Zaterdag 24/08/2019

reportage

Gevlucht van hel naar hel: “Betaal maar met je lijf”

Steeds meer vrouwen ondernemen alleen de vluchtroute van Zuid-Amerika naar de VS. Onderweg worden ze vaak aangerand en mishandeld. Beeld Anadolu Agency

Veel vrouwen trekken in hun eentje vanuit het arme zuiden naar de VS. Maar na de gevaarlijke tocht wacht in het ‘veilige’ noorden een nieuwe nachtmerrie, van opsluiting, geweld en seksueel misbruik.

Het was donker in het huis waar ze haar vasthielden. De ramen waren afgedekt, zodat niemand kon binnenkijken. Aanvankelijk deden de smokkelaars haar koken voor de andere migranten die nog maar pas illegaal de Verenigde Staten waren binnengekomen. Daarna namen ze haar mee naar een kamer boven, sloten de deur en hadden om beurten seks met haar.

Het was de zomer van 2014 en Melvin, een 36-jarige moeder van drie kinderen, had net de lange reis vanuit haar geboorteland Guatemala afgelegd. Ze was met een vlot de Rio Grande overgestoken en was naar een onderduikadres in de Texaanse grensstad McAllen gebracht.

Weken bracht ze door in die gesloten kamer. De mannen die ze had betaald om haar veilig naar de Verenigde Staten te brengen, verdoofden haar met pillen en cocaïne en lieten haar de kamer zelfs niet verlaten om te baden. “Toen ze me in die kamer stopten, hebben ze me vermoord”, zegt ze. “Ze verkrachtten ons zo vaak dat ze ons niet meer beschouwden als menselijke wezens.”

Aan de zuidelijke grens van de Verenigde Staten zijn meisjes en vrouwen het slachtoffer van seksuele aanrandingen die vaak niet aangegeven, niet onderzocht en niet vervolgd worden. In de hele wereld spreken vrouwen zich uit tegen seksueel wangedrag, maar de migrantenvrouwen die zich ophouden aan de grens leven ver weg van de #MeToo-beweging.

De verhalen zijn legio, maar zo gelijkend. Vrouwen zonder papieren die in Amerikaanse grenssteden terechtkomen, worden afgetuigd als ze smokkelaars niet gehoorzamen, worden zwanger gemaakt door wildvreemde mannen, tot prostitutie gedwongen, vastgekluisterd aan bedden en bomen en – in minstens een vijftal gevallen – gekneveld met ducttape, touw en boeien.

The New York Times kwam tientallen geregistreerde gevallen op het spoor via gesprekken met politiemensen, aanklagers, federale rechters en activisten voor immigrantenrechten, en door het lezen van politierapporten en gerechtsdocumenten uit Texas, New Mexico, Arizona en Californië. In totaal waren er meer dan honderd documenten over seksuele aanranding van vrouwen zonder papieren aan de grens in de voorbije twintig jaar, maar volgens politiemensen en mensenrechtenorganisaties is dat maar het topje van de ijsberg.

Uit gesprekken met migrantenvrouwen en mensen die met hen werken, blijkt bovendien dat veel gevallen niet aangegeven of onderzocht worden, en dat seksueel geweld een onontkoombaar aspect van de collectieve migrantentrek is geworden.

Aangerand door de sheriff

De Amerikaanse president Donald Trump gebruikt het lot van migrantenvrouwen als een argument voor de bouw van een grensmuur. “Een op de drie vrouwen wordt seksueel aangerand op de gevaarlijke tocht door Mexico”, zei hij in januari. Hij baseerde zich voor die schatting wellicht op enkele kleinschalige onderzoeken, waaronder een van Artsen Zonder Grenzen, over vrouwen die door Mexico reizen.

Minder bekend is dat het geweld waarmee migrantenvrouwen geconfronteerd worden niet alleen gebeurt op hun riskante reis door Mexico. Vaak overkomt het hen als ze de zogenaamd veilige Verenigde Staten bereiken.

In juli vertelde een 23-jarige Hondurese vrouw de autoriteiten dat ze in de opbergruimte van een slaapkamer was aangerand door een smokkelaar die haar en haar zus over de grens naar de Zuid-Texaanse stad Mission had gebracht. De maand erop werd een hulpsheriff ervan beschuldigd dat hij de vierjarige dochter van een Guatemalaanse vrouw zonder papieren had aangerand. Hij dreigde ermee haar te deporteren als ze het misbruik zou aangeven. In 2017 verkrachtte een gids die een groep migranten door het natuurreservaat Tohono O’odham in Arizona leidde twee keer een vrouw uit El Salvador tijdens de tocht van zeven dagen door de woestijn. Hij dreigde ermee haar achter te laten als ze zich verzette. De vrouw vertelde de autoriteiten dat hij zei: ‘Ik hoop dat je zwanger bent zodat je een kind van me hebt.’

