Zaterdag 16/10/2021

'Geweld of niet, dit dode punt is een schande'

Op de laatste dag van het jaar werd buurtbewoner M. neergeschoten aan de Ninoofse Steenweg in Molenbeek. De open brief van Frederika Del Nero, huisgenote van M., raakte een gevoelige snaar. Ruim honderdduizend lezers klikten haar getuigenis tegen zinloos geweld aan op onze website. De Morgen legde zijn oor te luisteren bij de bewoners van deze 'dode driehoek'.

Ontplofte sluikstorten die wel erg pijn doen aan de ogen, een schattig fonkelnieuw sportterrein, grootse bouwplannen en het meest verwarrende en desolate verkeerskruispunt van de hoofdstad. In de dode driehoek op de grens van Sint-Jans-Molenbeek, Brussel-stad en Anderlecht botsen mooie kansen en goeie intenties op verwaarlozing en bureaucratie.

"Nee, die is toch de beste. Uitstekende mattentaarten." Bijna een week nadat een 24-jarige man in Brussel door onbekenden is neergeschoten, kunnen zijn buren en kennissen opnieuw een beetje ademhalen. En discussiëren over de kwaliteit van de bakkers in hun wijk. M., die een kogel in de rug kreeg die op twee millimeter van zijn hart belandde, heeft het gehaald. Hij mag de dienst intensieve zorg verlaten en zal, althans fysiek, ongedeerd uit de schrikwekkende affaire komen.

Vandaag wordt M. opnieuw ondervraagd over wat op de laatste dag van het jaar, om 4 uur 's ochtends, precies is gebeurd toen hij op de fiets naar huis reed langs de Ninoofse Steenweg en beschoten werd. "Zinloos geweld. Hij heeft erg veel geluk gehad", menen twintigers Arno Nuyts, David Leyssens en Gertjan Deboeck, 'bewoners met een hart voor de wijk', die er onder andere een parkje aanlegden.

Door de open brief van Frederika Del Nero, de huisgenote van M. die het 'extreem zinloos geweld' aanklaagt, krijgt de zaak massale aandacht. Maar Frederika en M. zijn beiden aangeslagen en blijven voorlopig het liefst zelf uit de aandacht, ook al omdat de daders nog vrij rondlopen.

Johan Berckmans, woordvoerder van de politiezone Brussel-West: "We moeten het verdere onderzoek afwachten. Diefstal met geweld was het alvast niet. Bij schietpartijen zijn afrekeningen of uit de hand gelopen ruzies de andere motieven. Maar zomaar iemand neerschieten en dan wegwandelen? Dat zou een unicum zijn. Dat heb ik in deze zone nog nooit meegemaakt." Er is nog geen spoor van de verdachten.

Kraakpand

De plek van het onheil is bekend bij al wie ooit te voet of met de fiets van Molenbeek naar centrum Brussel moet of omgekeerd: een smalle straat met een verlopen kraakpand aan de ene kant en een met schuttingen afgezet terrein dat al tien jaar braak ligt aan de andere kant. De straat komt uit op het grote kruispunt langs het kanaal, waar de belangrijkste sluis van de stad ligt. "Dit is niemandsland. Hier ziet niemand je. In feite wil je die doorgang liever vermijden, het is een gevaarlijke kankerplek. Maar het is wel de handigste weg", zegt Arno.

De kans dat deze twintigers na een nachtje stappen de populaire doorgangsweg nog nemen, lijkt gering. Maar verhuizen? "Natuurlijk niet!" zegt Gertjan. "Wij zijn van hier. Wij houden van deze buurt. Het is vlak bij het centrum maar betaalbaar en een echte woonwijk met buurtwinkels en scholen, gezinnen en typische cafés." Arno: "Mocht geweld hier nu vaak voorkomen, tja, dan woonden we hier niet. Maar het is wel degelijk zeldzaam, ondanks de clichés en de reputatie. M. was op de verkeerde plek op het verkeerde tijdstip."

