Zaterdag 02/07/2022

straatblog

Gezocht: Brusselse drama queen

null Beeld dm
Beeld dm

Aubry Cornelis studeerde Communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Woont (opnieuw) in datzelfde Brussel. Lag ooit vier dagen in coma. Won in 2012 een niet meer zo druk bekeken tv-quiz. Put uit al deze - en vele andere - ervaringen inspiratie.

De slagerszoon met het brilletje heeft een nieuw boek uit. We zullen het geweten hebben. Tom Lanoye verblijdt de toendra der Vlaamse Letteren met 'Gelukkige slaven', een roman die zonder pardon met de neus in de onwelriekende schuldenput van de haute finance kotert. In menig krant en weekblad mocht de auteur deze week z'n jongste worp komen toelichten. Niet met een doordeweeks interview, want die klassieke carrousel van de literaire promotie is Lanoye ontgroeid. De schrijver ging voor dubbelinterviews, met zelfgekozen sparring partners. Daar zat niet één "usual suspect" bij.

Aldus konden we in zakenkrant De Tijd lezen hoe de gevierde romancier de degens kruiste met Jo Libeer, topman van VOKA. In Knack ging Lanoye dan weer in debat met econoom Paul De Grauwe. Beide interviews zaten boordevol schwung. Een heuse verademing, want we worden tegenwoordig al te vaak om de oren geslagen met nauwkeurig geboetseerde vraag-antwoord-constructies of bloedeloze debatten.

Dat is niet eens een sneer naar de media, of naar de deelnemers aan die monotone verbale kaatsspelletjes. Vaak biedt de discussiearena eenvoudigweg niet de diepgang, de scherpte of het spektakel waar we naar snakken omdat er te weinig kruisbestuiving is. Reflexief worden keer op keer mensen met hetzelfde métier tegenover elkaar gezet. Daar zit, ongeacht het thema, een zekere logica in - maar het zorgt wel voor erosie. De kijker, lezer of luisteraar gaat op den duur al gauw vruchteloos op zoek naar een gevoel van betrokkenheid. Hij of zij is gewoon een toeschouwer van een steriele tennismatch waarin weinig hoeken worden getrokken. Je zoekt de zeven verschillen, en vindt ze niet.

Vandaar dus het vuurwerk tussen de flamboyante schrijver en de zakelijke ondernemer of econoom. Zoveel praatlustige kunstenaars zijn er overigens niet. Lanoye heeft er altijd al plezier in gehad om zijn maatschappijkritiek niet alleen in de monden van personages te leggen, maar ze evengoed in het gezicht van bestaande mensen te slingeren. Dat doet hij in zijn overbekende polemische stijl, vaak zelfs met een gezonde dosis dramatiek en zelfs pathetiek. Desalniettemin: regelmatig nagels met koppen en dus nooit wars van inhoudelijke onderbouw. Het gevolg deze week? Ook Libeer en De Grauwe mepten raker en formuleerden scherper dan wanneer ze een concullega tegenover zich hebben.

Je kan je natuurlijk afvragen: moet of mag een schrijver zich bezighouden met maatschappijkritiek? Moet literatuur niet gewoon een voortdurende ode aan verbeelding, stijl en taal zijn? Tja, graag. En proza dat op een tergende manier de nietigheid van ons bestaan uitvergroot, gaat er bij mij evengoed in als zoete koek. Maar de literator als bijtende hond, als luis in de pels? Dubbel graag. Kunstenaars die met de pink omhoog thee drinken maar ook een robbertje willen 'bitch slappen', heerlijk zijn ze. Dat Lanoye niet te beroerd is om zijn schizofrenie jegens België en Antwerpen ootmoedig toe te geven, hoort bij dat dualisme van de schrijver. Hij houdt van A en hij kotst van A. Een mening kan het product zijn van een overtuiging. Maar evengoed is ze de liefdesbaby van een hemeltergende en voortdurende twijfel tussen twee uitersten.

Ik moest spontaan denken aan m'n nieuwe thuisstad Brussel, en hoe ik eigenlijk geen fluit ken van de alhier verankerde kunstscene. Welke verslaafden van de muze nemen het voortouw om hun mening over het reilen en zeilen van onze stad te verkondigen? Welke beeldhouwer, pennenridder of violist zadelt z'n ezeltje om tegen echte of verbeelde windmolens te vechten? Wie is onze verfrissende spreekbuis als alles op één hoopje dreigt te worden gegooid? Hebben we hier in de hoofdstad een drama queen lopen, liefst van het kaliber Lanoye? Ik hoop het. Ik heb alleen schrik dat ik zal ontdekken dat mijn queen in kwestie al is verhuisd of zo. Kortom: kom terug!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234