Vrijdag 02/12/2022

NieuwsEnergieprijzen

Gezinnen krijgen 400 euro, toch nog onduidelijkheid. ‘We ondersteunen de middenklasse, maar dan wel zo gericht mogelijk’

'Het probleem was dat de zeer hoge facturen vandaag de middenklasse in zware problemen brengen. De verlaagde btw was geen oplossing meer voor hun facturen', zo zei premier Alexander De Croo (Open Vld). Beeld BELGA
'Het probleem was dat de zeer hoge facturen vandaag de middenklasse in zware problemen brengen. De verlaagde btw was geen oplossing meer voor hun facturen', zo zei premier Alexander De Croo (Open Vld).Beeld BELGA

Gezinnen krijgen in november en december een korting op de energiefactuur die kan oplopen tot 400 euro. Voor bedrijven worden de accijnzen op gas en elektriciteit tijdelijk verlaagd, en wordt het systeem van tijdelijke werkloosheid versoepeld.

Stavros KelepourisAnn De Boeck en Kelly Van Droogenbroeck

De federale regering is het vrijdag eens geraakt over een nieuw pakket steunmaatregelen om gezinnen en bedrijven door de energiecrisis te helpen. Eerder al waren maatregelen zoals de verlaging van de btw en het uitgebreide sociaal tarief verlengd. Maar de voorbije weken stegen de energieprijzen zo snel dat die ingrepen niet meer volstonden.

“Het probleem was dat de zeer hoge facturen vandaag de middenklasse in zware problemen brengen. De verlaagde btw was geen oplossing meer voor hun facturen”, zo zei premier Alexander De Croo (Open Vld) op de persconferentie over het nieuw steunpakket.

Het paradepaardje van het nieuwe akkoord is het zogenaamde basispakket energie tegen een gereduceerd tarief. Dat basisverbruik zal iets minder dan een derde van het gemiddelde verbruik van het gezin omvatten. Concreet komt er in de maanden november en december twee keer een korting op de energiefactuur.

Voor gasgebruikers gaat het om 135 euro per maand, voor elektriciteit gaat het om 61 euro per maand. Mensen die een elektriciteit- en een gasaansluiting hebben, zullen dit jaar dus een korting van zo’n 400 euro krijgen, aldus De Croo. Daarnaast wordt de eenmalige cheque voor wie stookolie verbruikt verhoogd van 225 naar 300 euro.

De maatregel geldt dus maar voor twee maanden, ook al zullen de energiefacturen na de jaarwisseling zo goed als zeker nog steeds de pan uitswingen. Bij de socialisten van Vooruit valt te horen dat “op het einde van dit jaar in functie van de prijzen zal gekeken worden of en voor welk bedrag de korting verlengd moet worden”.

Onduidelijk is nog wie er precies recht zal hebben op de korting. Mensen met een sociaal tarief vallen in ieder geval af - zij betalen sowieso al minder - en mensen met een vast contract van voor oktober 2021 (toen de prijzen begonnen te stijgen) eveneens. Maar ook de hoogste inkomens zouden geweerd worden.

Discussie over uitwerking

Of dat is alvast de theorie. Opvallend is dat iedere regeringspartij zo haar eigen invulling geeft aan dit punt van het akkoord. Zo gaan de groenen er prat op dat grootverdieners uitgesloten zijn van het steunmechanisme. “We ondersteunen de middenklasse, maar dan wel zo gericht mogelijk”, klinkt het op het kabinet van energieminister Tinne Van der Straeten (Groen).

De facto moeten singles met een inkomen van meer dan 3.000 euro netto en koppels met een inkomen van meer dan 5.000 euro netto (een limiet die nog wat hoger ligt voor wie kinderen ten laste heeft) binnen twee jaar een deel van hun steun teruggeven via de belastingen.

Lees ook

Basispakket van 135 euro voor gas en 61 euro voor elektriciteit: dit betekent het energieakkoord voor u

Van alle mogelijke maatregelen is dit wellicht een van de minst verstandige die je kunt bedenken

Maar bij MR valt nu al te horen dat die teruggave allerminst in steen gebeiteld staat. De partij gaat er de komende maanden alles aan doen om de teruggave zo klein mogelijk te maken, zo klinkt het in bij de Franstalige liberalen. Met andere woorden: er zal dus nog flink gediscussieerd worden over de concrete uitwerking van de maatregelen.

De vraag is ook welk effect dit precies zal hebben op het energieverbruik van de gezinnen. Economen waarschuwden de voorbije week al dat een rechtstreekse korting op de factuur geen goed idee is, omdat mensen de fikse energieprijzen dan niet direct voelen in hun factuur. Daardoor worden ze minder aangepord om energie te besparen. Beter zou het zijn om de korting gewoon op de bankrekening van een gezin te storten, los van de energiefactuur.

Maar dat had mogelijk de uitwerking van de maatregel vertraagd, terwijl de regering vooral snel wou ingrijpen. Het akkoord komt er net op het moment dat de herfst in het land is. Deze week draaien veel Belgen voor het eerst hun thermostaat aan. De politieke druk om snel een beslissing te nemen was dan ook groot.

Intussen blijft de Vlaamse regering sleutelen aan een eigen steunpakket, dat onder meer huurders in energieverslindende woningen en mensen die hun facturen niet meer kunnen betalen zou beschermen. Ook een hogere indexering van het kindergeld ligt op tafel.

Coronamaatregelen van stal

In tegenstelling tot de vorige steunpakketten worden dit keer ook stevige maatregelen genomen om de bedrijven ter hulp te schieten. Tijdens de zomermaanden werd steeds duidelijker dat de energiecrisis de toekomst van onze economie en industrie in gevaar brengt.

De regering haalt zoals verwacht een aantal maatregelen uit de kast die tijdens de coronacrisis hun nut al bewezen hebben. Zo zullen bedrijven in moeilijkheden kunnen gebruikmaken van een versoepeld regime voor technische werkloosheid. Op die manier kunnen bedrijven hier tijdelijk de productie stilleggen en later de werken weer hervatten. Dat vermijdt dat bedrijven definitief over de kop gaan en talloze jobs voor langere tijd verloren gaan.

Bovendien mogen ondernemingen opnieuw de betaling van sociale bijdragen en belastingen uitstellen. Er zal ook tijdelijk verhinderd worden dat bedrijven failliet kunnen gaan ten gevolge van acties bij leveranciers.

De regering besliste ook om de accijnzen voor gas en elektriciteit voor bedrijven en zelfstandigen gedurende de maanden november en december tot het Europees minimum te beperken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234