Zaterdag 19/10/2019

Problemen bij Ethias

Gezocht: vers geld, en snel

Het logo van Ethias. Beeld BELGA

Het rommelt bij Ethias. De Nationale Bank spant als toezichthouder de duimschroeven aan. Terwijl CEO Bernard Thiry naar buiten werd begeleid, kreeg de verzekeraar de dwingende boodschap iets te doen aan zijn zwakke kapitaalbuffer. Een mogelijke piste is een overname door Belfius. Al horen daar veel vraagtekens bij.

1. Wat is er allemaal aan de hand bij Ethias?

Zoals de ontslagronde bij Axa deze week nog aantoonde, zit de sector van de verzekeringen - en bij uitbreiding de hele financiële sector - in een moeilijke economische omgeving. De lage rente zorgt ervoor dat het businessmodel van de financiële dienstverleners onder druk staat. Specifiek voor Ethias komen daar nog de problemen bij rond hun First-rekening. Een bijzonder aantrekkelijk en populair verzekeringsproduct dat een gegarandeerde rente van 3 procent bood. De marktrente is evenwel tot nul herleid, waardoor die First-garantie als een molensteen rond de nek van Ethias hangt.

Ethias heeft al een deeltje van dat probleem opgelost door de klanten een exitpremie voor te stellen. In ruil voor het opzeggen van hun First-rekening, kregen ze een eenmalige premie. Een pak mensen tekende daarop in, dat kostte Ethias 230 miljoen euro. Er zijn evenwel nog zo'n 25.000 klanten - goed voor 1,5 miljard aan openstaande reserves - die niet ingingen op het aanbod.

De Nationale Bank van België (NBB) is als toezichthouder bevreesd dat Ethias in de problemen komt en eist dat de verzekeraar zijn kapitaalbuffer optrekt.

2. Welke pistes liggen er daarvoor op tafel?

Er worden drie mogelijke pistes geschetst. De eerste is een inbreng van de aandeelhouders. Dat is vrijwel ondoenbaar: in 2008, bij de financiële crisis, legden de federale, de Vlaamse en de Waalse overheid al eens 1,5 miljard euro op tafel om Ethias te redden. Vandaag zou dat allicht al veel moeilijker liggen, want Europa moet daarvoor groen licht geven, wat evenwel als onrechtmatige staatssteun zou gezien worden.

Externe partijen aantrekken is een andere piste, waarbij andere financiële spelers een deel van de aandelen overnemen. Namen als Ageas, Allianz of Baloise vallen daarbij al eens, al wil niemand officieel reageren. Daarmee geef je wel een stuk macht uit handen. Ethias is als erfgenaam van Omob sterk gelieerd met de socialistische mutualiteiten.

De derde piste is een overname door staatsbank Belfius, waardoor je een grote Belgische bank-verzekeraar krijgt. Ethias is een verzekeraar die vele openbare besturen tot zijn klanten mag rekenen, Belfius is als staatsbank de financier van veel openbare besturen. Beide zijn in overheidshanden, vandaar de denkpiste. Ook al ontkent de NBB dat ze opdracht gekregen heeft van de regering om zo'n scenario officieel te bekijken.

De Luikse BBTK-afdeling staat wel al op haar achterste poten. Die vakbond vreest dat dit "de eerste stap is richting sociaal bloedbad."

3. Is een overname door Belfius een goed idee?

Neen. Dat is ook het kordate antwoord van professor Hans Degryse (KU Leuven).

Belfius mag dan wel een stevige kapitaalbuffer hebben, die opsouperen aan een 'noodlijdend' Ethias creëert een wankele moloch. "Als er een financiële schok komt, is Belfius dan minder gewapend", zegt Degryse. En de financiële crisis heeft geleerd wat de gevolgen daarvan zijn. Het oude model van een bank-verzekeraar is sinds die financiële crisis in 2008 dan ook grotendeels opgegeven. De reden: als de verzekeraar in problemen komt, sleurt hij de bank mee, en vice versa.

Vanuit overheidsperspectief is de overname door Belfius boekhoudkundig misschien wel een goed idee. Je legt de factuur bij de belastingbetaler, want elke euro die Belfius in Ethias stopt is minder geld voor de overheidsfinanciën. Bovendien dreigt het too big to fail-scenario de kop op te steken. Alle risico's voor een ongeluk liggen dan weer bij de overheid, en bij de burgers. Vanuit een economische logica is er geen enkele reden om die overname te verdedigen.

4. Hoe reageert de regering?

Financiënminister Johan Van Overtveldt (N-VA) houdt de boot af. "We volgen dit dossier van nabij, om op het juiste moment te kunnen reageren als er een probleem zou opduiken." Hij maakt zich geen grote zorgen.

Een overname van Ethias door Belfius zou de regering voor lastige obstakels plaatsen. Wat zou er bijvoorbeeld gebeuren met het dividend van de staatsbank? Nu stort Belfius elk jaar zowat 150 miljoen in de schatkist. Als Belfius zijn centen in een overname moet stoppen, dreigt het dividend een stuk naar omlaag te gaan. Terwijl de regering de komende jaren nog elke inkomstenbron nodig zal hebben om de begroting op orde te krijgen.

Een ander obstakel dat opdoemt - hoe kan het ook anders - is Arco. De gedupeerde spaarders wachten nog altijd op hun waarborg. De consensus is dat Belfius een deel van dit geld, ruim 1 miljard euro, moet ophoesten. Belfius is de erfgenaam van Dexia Bank België, de bank die mee voor de ondergang van Arco heeft gezorgd tijdens de financiële crisis. Maar opnieuw: als Belfius zijn centen elders spendeert, is er minder over voor Arco.

Voorlopig weet niemand in de Wetstraat hoe die hindernissen makkelijk te omzeilen vallen.

5. Is er dan echt geen goede oplossing?

Ethias heeft een aantal participaties die mogelijk in de uitverkoop kunnen. De grootste is ICT-speler NRB Groep met meer dan 2.000 medewerkers en een omzet van meer dan 300 miljoen euro. Maar het lijkt heel onwaarschijnlijk dat dit snel gebeurt, wegens de grote verbondenheid met de klanten zoals de (lokale) overheden, nutsbedrijven of ziekenhuizen.

Hans Degryse oppert het theoretische idee om Ethias te ontmantelen. Daarbij zou dan de depositogarantieverzekering kunnen tussenkomen, die de consumenten beschermt en waarbij de factuur betaald wordt door de financiële sector. Dat idee is politiek evenwel onverkoopbaar.

Het lijkt dus op een catch 22. De minst slechte oplossing is een gedeeltelijke inbreng van een externe partij. Daarmee geef je wel een deel van de macht uit handen, maar zadel je de belastingbetaler niet op met de factuur of het risico. De tijd begint te dringen, want eind dit jaar zijn er de zogeheten stresstests voor de verzekeringssector. Ethias zal daarbij slechte punten halen, en verplicht worden om zijn kapitaal op te trekken. Om die problematiek voor te zijn, komt er dus best snel een oplossing uit de koker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234