Zaterdag 21/09/2019

Justitie

Gezocht: 190 plaatsvervangende vrederechters (ze vinden is een andere zaak)

Het vredegerecht in Menen. Beeld Wouter Van Vooren

Aanslepende ruzies met een buur, problemen met huurders of discussies over onderhoudsgeld: vrederechters staan paraat om elk soort geschil op te lossen. Justitie is op zoek naar 190 plaatsvervangers die inspringen wanneer een vrederechter ziek of verhinderd is. ‘Maar ze zullen ze niet vinden’, klinkt het bij de vrederechters zelf. ‘Wie gaat nu gratis onze job overnemen?’

Vrederechters staan het dichtst bij de burgers, zo zeggen ze zelf. Zij komen te pas wanneer bijvoorbeeld ellenlange familieruzies maar niet opgelost raken. Na de hervorming van de vredegerechten vorig jaar zijn er vandaag 162 kantons (groepen gemeenten) waar een vrederechter voor verantwoordelijk is. Maar ook die vrederechters nemen verlof, worden ziek of kunnen bepaalde zaken niet behandelen omdat ze betrokkenen kennen. Daarom heeft elke rechter maximaal zes plaatsvervangende rechters ter beschikking, doorgaans notarissen of advocaten.

Justitie is nu op zoek naar 190 van die plaatsvervangers voor heel het land, maar zal ze volgens de Orde van Vlaamse Balies (beroepsorganisatie voor advocaten) niet snel vinden. “Die plaatsvervangers worden niet betaald en moeten hun ander werk dan tijdelijk links laten liggen. Het is ook veel moeilijker dan vroeger om nog plaatsvervanger te worden”, klinkt het.

Kandidaat-plaatsvervangers moeten immers advocaten, notarissen of hoogopgeleide juristen zijn met minstens vijf jaar ervaring binnen de gerechtelijke wereld. Vanaf 1 januari volgend jaar komt er ook nog een verplicht ingangsexamen bij én een bijkomende opleiding, onder meer omtrent deontologie. “En dat allemaal om niets te verdienen en bijna nooit te worden opgeroepen”, aldus de Orde. 

Slechts 41 procent ingevuld

Toch is de niet-invulling van de plaatsvervangers geen acuut probleem volgens de vrederechters zelf. “Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) beloofde tijdens de hervorming onze kaders een-op-een te vullen en heeft woord gehouden”, klinkt het bij het College van rechtbanken en hoven. “Daarnaast kunnen we sindsdien ook makkelijker een beroep doen op een vrederechter uit een ander kanton, waardoor we minder moeten terugvallen op plaatsvervangers. Enkel bij echt uitzonderlijke gevallen hebben we hen nodig.” 

Vandaag zijn er 160 vrederechters voor 162 plaatsen, een bezetting van bijna 100 procent. De 160 vrederechters behandelden in 2016 (recentste cijfers) ruim 430.000 zaken.

Maar dat de invulling geen sinecure wordt, erkent ook het kabinet van minister Geens. “Bij een vorige wervingsronde voor plaatsvervangende rechters in 2017 werd slechts 41 procent van die vacatures ingevuld”, klinkt het. “Het feit dat ze hun eigen werk tijdelijk moeten laten liggen en er geen vergoeding voor krijgen, speelt inderdaad mee.” Het kabinet benadrukt dat er voor dit jaar 694 miljoen euro aan personeelskosten werden voorzien en dat de minister er alles aan doet om de magistraten een-op-een te vervangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234