“Een CO2-meter in elke klas: zeer graag. Het kan niet alleen leerlingen, maar ook leraren een veilig gevoel geven, als ze de luchtkwaliteit voortdurend kunnen meten. Die meters kunnen ook een educatieve functie hebben. Ik moet nu denken aan mijn zoon, die vorig jaar in het zesde leerjaar zat. Op een dag kwam hij thuis met het verhaal dat de CO2-meter in zijn klas helemaal in het rood was gegaan omdat een andere jongen een hele luide wind had gelaten. Ik heb hem toen gevraagd of de kinderen in de klas daarom moesten lachen. Ja, natuurlijk. Toen heb ik hem uitgelegd dat die meter niet in het rood sloeg vanwege die wind, maar omdat alle kinderen plotseling begonnen te lachen.”

Wat vindt u van de invoering van eventuele vaccinatie­passen, in de horeca of zelfs op het werk?

“Er bestaat een certificaat. Momenteel wordt dat in Europa gebruikt om te reizen. Nu wordt bij bepaalde evenementen zo’n bewijs gevraagd of een negatieve test. Maar ik vermoed dat het onhaalbaar wordt om te blijven testen op dit niveau. Dus ik denk dat een vaccinatiepaspoort haast onvermijdelijk wordt, aangezien er test- en controle­moeheid gaat optreden. Maar er moet uiteraard een uitvoerige wettelijke discussie over worden gevoerd.

“In de Verenigde Staten zie je al veel plekken waar die verplichting bestaat. Grote bedrijven zoals Apple en Google eisen dat hun mensen gevaccineerd zijn. Zakelijk bekeken is dat natuurlijk erg slim.”

Omdat zowel werknemers als klanten zich veilig kunnen voelen.

“En om het bedrijf aan de gang te houden, om ziekteverzuim te voorkomen. Vergeet niet dat de infectiedruk, met het geleidelijk openzetten van de maatschappij, zich vooral in de eerste lijn zal laten voelen, en minder in de ziekenhuizen. Maar goed, initiatieven tot verplichting brengen verregaande ethische en juridische kwesties mee die wellicht opnieuw op de agenda zullen komen. Net zoals de discussie over de derde prik.”

Is die ethisch wel verantwoord? Moet eerst de rest van de wereld niet geprikt worden, voor wij nog eens een booster krijgen?

“Dat is een goede vraag. Al is het wel een vraag voor de hele wereld, niet alleen voor België. Wij kunnen in ons eentje die globale onrechtvaardigheid niet rechtzetten. De Europese Unie heeft met het Covax-initiatief geprobeerd om vaccins aan armere landen te schenken, maar dat gaat veel te traag. Pfizer doet ook niet mee aan dat initiatief. Al worden er ook in Afrikaanse landen fabrieken gebouwd om die zogenaamde mRNA-vaccins, zoals die van Pfizer en Moderna, te produceren.”

Pfizer verhoogt zijn prijzen al. Wat vindt u daarvan?

“Dat is het gevolg van het model dat wij kennen: innovatie en vrije marktwerking. Pfizer is het beste vaccin, komt dankzij de mRNA-technologie snel met aangepaste varianten en is een betrouwbare leverancier. Dan heb je een sterke onderhandelingspositie.”

Er zit toch veel publiek geld in dat vaccin?

“Ja, de EU heeft veel geld geïnvesteerd in het onderzoek bij BioNTech, maar te snel uit handen gegeven aan de Amerikanen van Pfizer. Dat had beter gekund. Los daarvan: de winst van Pfizer gaat niet alleen naar de aandeelhouders. De mRNA-technologie is zeer beloftevol. Pfizer zal zeker investeren in nieuwe toepassingen die velen zullen helpen.”

Is de Wereld­gezond­heids­organisatie niet tekort­geschoten tijdens deze crisis? Eerst was er het verkeerde, misleidende advies over mondmaskers, en het belang van ventilatie lijkt nog altijd niet volledig door­gedrongen.

“Ik heb vroeger vaak advies gegeven aan de WHO, maar tijdens de pandemie niet. Ik weet dus ook niet wat er achter de schermen allemaal gebeurd is. En uiteraard hadden veel adviezen veel sneller gekund, het is een logge bureaucratie zoals de Europese Unie. Maar de WHO is een zeer nuttige organisatie, waar zeker in het zuiden enorm naar wordt opgekeken. We mogen de WHO niet afserveren op basis van deze crisis.”

U zei al dat een pandemie het best op Europees niveau wordt aangepakt. Dan moet de Europese Unie dus veel meer politieke macht krijgen.

“Dat lijkt mij onvermijdelijk. De Europese Unie moet meer slagkracht krijgen. Het moet bijvoorbeeld mogelijk zijn om heel snel samen vaccins aan te kopen zonder dat alle 27 lidstaten dat apart moeten goedkeuren. Daardoor liepen we aanvankelijk achter op de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Ik mis een Europese samenwerking in een geest van vertrouwen. De versnippering in Europa heeft het beleid ook gehinderd. Als het ene land stuurt op lage besmettingscijfers en het andere land beslist om het virus meer te laten circuleren, dan rijmt dat niet met elkaar – dan kom je er niet uit.”

Een enorme discussie was die over het zogenaamde even­wicht: dat economie en gezondheid in balans moesten blijven. Maar bestaat er geen consensus over het feit dat het zonder lock­downs allemaal veel erger was geweest, ook voor de economie? Hoe minder virus, hoe beter voor de economie?

“Het beste is natuurlijk een strategie waarbij je geen lockdown nodig hebt. En de eerste lockdown had iets beter gericht kunnen zijn, denk ik. De bouw­sector had bijvoorbeeld kunnen blijven werken zonder veel problemen. Maar het is wel zo dat alles wat de verspreiding van het virus tegen­gaat, de economie ten goede komt. In de VS kun je dat heel goed zien bij de vergelijking tussen de staten. Het heeft een duidelijk economisch ­voordeel om de besmettingsgraad zo laag mogelijk te houden. Je ziet het ook aan de opvering van de economie wereldwijd: China veert het snelst op.

“De heropleving in Europa gaat trouwens ook sneller dan verwacht, hoor. Als alles goed gaat, zitten we eind dit jaar op het niveau van economische groei dat we voor de pandemie kenden.”

Ook op dat punt zijn we weerbaarder dan we denken?

“Zeker. Al hebben we natuurlijk ook welvaart verloren. Zeker in het toerisme, de evenementen en de horeca. Dat zijn de grote pechvogels en slachtoffers van deze pandemie. Contacten tussen mensen organiseren is hun business, en zulke contacten wil je nu eenmaal maximaal vermijden als je met een virus te maken hebt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234