Vrijdag 19/08/2022

Gewapende groepen verstikken Kivu

CNDP n De bende van generaal Nkunda, meesters in de smokkel van mineralen

De overblijvende actieve gewapende groepen in Noord- en Zuid-Kivu hebben hun wortels in de Rwandese genocide van 1994. Ondanks een vredesakkoord in januari loopt de spanning in Oost-Congo weer op langs de etnische scheidslijnen van toen, met pro-Tutsi- en pro-Hutubewegingen.

Het CNDP (Congrès National pour la Défense du Peuple) is een politiek-militaire beweging onder leiding van Laurent Nkundabatware, beter bekend onder zijn nom de guerre Général Nkunda. Hij richtte de beweging pas op tijdens de verkiezingen in 2006 als uithangbord voor zijn gewapende militie. Zijn militie bestaat uit enkele duizenden leden van de vroegere pro-Rwandese rebellen van het Rassemblement Congolais pour la Démocratie (RCD), dat tijdens de Rwandese bezetting van Oost-Congo in Kivu een schrikbewind uitoefende.

Net zoals het RCD zegt Nkunda de belangen van de Tutsibevolking in de Kivu's te verdedigen. Met logistieke steun van Kigali strijdt hij tegen de Hutu-extremisten op Congolese bodem, nu verenigd in het FDLR. Omdat hij weigerde zich te integreren in het Congolese regeringsleger (Fardc) kwam hij vorig jaar ook met hen in conflict.

De VN-vredesmacht Monuc moest een buffer vormen tussen de strijdende partijen omdat talloze burgers werden ontheemd. Nkunda is ook betrokken bij de smokkel van mineralen. Als rancher verdedigt hij ook de belangen van de grootgrondbezitters, vooral Tutsiveeboeren. Hij tekende het vredesakkoord van Goma in januari, maar zijn troepen worden nog altijd beschuldigd van mensenrechtenschendingen en plunderingen.

FDLR n Rwandese Hutu-extremisten genieten de steun van de Congolese regering

De FLDR (Forces Democratiques de Liberation du Rwanda) werden door Rwandese Hutu-extremisten opgericht na hun vlucht uit Rwanda in 1994, waar ze betrokken waren in de volkerenmoord op 800.000 Tutsi's. In de groep bevinden zich nu nog honderden génocidaires, leden van de moordende Interahamwémilitie en het voormalige Rwandese leger. In de loop der jaren kregen ze gezelschap van Hutuvluchtelingen en mengden ze zich ook met de lokale bevolking, die ofwel vrijwillig ofwel manu militari hun rangen vervoegde. De nog zevenduizend bewapende strijders tellende FDLR kregen ook steun van de Congolese regering in de strijd tegen Tutsikrijgsheer Nkunda.

Mai-Mai n Traditionele krijgers turnen zich om tot moderne milities

De Mai-Mai zijn een losse verzameling van Congolese milities in de Kivuregio van Oost-Congo. Bij het begin van de regionale oorlog in 1998 waren het vooral traditionele krijgers die geloofden dat 'kogels als water (mai) door hun lichamen konden dringen'. Ze waren gewapend met pijl en boog. Tijdens het conflict namen ze de vorm aan van moderne milities, die hun allianties wisselden naargelang lokale belangen. In de Kivu's werd onlangs de Mai-Maibeweging Pareco (Patriotes Résistants Congolais) actief. Ze vormen een bondgenootschap met het FDLR tegen Nkunda en alle Tutsi. De bevolking van Oost-Congo is bang dat deze milities het ook op de Congolese en Rwandese Tutsiburgers gemunt heeft.

Fardc n Ook het regeringsleger maakt zich schuldig aan plundering en verkrachting

De Forces armées de la République Démocratique du Congo (Fardc) ijn het Congolese regeringsleger. Ze bestaan uit brigades die samengesteld werden met elementen van verschillende vroegere rebellenbewegingen uit alle uithoeken van het land. Ondanks pogingen van de internationale gemeenschap, waaronder België, om ze op te leiden en uit te rusten blijven de Fardc kampen met een enorm gebrek aan discipline. De soldaten teren dan ook dikwijls op de lokale bevolking om te overleven. Ze maken zich ook schuldig aan plunderingen en verkrachtingen. Hun samenwerking met niet-statelijke milities als het FDLR en Mai-Mai is omstreden. (MR)

Cartographie des motivations derrière les conflits: le cas de l'Est de la RDC. Steven Spittaels & Filip Hilgert. www.ipisresearch.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234