Woensdag 12/05/2021

Gevreesde baas der maffiabazen overleden

Bernardo Provenzano, jarenlang een van de meest gevreesde figuren in Italië, is in een ziekenhuis in Milaan overleden. Provenzano, die 83 jaar is geworden, was van 1993 tot zijn arrestatie in 2006 'capo dei capi', de baas der bazen van de Cosa Nostra, de Siciliaanse maffia.

Provenzano werd in 2006 opgepakt, even buiten Corleone, het stadje dat beroemd werd door de Godfather-films. Daar maakte Provenzano naam als huurmoordenaar voor de Cosa Nostra. Hij was zo bedreven in het uit de weg ruimen van tegenstanders dat hij er de bijnaam 'de Tractor' aan overhield. Sinds 2006 sleet hij zijn dagen in de gevangenis, de laatste twee jaar in een zwaar bewaakte kamer in het San Paolo-ziekenhuis in Milaan.

"Hij heeft de hersens van een kip, maar hij schiet als een engel", prees de toenmalige maffiabaas Luciano Liggio hem ooit. Hij rekende af met leden van andere maffiabendes, maar was ook verantwoordelijk voor de moord op maffiajagers Giovanni Falcone en Paolo Borsellino. Falcone kwam om toen zijn auto in mei 1992 werd opgeblazen. Een paar maanden later werd ook Borsellino door de maffia omgebracht.

Liefst 43 jaar wist Provenzano uit handen van de politie te blijven. Toen hij uiteindelijk op 73-jarige leeftijd werd opgepakt in een bouwvallig boerderijtje even buiten Corleone, was de meest recente foto van hem die de politie had bijna een halve eeuw oud. Op basis daarvan hadden ze een reconstructie gemaakt, die verrassend goed bleek te kloppen. Toen de agenten binnenkwamen, gaf de verwaarloosde maffiabaas onmiddellijk toe dat hij het was naar wie de politie op zoek was.

De beruchte maffiabaas viel door de mand doordat hij geregeld schoon wasgoed liet bezorgen in een leegstaand boerderijtje waar hij al jaren ondergedoken zat. Dat wekte de achterdocht van de politie die de omgeving van het stadje al jaren in de gaten hield. Het 'hoofdkwartier' van de voortvluchtige 'baas der bazen' maakte een armzalige indruk: kapotte muren en bergen vuil.

Typemachine

Vanuit die bouwval bestuurde Provenzano de maffia door middel van kleine, opgevouwen briefjes die hij via een netwerk van tussenpersonen onder zijn ondergeschikten distribueerde. Vaak waren de briefjes in een cijfercode gesteld en doorspekt met citaten uit de Bijbel. In zijn vervallen onderkomen vond de politie naast twee typemachines ook een woordenboek, dat Provenzano kennelijk gebruikte om al te grote fouten te voorkomen: hij had nooit meer dan de lagere school doorlopen.

Provenzano nam in 1993 de leiding van de Siciliaanse maffia over nadat de beruchte maffiabaas Toto Riina door de politie was opgepakt. Ondanks zijn gewelddadige reputatie koos Provenzano voor een iets rustiger aanpak: zonder bomaanslagen en al te veel liquidaties. Op die manier wekte de Cosa Nostra minder weerstand onder de gemeenschap, zodat het makkelijker werd haar afpersingspraktijken en andere criminele activiteiten voort te zetten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234