Maandag 23/11/2020
Agenten op covidpatrouille in Brussel.

Analyse

Geweld tegen politie is nu ook een probleem voor de regering

Agenten op covidpatrouille in Brussel.Beeld Marc Baert

De noodkreet van de politie over het toenemende coronageweld plaatst de regering voor een uitdaging. Hoe kan ze haar beloofde nultolerantie waarmaken? ‘Bodycams en tasers? Daar gaan we er niet mee komen.’

Een week werkonbekwaam. Dat is het verdict voor drie Brusselse agenten nadat ze zaterdagmiddag een groep jongeren zonder mondmasker controleerden in Elsene. Drie vermoedelijke geweldplegers werden opgepakt en verhoord, maar liepen kort nadien weer vrij rond.

Sinds de tweede coronagolf ons land overspoelde, is de handhaving van de coronaregels steeds moeilijker geworden voor de politie. Zo werd er zaterdagavond, enkele uren na het incident in Elsene, ook in Sint-Joost-ten-Node een politievrouw geslagen toen ze een coronaboete wilde uitschrijven aan een man zonder mondmasker. Net als in Elsene raakte de agente een week werkonbekwaam. Ook dit keer werd de dader na verhoor opnieuw vrijgelaten.

Maar de incidenten beperken zich niet tot Brussel. Zo vaardigde de gemeente Willebroek een avondklok en een samenscholingsverbod uit nadat jongeren onrust hadden gezaaid door het negeren van de coronaregels en het gooien van knalbommetjes. Eerst werd burgemeester Eddy Bevers (N-VA) persoonlijk belaagd, ’s anderendaags raakten twee politiemensen gewond toen ze bij een controle in de klappen deelden.

Als het zo doorgaat, voorspelde Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) deze week, dan kondigen de maand december en de jaarwisseling zich bijzonder moeilijk aan voor de politie. “Het belagen van de politie is niet nieuw. Dit jaar dreigt het wel nog veel erger te worden.”

Geen coronaboetes

Binnen het korps hebben ze hun buik vol van het geweld en van de schijnbare straffeloosheid. “Nu ook: we pakken die mensen in Brussel op, maar het parket laat hen lopen na verhoor. Ze moeten niet eens voor een magistraat verschijnen of krijgen geen snelrecht. Welk signaal geeft het parket daarmee? Die gasten lachen zich kapot als ze ’s avonds weer rondlopen op straat”, zegt vakbondsman Vincent Houssin van politievakbond VSOA.

Volgens Houssin misbruiken jongerenbendes de coronacrisis om zich te laten gelden in sommige wijken. “Ze gaan steeds driester te werk.” Dat agenten daardoor op eieren lopen uit angst voor hun eigen veiligheid, is volgens de vakbondsman duidelijk te merken op de beelden van Elsene. “Is er daar één agent die zijn pepperspray of matrak gebruikt? Neen. Onze mensen durven niets meer te doen. De schrik zit er goed in om beschuldigd te worden van ethnic profiling of overdreven politiegeweld.”

Opmerkelijk: naar aanleiding van de Brusselse incidenten roept politievakbond NSPV haar 18.000 leden op om tijdelijk geen processen-verbaal meer uit te schrijven voor covidovertredingen. “Politiemensen zijn aan het einde van hun Latijn. Ze voelen zich al jaren de boksbal van alles wat er scheef loopt in de maatschappij”, zegt voorzitter Carlo Medo. De hulpkreet gaat verder dan het geweld, en gaat ook over het uitblijven van een coronapremie en een beloofde loonsindexatie.

De regering-De Croo zit met een dubbel probleem. In de eerste plaats is de relatie tussen de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) en de politie bijzonder koel. “Het laatste onderhandelingscomité van vorige week ligt zwaar op onze lever. Alle punten die we op tafel hebben gelegd, werden van tafel geveegd. Vooral de manier waarop was aanstootgevend. Zo waren we de voorbije jaren niet gewend om met een minister te werken”, zegt Houssin.

Crisisoverleg

De werkelijkheid staat ook in schril contrast met twee belangrijke beloftes van de regering. Eén: een strenge handhaving van de coronamaatregelen. Twee: een nultolerantie voor geweld tegen politie. “We blijven gaan voor die harde aanpak”, benadrukt de woordvoerder van minister Verlinden. Zo zouden agenten straks bodycams krijgen, waardoor er meer bewijzen verzameld kunnen worden van geweld. Agenten zullen ook vaker een taser krijgen.

Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld) werkt intussen aan een omzendbrief met het college van de procureurs-generaal. Daarin zal worden vastgelegd dat het parket geen feiten van geweld tegen de politie meer zal kunnen seponeren vanwege onvoldoende tijd of onderzoekscapaciteit. Deze zogenaamde ‘opportuniteitssepo’ verdwijnt in dat geval. “Maar ministers beloven dit al tien jaar. Eerst zien en dan geloven”, zegt Houssin.

De bedoeling is ook dat daders straks sneller berecht worden. Van Quickenborne verwijst naar een proefproject in Limburg, ‘Project M’, waarbij een parketmagistraat altijd aanwezig is op het commissariaat van de politie. “Samen bekijken ze hoe een dossier het best afgehandeld kan worden: met een minnelijke schikking, via het snelrecht of via de normale weg”, zegt zijn woordvoerder. Dit soort initiatieven moeten de gemiddelde doorlooptijd van een zaak, 42 weken, fors inkorten.

Of dit volstaat om de crisis af te wenden? Dat zal blijken op een crisisoverleg tussen de bonden en Verlinden, woensdag om 14 uur. Onder andere het VSOA zal haar beslissing over een eventuele vakbondsactie laten afhangen van dat overleg. “Uiteraard geven we de minister een kans”, aldus Houssin. “Maar voor alle duidelijkheid: met bodycams en tasers gaan we er zeker niet geraken. Wat we willen, is een echt lik-op-stukbeleid.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234