Dinsdag 26/10/2021

Gezocht: de oudere Toneelhuis-liefhebber

theater

antwerps stadstheater pronkt met 'uitzonderlijke' publiekscijfers: plus 27 procent

Het Toneelhuis heeft zowel artistiek als qua publieksbereik een uitzonderlijk goed seizoen achter de rug. In totaal werden 120.833 toeschouwers bereikt, een stijging met maar liefst 27,4 procent in vergelijking met het seizoen 2000-2001. Een grootschalig publieksonderzoek toont aan dat vooral oudere theaterliefhebbers het Toneelhuis de rug hebben toegekeerd. Artistiek leider Luk Perceval wil echter niets wijzigen aan zijn programmering om een betere sociale mix van zijn publiek te bereiken.

Antwerpen

Eigen berichtgeving

Karl van den Broeck

Dat het qua publieksopkomst zeer goed gaat met Het Toneelhuis valt niet te ontkennen. Een stijging van 27,36 procent is een fikse opsteker, vooral na de steile duik in het seizoen 1999-2000 (naar 95.041 toeschouwers) en het status-quo in 2000-2001. Het gezelschap zit nu weer op het niveau van zijn eerste speeljaar (1998-'99). "Wij mikken op zo'n 100.000 toeschouwers", zei zakelijk leider Stefaan De Ruyck gisteren op een persconferentie. "Het resultaat van dit jaar is dus uitzonderlijk goed." Dat wordt toegeschreven aan het succes van een aantal eigen producties. Zo waren hernemingen van De Leenane Trilogie en Amlett, evenals de nieuwe producties Mamma Medea, Asem, L.King of Pain en Bloedarm deden het zeer goed. Ook de gastvoorstellingen lokten bijna de helft meer toeschouwers.

Die cijfers behoeven toch enige nuanceringen. Veel van de gastvoorstellingen in de Bourla zijn rock- en popconcerten en hebben dus niets met theater te maken. Volgens De Ruyck komt ongeveer de helft van de 35.369 toeschouwers van gastvoorstellingen naar een concert. De eigen Toneelhuis-producties doen het vooral goed op verplaatsing, met een stijging van 39 procent (van 32.200 naar 44.859 toeschouwers). Dat betekent dat Het Toneelhuis met zijn eigen werk meer mensen bereikt buiten Antwerpen dan in de eigen thuisstad. 'Slechts' 34.811 mensen kwamen vorig seizoen naar een Toneelhuis-productie in de Bourla. Dat is amper duizend meer dan vorig jaar. Gemiddeld kwamen er 363 toeschouwers per voorstelling. Dat gemiddelde stijgt in vergelijking met de voorbije twee jaren, maar ligt nog altijd ver onder de 412 die Het Toneelhuis in zijn eerste seizoen (1998-'99) haalde. De KNS, het gezelschap waaruit Het Toneelhuis in 1998 ontstond, haalde destijds gemiddeld 375 toeschouwers. De reisvoorstellingen spelen nu wel voor veel meer publiek dan vorige jaren: van 169 toeschouwers per voorstelling in 1999-2000 tot 345 vorig jaar.

Het tweede plateau Studio Tokio blijft het met 5.041 toeschouwers zeer goed doen.

Voor de duidelijkheid. Het Toneelhuis bereikte met de 289 voorstellingen van zijn eigen producties 84.711 toeschouwers, van wie 39.852 in de Bourla of Studio Tokio en 44.859 op verplaatsing. De overige 36.122 toeschouwers kwamen kijken naar gastvoorstellingen, de helft naar theater, de helft naar concerten. Het Toneelhuis verstrekte ook 10.319 vrijkaarten, waarvan 4.013 aan sponsors.

Nog een nuance bij dat alles. Het gaat uiteraard niet om 120.833 aparte individuen. Volgens de cel publiekswerking is "20 procent van het publiek verantwoordelijk voor 80 procent van de tickets". Veel mensen gaan immers meer dan eens naar het Toneelhuis. Slechts 15 procent komt maar één keer.

