Dinsdag 19/01/2021

Gezocht (m/v) SPOORBAAS

Wat moet de opvolger van Jo Cornu bij de NMBS kunnen? Hij/zij heeft de reputatie een goede peoplemanager te zijn - iemand die het vertrouwen van de reiziger kan terugwinnen. De CEO durft tegen de schenen te schoppen van vakbonden en politici om zo de vernieuwing van de NMBS door te duwen. Ann De Boeck

IJzersterke communicator

De NMBS staat vandaag synoniem voor ellende en oubolligheid. De moeilijkste opdracht van de nieuwe spoorbaas is het afschudden van dat imago. De eerlijke communicatie van Jo Cornu moet op dat vlak worden voortgezet. Je mag de problemen van de NMBS niet ontkennen, want dat vergroot alleen de schade. Dat begint bijvoorbeeld bij de marketing. Wie een uur lang op de trein moet wachten en dan 'met een smiley' geïnformeerd wordt, zoals de NMBS onlangs beslist heeft, wordt daar alleen maar kwader van. De reiziger moet het gevoel krijgen dat de NMBS hem of haar begrijpt. Excuses aanbieden voor een vertraging neemt al een pak wrevel weg.

Een charmeoffensief naar de reiziger kan op korte termijn al een aantal quick wins opleveren. Denk aan wifi, drankjes of speciale evenementen op het perron.

Politiek meesterbrein

De NMBS is een overheidsbedrijf, de federale overheid is de enige aandeelhouder. De ministers regelen de dotatie en zetten de lijnen uit. Vandaar dat een dik telefoonboekje en een rechtstreekse lijn naar mobiliteitsminister François Bellot (MR) geen overbodige luxe zijn. "De spoorbaas is een lobbyist, een diplomaat", zegt een N-VA'er. Pluspunt is een goede band met de N-VA, want die aast op een topman of -vrouw bij de NMBS.

Minstens even essentieel is het opbouwen van een goed contact met de bestuursleden en directies. Je kunt het spoor enkel managen als de raad van bestuur achter je staat. Vraag maar aan Cornu, die de voorbije jaren steevast werd gesaboteerd door enkele misnoegde socialisten binnen de bedrijfstop. Ervoor zorgen dat het algemene belang primeert op het persoonlijke, wordt geen sinecure.

Sociaal bemiddelaar

De nieuwe CEO wacht een aartsmoeilijke evenwichtsoefening. Hij kan het zich niet veroorloven om de verzuchtingen van de vakbonden naast zich neer te leggen. De vakbondslui van ACOD Spoor en ACV-Transcom vertegenwoordigen meer dan 80 procent van het personeel. De bonden hebben al aangetoond dat ze het spoorverkeer kunnen lamleggen, wat het imago van de NMBS niet vooruit heeft geholpen.

Anderzijds moet de ouderwetse vakbondscultuur binnen het bedrijf verder worden aangepakt. De invloed van de almachtige spoorbonden is niet gezond. Daarom moet de CEO tegen de schenen durven schoppen van de vakbonden, maar niet in het wilde weg.

Belangrijk is dat Cornu al een sociaal akkoord uit de brand kon slepen. Alle vakbonden behalve ACOD Spoor hebben dat goedgekeurd, en ACOD Spoor belooft om er geen nieuwe acties rond te voeren. "Wij verwachten natuurlijk wel dat de nieuwe CEO toegankelijk is en naar onze argumenten luistert. Voor de uitvoering van het sociaal akkoord moet er nog wat gediscussieerd worden in het paritair comité", zegt voorzitter Ludo Sempels.

Vernieuwer

De Europese liberalisering van de spoormarkt loert om de hoek. Die liberalisering is intussen serieus afgezwakt en uitgesteld, maar dat neemt niet weg dat de NMBS ooit concurrentie zal krijgen van andere spelers zoals Deutsche Bahn. Wil de NMBS de concurrentie aangaan, dan moet de spoormaatschappij tegen dan een modern en efficiënt bedrijf zijn.

Cornu is die uitdaging aangegaan, maar hij heeft ze nog niet afgemaakt. De nieuwe CEO moet dus voortwerken aan de niet-transparante en geldverkwistende structuren, zoals de vele dochterbedrijven en de vastgoedsecties binnen het spoor. De hervormingen moeten leiden tot stiptere treinen en minder verspilling van belastinggeld.

Angsthazen, gelieve zich te onthouden

Topman bij het spoor is geen stiel voor brave heren en dames. Jo Cornu heeft als CEO de reputatie koppig te zijn: iemand die op zijn eigen oordeel vertrouwt en niet bang is om dat te zeggen. Daarmee trapt hij af en toe op lange tenen, maar dat is ook nodig om de remmende krachten tegen de modernisering binnen de NMBS te overstijgen. Soms ging hij daarin iets te ver, bijvoorbeeld wanneer hij de vakbonden en zijn voorzitter Jean-Claude Fontinoy frontaal aanviel in de pers. Nadien kwam hij daar toch mee weg door achter de schermen te zalven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234