Zaterdag 04/07/2020

Geweld is het nieuwe overleg

In Franstalig België zoeven er weer stenen door de lucht en maken militanten amok. Mensen met rode sjaals en rode hesjes vragen om begrip. Het kan zo echt niet verder met Standard Luik, het kan zo niet verder met de greep van de N-VA op dit land. 'Er móét iets gebeuren.'

Grégory wijst naar het spandoek in tribune 4. Daar is een leeg supportersvak gevuld met rood geschilderde mannetjes van karton. Mensen met bovengemiddeld veel vrije tijd moeten dagenlang aan dit statement hebben zitten knutselen. Het spandoek zegt: "Supporters in karton, naar het beeld van onze directie."

Grégory is een man van 23 in de tribune van Sclessin. Hij is vergroeid met zijn club, Standard Luik, met het stadion en met hoe iedereen hier familie van elkaar zegt te zijn.

"Er móést iets gebeuren."

Het is donderdagavond, het is kil en stil in het Stade Maurice Dufrasne. De ultra's, met voorsprong 's lands meest luidruchtige voetbalsupporters, zijn eensgezind stil. Een rondom het stadion opgehangen pamflet verklaart: "Wij zullen doorgaan met het uiten van onze ontevredenheid op een pacifistische manier, en zo een stevig gebaar stellen in afwachting van de belangrijke beslissingen voor de toekomst van onze club, namelijk de aanstelling van een emblematische en charismatische coach."

Guy Luzon, de vorige, werd maandag na verlies tegen Zulte-Waregem ontslagen. Nadat de ultra's zich met geweld een weg hadden gebaand naar de eretribune en ruiten hadden vernield. Standard - Sevilla eindigde donderdag op 0-0, wat helemaal niet zo slecht is.

Grégory: "Het ding blijft. Niet alleen Luzon moet weg. Ook Rainman."

Rainman, dat is de man van karton. De man zonder hart, voorzitter-eigenaar Roland Duchâtelet. Hij moet weg. Hoe dat dan moet, per motie van wantrouwen of goed gemikte molotovcocktail, en wat daarna, dat weet Grégory ook niet. "Hij móét gewoon weg."

Twee dagen na Sclessin regende het scherven langs de Brusselse Guldenvlieslaan. Nadat het eerst met gele verfklodders was beklad, gooide een vakbondsman van de socialistische vakbond FGTB een steen door het raam van het partijhoofdkwartier van de MR. Het ronde hoofd van FGBT'er Fabrice Macors vulde het tv-scherm: "Ik denk dat we helaas geweld moeten gebruiken, net zoals de Grieken en de Spanjaarden."

Uitlaatklep

Jean-Pierre Goossens van ACOD-spoor had eerst wel en toen toch weer geen begrip voor de steengooiers. In tijden als deze hebben mensen "een uitlaatklep" nodig, vindt hij.

We treffen permanent afgevaardigde Arnaud Levêque (35) in een kantoortje van drie meter bij drie in het gebouw van de FGTB, centrum Namen. Het was zijn idee, dat bezoekje aan de MR in Brussel vorige dinsdag. Hij zat vooraan in de bus.

"We zijn daar naartoe gegaan met het plan om wat verf op hun gevel aan te brengen. Gele verf, omdat dat nu eenmaal de kleur is van de N-VA. Op zeker ogenblik is er met keien gegooid, wat niet voorzien was. Wij wilden niks kapot maken, we hadden enkel van die kleine paintballkogels voorzien. Dat is plakkaatverf, dat gaat er normaal makkelijk af. Je kunt dat gewelddadig vinden, iemands gevel bijkleuren, maar het was een symbolische daad. Wij hebben de MR inmiddels laten weten dat we de schade zullen vergoeden."

Mooi is dat. Daarmee kan de spons erover?

Arnaud Levêque: "Onze boodschap is wel aangekomen. De MR heeft het recht niet om deze brutale, asociale maatregelen te nemen. Ze vertegenwoordigt daarvoor in Franstalig België te weinig mensen. De N-VA heeft een confederale agenda, wil het land splitsen. Als de MR met deze mensen in een regering stapt, kiest ze heel duidelijk voor radicale vijandigheid. Dit gaat over het maatschappijmodel van de N-VA, dat erop gericht is én de armen te treffen én het land te ontbinden. De MR is zogezegd voor de eenheid van ons land, maar om hun sociaaleconomische programma te verwezenlijken, gaan ze in zee met mensen die het willen kapotmaken."

"Wij sturen onze mensen niet voor ons plezier de straat op. Het gaat er ons niet om een uitlaatklep aan te bieden voor de woede. Nee, het moet impact hebben. De actie van dinsdag was iets kleins, een begin. Iets symbolisch. De manier waarop we de komende maanden gaan mobiliseren, zal gericht zijn op resultaten."

In juni van vorig jaar sloegen de ultra's van Standard Luik ook al eens delen van hun stadion aan diggelen. Ze drongen het kantoor van de voorzitter binnen, sloten hem in en postten een filmpje op YouTube. Kort daarna kondigde Duchâtelet aan de club te zullen verkopen, waarna hij dat toch maar niet deed. In een vorige zondag verspreid pamflet herinneren de ultra's aan hun vorige acties: "De directie schijnt nog steeds niet te hebben begrepen wat Standard Luik is. Dit noopt ons ertoe na te denken over onze plichten als supporter en daarnaar te handelen."