Ook Berckmans zegt: "Dit is geen typisch 'Molenbeek is de Bronx'-verhaal. Er is een goede kans dat de belagers van elders kwamen, en was het incident 5 meter verder gebeurd, dan was het Brussel geweest. Bovendien zijn er nog maar weinig getto's van misdaad in Molenbeek."

Maar de enge combinatie van verlaten hangars, een kraakpand en braakliggende stukjes grond langs het punt waar Brussel-stad, Sint-Jans-Molenbeek en Anderlecht samenkomen schreeuwt verwaarlozing en ontoegankelijkheid. Is het hier toch niet een beetje The Bronx, dan? Krakers in een van de verkommerde depots menen van niet. "Ik heb één keer iets gelijkaardigs gezien. Een poging tot moord. Maar dat was aan de vijvers van Elsene", zegt Sacha. De kinderen op het nieuwe sportterrein aan de overkant van het chaotische kruispunt hebben het over "het belang van opletten en om je heen kijken". "Je moet wel oppassen. Na een bepaald uur zijn er meer mensen met slechte bedoelingen op straat", meent Achmed (14).

"Kijk, hier staat al jaren een wild park!", toont David, die op een stuk vrachtwagen is geklommen. Achter de hoge driehoekige omheining van bouwbedrijf Besix, langs een kant van de steeg waar M. is aangevallen, ligt een bouwput die weelderig begroeid is. Je moet hier wonen om het te weten. "Dit is heel erg", zegt David. "Er zou een kantoorgebouw komen. Maar toen was het financiële crisis. Dus het kwam er niet. En toen sloot Besix zich aan bij een publiek-private samenwerking met de stad voor de volledige heraanleg van De Driehoek. "Maar die plannen liggen al minstens vijf jaar stof te verzamelen. Het is allemaal heel ingewikkeld omdat de drie gemeenten en het gewest en de private partner overeen moeten komen. Ondertussen zorgt die verwaarlozing voor een gebrek aan sociale controle, verloedering en dus soms ook gevaar."

'Bruxelles propreté'

Hetzelfde geldt voor het voormalige depot van de Brusselse vuilinisdienst ernaast. Rondom is het een openbaar toilet. Er hangt een bordje met 'Bruxelles propreté' maar de verzopen matrassen, kapotte koelkasten en vage machineonderdelen die her en der slingeren lijken daar vooral de draak mee te steken. Ook een voormalige parfumerie en nog een driehoekje 'park' dat voorheen onder het bouwafval lag, illustreren perfect het begrip 'troosteloos'. Helemaal treurig is de strook stort langs het station Beekkant. Onguurder lijkt onmogelijk.

David: "Het jammere is dat dat allemaal niet nodig is. Er is een enorm gebrek aan ruimte in deze stad. Hier hebben we hele lappen grond waar niets mee gebeurt, terwijl het parken of nieuwe woningen of sportterreinen zouden kunnen zijn. En er is het kanaal, wat een aantrekkelijk element zou kunnen zijn. Wij weten niet of er een verband is met geweld. Maar ontoegankelijkheid trekt wel onveiligheid aan. Wat zeer spijtig is, is dat deze vergeten dode hoek verhakkeld is tussen drie gemeenten en het gewest. Oké, er zijn mooie plannen en er is een zeer hip nieuw hotel, het eerste hotel van Molenbeek is vlakbij. Toch zou het voor de inwoners zeer veel schelen mochten er, in afwachting van nog meer grote projecten die maar niet komen, tijdelijke ingrepen worden gedaan die de dode driehoek energie en sociale controle zouden geven. Een logische oversteek voor fietsers, aangename verlichting, minder vuil, parken. Het zou hier prachtig kunnen zijn."

Buurtbewoners op stap in de aanpalende Nijverheidskaai.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234