Donderdag 02/07/2020

Eurostadion

Gezocht: voetbalploeg voor stadion van 431 miljoen euro

Beeld KOS

Het Eurostadion zit met een dik probleem: het vindt geen huurders. De onderhandelingen tussen bouwheer Ghelamco en voetbalclub Anderlecht zitten volledig vast. Bovendien weigert de voetbalbond een huurcontract te tekenen en is het EK 2020 lang geen zekerheid door de vele klachten. Zitten we straks met een stadion waar niemand in voetbalt?

Een fonkelnieuw, hypermodern stadion dat in totaal 431 miljoen euro zal kosten maar waar niemand in wil of kan spelen. Het klinkt lachwekkend, maar het is bittere ernst. Ghelamco en de stad Brussel kunnen tot vandaag geen enkele zekerheid bieden over het gebruik van het Eurostadion. En dat twee jaar na aanvang van het project en zes maanden voor de geplande start van de bouwwerken.

De grootste blokkering bevindt zich in het dossier van RSC Anderlecht. Al meer dan een jaar onderhandelt bouwheer Ghelamco met de voetbalclub over een deal om het Eurostadion te huren als hoofdgebruiker. Voor 9,95 miljoen euro per jaar wil Ghelamco de sleutels aan Anderlecht geven, maar na maanden van intense onderhandelingen is er nog steeds geen definitief akkoord. Sterker, het water tussen beide partijen is zo diep geworden dat de toekomst hoogst onzeker lijkt.

Volgens het beginselakkoord dat ze in de herfst van 2015 sloten, moeten beide partijen constructief onderhandelen en dus blijven Ghelamco en Anderlecht publiek verklaren dat ze loyale partners zijn. Juridisch indekken, heet dat. In werkelijkheid zijn de onderhandelingen een dovemansgesprek geworden waarin beide partijen zichzelf blijven herhalen. Niemand geeft nog een centimeter toe. Dat wordt door meerdere bronnen dicht bij het dossier bevestigd.

Paars-wit eist meer comfort

Bij Anderlecht willen ze voorlopig geen commentaar kwijt, Ghelamco reageert wel. Bestuurder Philip Neyt geeft toe dat de onderhandelingen aanslepen, maar benadrukt dat ze niet zijn stilgevallen. "Vorige week hadden we bijvoorbeeld nog een meeting." Het was echter de eerste in maanden en ze bracht de partijen niet dichter bij elkaar, integendeel. Ghelamco en Anderlecht proberen de druk op elkaar op te voeren en communiceren in hoofdzaak via advocaten en officiële briefwisseling. Van een vlotte samenwerking is allang geen sprake meer.

Grootste twistpunt tussen Ghelamco en Anderlecht is een dikke bundel met opmerkingen over de bouwplannen die de voetbalclub vorig jaar heeft overgemaakt aan de bouwheer. Daarover werd al uitvoerig gediscussieerd, zonder resultaat.

"We hebben veel verzuchtingen van Anderlecht in onze plannen opgenomen", zweert Neyt. "Zo is er een volledig herontwerp van het project gebeurd, dat enkele maanden tijd heeft gekost. We hebben daar niet moeilijk over gedaan. We hebben maximaal rekening gehouden met hun wensen, maar wel binnen de grenzen van het GRUP (gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, JBG), de veiligheids- en UEFA-regels."

Het is Anderlecht voornamelijk te doen om aanpassingen aan de architectuur van het stadion die de supporters en vips meer comfort moeten bieden. Voor 9,95 miljoen euro per jaar wil de club dat er aan al haar eisen wordt voldaan. "Nochtans zal Anderlecht zijn fans nu ook al een voetbalbeleving kunnen bieden die zijn gelijke niet kent in België", vindt Neyt. Experts die de plannen bestudeerd hebben, zien dat anders en spreken van een "kantoorcomplex met een voetbalveld erin".

Omdat de gesprekken bleven aanslepen en het EK 2020 snel dichterbij kwam, diende Ghelamco eind vorig jaar de bouwaanvraag in. Zonder overleg met Anderlecht, en dus zonder verdere aanpassingen. "We konden niet langer wachten met de aanvraag omdat we absoluut klaar willen zijn voor het EK in 2020", zegt Neyt. "Bovendien waren we verplicht om twintig dagen na de goedkeuring van het MER (milieueffectenrapport, JBG) de bouwaanvraag in te dienen. We hebben Anderlecht op de hoogte gebracht van die contractuele deadline. We moesten vooruit."