Ergens aan de oever van de Maas lijkt een steen te zijn verlegd. Op advies van de Luikse politie verliet Duchâtelet zondag twintig minuten voor het laatste fluitsignaal zijn stadion.

Een politieman: "Voor zijn eigen veiligheid, en die van de mensen rondom hem. Het zou meer manschappen hebben gekost om hem te beschermen dan om hem naar de uitgang te escorteren."

Grégory: "Wij begrijpen dat niet, dat Rainman zo nodig wil blijven komen. Hij begrijpt er helemaal niets van."

Zijn collega: "Hij heeft de ziel van Standard verkocht. Hij heeft dat recht niet."

Volgens de kranten is Bob Peeters, coach bij Duchâtelets Britse club Charlton Athletic, genoemd als nieuwe coach, maar het nieuwe pamflet van de ultra's stelt al meteen een veto: "Indien mijnheer Duchâtelet opteert voor een coach uit zijn 'galaxie', dan zullen wij daar onze eigen conclusies uit trekken."

Communisten

Zolang Arnaud Levêque vakbondsman is, zaten er socialisten in de regering. Er was altijd wel een beleidsverantwoordelijke die er belang bij had minstens even te overleggen, plooien glad te strijken. Hij heeft altijd geleefd in de routine van duidelijke afspraken met de politie en instructies aan de rode hesjes. In Brussel gaan betogen, dat was altijd vooral ook een pintje met de mannen drinken op een terras aan het Fontainasplein. Die tijd is nu voorbij, beseft hij.

"We hebben lang in een syndicale routine geleefd. We zullen onze actiemethoden moeten aanpassen aan de nieuwe situatie. Geweld kan nooit een doel zijn, maar zodra de bevolking de maatregelen gewelddadig vindt, mag het niet verbazen dat er gewelddadige reacties komen. Geweld is geen syndicale strategie. Mensen worden getroffen in hun zekerheden. Zij die dinsdag meekwamen, waren allemaal arbeiders uit de privé die zwaar fysiek werk doen. Ze hebben hiervoor een dag loon opgeofferd. Veel van hen werken in de bouw, in steengroeves of de schoonmaak. Ze hebben een salaris van maar net boven het minimumloon. Ze hebben het aan het eind van elke maand moeilijk. Ze krijgen van de regering nu te horen dat het einde van de maand nog vroeger gaat vallen."

Als in 1961

Bij de laatste verkiezingen figureerden niet minder dan 170 vakbondsmensen van de FGTB op lijsten van het extreem linkse PTB Go! Fabrice Macors, de man met de keien, was een van hen. In Vlaanderen vindt men dat absurd, een anachronisme. Communisten in het parlement, hoeveel gekker kan het worden?

"Wat wij langs deze kant van de taalgrens absurd vinden," zegt Levêque, "is dat er separatisten in de federale regering zitten."

In het Frans heb je dat moeilijk te vertalen woord infréquentable. Je kunt het gebruiken om een oplichter aan te wijzen, of een zedendelinquent. Of een politieke partij.

Arnaud Levêque: "Het discours van N-VA is duidelijk genoeg. Ze zijn anti-Waals en ze willen Thatcher achterna: weg met de sociale en syndicale organisaties, weg met de ziekenfondsen. Sommige verantwoordelijken hebben een erg problematische achtergrond en doen niet eens de moeite om dat te ontkennen. Dat maakt de partij voor ons inderdaad infréquentable. Er zitten te veel mensen tussen die zijn overgekomen van Vlaams Belang. In de woorden van sommige N-VA'ers, bijvoorbeeld over vreemdelingen, zit vrij weinig verschil met pakweg die van Marine Le Pen. Wij hebben daar in Wallonië nu eenmaal een zekere gevoeligheid voor. Ook vier jaar geleden, toen de PS formatiegesprekken was begonnen met de N-VA, begrepen we het niet. Voor ons is dat een partij waar je niet mee omgaat."

"Het doelwit van onze actie was niet zozeer de N-VA, maar de MR. Dat is de partij die ons verkocht heeft."

Als student verdiepte de vakbondsman zich in de Eenheidswet van 1961. De stakingen. De vier doden. De regering die viel. Voor Arnaud Levêque is die ene gesneuvelde ruit slechts het begin van een geschiedenis die hij graag herhaald wil zien.

"Er zit zo veel brutaliteit in de regeringsmaatregelen dat de reactie er enkel één kan zijn van colère. Het regeerakkoord is een catalogus van horror. Het Belgische sociale model is in het geding. De regering legt dingen op zonder het minste sociaal overleg. Als wij aanvaarden dat men één keer aan dat model raakt, dan zal men dat blijven doen. We kunnen dat niet toelaten. We moeten antwoorden met een actieplan, met perspectieven om tot een concreet resultaat te komen en de regering te doen terugkomen op bepaalde maatregelen of - erger - te doen vallen. Voor veel van onze mensen is dat de doelstelling: de regering doen vallen. Zoals in 1961."

Staan ze er ooit bij stil dat verdere polarisering - nog meer beelden van scherven en rode vlaggen - die verfoeide N-VA enkel kan versterken?

Hij pauzeert.

"Wel, als dat zo is, dan zeg ik: tant pis."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234