Financieel is het gezelschap gezond. Er worden voor ruim 18 procent eigen inkomsten gegenereerd (1,5 miljoen euro) terwijl het decreet maar 12,5 procent oplegt. Het gezelschap krijgt wel een overheidstoelage van 6,1 miljoen euro, de grootste van alle Vlaamse theaters. Veertig procent van het geld gaat naar de artistieke werking van het gezelschap. Opvallend is wel de hoge uitgaven voor communicatie en publiekswerking (614.909 euro of 7,8 procent).

Het Toneelhuis voerde voor het eerst een grootscheepse publieksenquête uit. Afgaande op de resultaten die Stefaan De Ruyck gisteren bekendmaakte, is er nog enorm veel werk aan de winkel wil het gezelschap een betere sociale mix van zijn publiek bereiken zoals SP.A-voorzitter Patrick Janssens vraagt. Zevenzeventig procent van de Toneelhuis-bezoekers is hoogopgeleid. Mensen met een diploma lager onderwijs of lager middelbaar onderwijs maken slechts 2,9 procent van het publiek uit. Bijna 27 procent is bediende en 24 procent is student. Op de derde plaats volgen leraars met 9,3 procent. Slechts 16,4 procent is afkomstig uit Antwerpen, daarna volgen Gent (3,6 procent), Berchem (3,3) en Mortsel (2,5). Het aantal bezoekers uit Groot-Antwerpen is minder dan een derde van het totaal. Eenenzestig procent komt wel uit de provincie Antwerpen.

De opvallendste vaststelling uit de enquête is de ondervertegenwoordiging van de ouderen. Het publiek van Het Toneelhuis is piepjong: 62,2 procent is jonger dan 35 jaar. Amper 9,1 procent is ouder dan 56 jaar. Dat is uitzonderlijk, omdat ouderen normaal meer aan een traditionele kunstvorm als theater participeren dan twintigers en dertigers. Het Toneelhuis heeft dus een atypisch publiek en heeft daarbij de oudere theaterliefhebber duidelijk van zich vervreemd. Stefaan De Ruyck geeft dat ook toe: "Ik heb daar geen cijfers over, maar ik denk wel dat heel wat oudere, traditionele theaterliefhebbers nu bij het Raamtheater terug te vinden zijn."

De Ruyck beklemtoont dat de publiekscijfers geen instrument zijn in het artistieke beleid. "Luk Perceval blijft autonoom. Die artistieke vrijheid kan soms tot spanningen leiden waardoor bepaalde publieksgroepen worden afgestoten. Wij kiezen ervoor om dan niet de programmering aan te passen, maar wel de omkadering."

De cel Publiekswerking ontwikkelt een aantal initiatieven om bepaalde groepen kennis te doen maken met Het Toneelhuis. Zo kunnen koppels met kinderen binnenkort gratis een babysit krijgen als ze naar de Bourla komen (DM 10/10).

Luk Perceval wees ook op de artistieke prestaties van zijn gezelschap. "Opnieuw werden twee Toneelhuis-producties (Asem en L.King of Pain) genomineerd voor het Theaterfestival. De vakjury beloont ons voor onze eigenzinnige koers. Wij kiezen niet voor de verstrooiende kant van het theater, maar nemen zowel naar vorm als naar inhoud een standpunt in. We hebben ons in de hele socialemixdiscussie niet onder druk laten zetten en we hebben ons niet defensief teruggetrokken in een soort entertainmenttheater."

Perceval was ook blij dat zijn gezelschap een hecht blok blijkt te vormen. Er zijn trouwens twee nieuwkomers: Jan Decorte en Sigrid Vinks komen erbij. Tom Van Bauwel vertrok.

Dat Het Toneelhuis meer wil doen dan op regelmatige basis theater voor de grote zaal programmeren, blijkt uit het 'Weer-werk'-randprogramma dat door Kurt Melens werd voorgesteld. Zo komt er elke maand een laatavondvoorstelling met onder meer Josse De Pauw, een Jan Decorte Special en een Hamlet-project van Luk Perceval.

In Studio Tokio wordt gekozen voor een festivalformule ('Brandhaarden') waarbij de Bottelarij, ZT Hollandia en Cie De Koe een week lang vrij spel krijgen. Alle voorstellingen in Studio Tokio blijven gratis.

Meer info: www.toneelhuis.be

Jan Decorte en Sigrid Vinks maken voortaan deel uit van Toneelhuis-kern

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234