Ook Duivels niet overtuigd

Daardoor zit het dossier vandaag echter wel in een impasse. Anderlecht blijft hameren op aanpassingen, maar Ghelamco kan die niet meer doorvoeren. Niemand die weet hoe het nu verder moet. Als geen van beide partijen de komende dagen of weken water bij de wijn doet, dan bloeden de onderhandelingen dood.

Dat zou betekenen dat het Eurostadion zijn hoofdgebruiker verliest. Een zware klap, zeker gezien het feit dat ook de Rode Duivels niet warm lopen voor het project. De Belgische voetbalbond KBVB heeft beslist dat het Eurostadion niet de exclusieve thuishaven wordt van de nationale ploeg.

"Wij zullen daarover geen akkoord tekenen met Ghelamco", bevestigt ondervoorzitter Bart Verhaeghe. "Voor iedere interland zullen verscheidene stadions zich kandidaat kunnen stellen en dan kiest de KBVB de beste optie. Zo doen ze het ook in onze buurlanden en dat is uiteindelijk het meest faire voor iedereen. De hele Pro League staat achter die beslissing, ook Anderlecht."

De Rode Duivels zullen met andere woorden slechts sporadisch matchen in het nieuwe stadion in Brussel afwerken. Opnieuw een financiële aderlating. Een die niet gecompenseerd kan worden door pakweg de organisatie van de Memorial Van Damme, want daarvoor ontbreekt het in het Eurostadion aan een atletiekpiste.

Als Anderlecht noch de Rode Duivels hun intrek willen nemen in het nieuwe stadion, waarom het dan nog bouwen? Die vraag klinkt steeds harder in politieke kringen op Vlaams en Brussels niveau. De stad Brussel houdt zich afzijdig en wil niet reageren. De oppositie vindt dat het tijd is om aan alternatieven te denken. "Als Anderlecht en de KBVB afhaken, dan wordt het Eurostadion niets meer dan een kantoorproject", zegt Johan Van den Driessche, Brussels gemeenteraadslid voor N-VA. "En dan kan men dit project niet laten doorgaan of moet men een nieuwe aanbesteding doen. Men zou beter starten met de renovatie van het Koning Boudewijnstadion."

EK 2020 in gevaar

Voortrekkers van het project als Alain Courtois (MR) en Guy Vanhengel (Open Vld) schermen met het EK 2020 als belangrijkste reden voor het bouwen van het stadion. Maar hoe zeker zijn Ghelamco en Brussel daarvan?

Het protest tegen de vergunningen voor het stadion groeit met de dag en brengt de deadline voor het EK in het gedrang. Momenteel bestuderen de gemeente Grimbergen, de provincie Vlaams-Brabant en het Vlaams Gewest de bouwplannen en de honderden bezwaarschriften. Zelfs indien alle overheden het licht op groen zetten, volgt nog een juridische strijd.

De Europese voetbalbond houdt het project nauwlettend in de gaten en zal niet aarzelen om de kandidatuur van Brussel in te trekken als het vermoedens heeft dat de deadline niet gehaald kan worden. "Dat zou een blamage zijn voor ons land", stelden Vanhengel en Courtois eerder. De voetbalbond ziet dat anders. "We vinden het als bond veel belangrijker dat de Rode Duivels goed presteren op het EK 2020 dan dat Brussel enkele matchen op dat EK mag organiseren", zegt ondervoorzitter Verhaeghe.

Ghelamco bekijkt het allemaal van een veilige afstand. Enerzijds wil het zeer graag dat het Eurostadion een succes wordt, anderzijds zit het juridisch stevig ingedekt bij om het even welk doemscenario. Anderlecht, de Rode Duivels of het EK?

Niets van dat alles is een absolute must voor de bouwheer Ghelamco. Financieel blijft het Eurostadion altijd interessant omwille van de reusachtige 'innovatiecampus' die het bedrijf op dezelfde site mag ontwikkelen. Op een bouwgrond waar het 1 euro per jaar voor betaalt, wordt dat hoe dan ook een kaskoe.

Komt daar nog bij dat Ghelamco wel al een jaarlijkse huur bedongen heeft van de stad Brussel. Die betaalt 4,1 miljoen euro per jaar voor een duizendtal zitjes als er een voetbalclub in het stadion actief is.

Maar zelfs als er geen voetbalploeg in het Eurostadion speelt, moet Brussel jaarlijks nog altijd 3 miljoen euro huur betalen. Een leeg stadion waar een overheid geld neertelt voor zitjes: het klinkt lachwekkend, maar het is bittere ernst.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234