In 2016 vluchtte een migrantenvrouw weg uit een huis in de Zuid-Texaanse stad Edinburg. Ze zei dat ze verkracht was door een smokkelaar die haar met een machete bedreigde. In West-Texas gaven in datzelfde jaar twee tienermeisjes aan dat ze seksueel aangerand waren door een agent van de US Customs and Border Protection. Hij dwong hen zich uit te kleden, betastte hen en probeerde hun huilen te stoppen door chocolade, chips en een deken aan te bieden. De meisjes dienden klacht in tegen de federale overheid, wat in 2018 leidde tot een minnelijke schikking ter waarde van 125.000 dollar.

Bij minstens vijf aangerande vrouwen – in één geval werd ze vastgebonden met ducttape, verkracht en gestoken – waren de daders geen mensensmokkelaars, maar leden van de Amerikaanse grenspolitie of douane.

Volgens experts ligt het reële aantal slachtoffers bijna zeker veel hoger dan de geregistreerde gevallen door de justitie en de politie, omdat de meeste aanrandingen nooit aangegeven worden. En die aanrandingen stoppen niet aan de grens. Vrouwen gaven ook misbruik aan in detentie­centra voor immigranten. De federale overheid kreeg de voorbije vier jaar meer dan 4.500 klachten over seksueel misbruik van immigranten­kinderen in door de overheid gefinancierde detentiecentra.

Dreigementen

The New York Times voerde gesprekken met acht migrantenvrouwen uit Centraal-Amerika die tussen 2013 en 2016 seksueel misbruikt werden. Ze worstelden nog altijd met nachtmerries, depressie en, in sommige gevallen, suïcidale gedachten. Eén vrouw zei dat ze in Mexico was aangerand, zes andere zeiden dat hen dat in Zuid-Texas overkwam. Eén vrouw zei dat ze werd aangerand in Mexico én Zuid-Texas. De oudste slachtoffers waren jonge veertigers toen de feiten plaatsgrepen, de twee jongste waren veertien.

De meesten van hun belagers werden nooit vervolgd of geïdentificeerd. De krant is er niet in geslaagd de verhalen van de vrouwen onafhankelijk te verifiëren. Maar alle acht de vrouwen getuigden onder ede af of legden hun verklaringen af op straffe van meineed tegenover de federale overheid om in aanmerking te komen voor een visum, en werkten samen met de politiediensten die hun zaak onderzochten.

Ze beschreven een schimmenrijk van angst in de marge van het bruisende leven in Amerikaanse steden langs de grens. Een vrouw vertelde dat ze werd vastgehouden in een huis dat omgevormd was tot een geïmproviseerd bordeel in McAllen, een stad met 143.000 inwoners in de Rio Grande Valley. De smokkelaars hadden het over ‘nueva carne’, vers vlees, toen zij en andere migrantenvrouwen het huis binnengeleid werden, zegt Lucy, een 45-jarige vrouw uit Honduras die zoals de andere vrouwen die we spraken niet met haar achternaam in de krant wil.

Ze zegt ook dat een reeks mannen in de loop van de volgende dagen naar het huis kwamen en haar verkrachtten. “Omdat ik me verweerde, bonden ze mijn voeten samen en mijn handen achter mijn rug.”

Gladys, een 45-jarige moeder van vier kinderen uit Guatemala, vertelt dat ze ontvoerd werd door gewapende smokkelaars nadat ze de grens gepasseerd was. Ze sprong uit hun auto maar werd opnieuw gevat. Dagenlang zat ze vast in een huis in McAllen en werd ze gedwongen tot seks met zes mannen. “Ik dacht dat ik beter gestorven was toen ik uit die auto sprong”, zegt ze.

Politiemensen aan de grens zeggen dat in veel gevallen arrestaties werden verricht en dat ze vaker willen vervolgen als ze de kans krijgen. Maar de meerderheid van de vrouwen die aangerand worden doet geen aangifte, vaak omdat de aanranders ermee dreigen hun status als immigrant bekend te maken. Soms gaan de dreigementen verder. 

Een vrouw die in 2005 herhaaldelijk onder bedreiging van een geweer verkracht was in een huis in Phoenix, zei dat haar aanrander ermee schermde dat hij haar driejarige dochter zou verkopen als ze hem aangaf. Vrouwen die wel naar de politie stappen kennen soms de naam van hun belagers niet, of weten zelfs niet waar de aanranding plaatsvond. Smokkelaars kijken erop toe dat de vrouwen niet weten waar ze zich bevinden; als ze opgepakt worden door de grenspolitie kunnen ze niet vertellen waar ze een onderkomen kregen.

De vrouwen zijn in alle opzichten machteloos. De meesten van de acht met wie we spraken, leven nu in de Verenigde Staten nadat ze een humanitair visum kregen. Ze werken in winkels, restaurants en fabrieken, maar verdienen amper iets. Hun Engels is erg beperkt. Velen hebben zelfs niet aan hun familie verteld wat hen overkomen is.

“Ze hebben weinig om zich te verdedigen”, zegt Jesus R. Romo Vejar, een advocaat uit Arizona die veel vrouwen vertegenwoordigde die het slachtoffer werden van seksuele aanranding. “Vrouwen en kinderen zonder papieren zijn de minst beschermde mensen.”

Hier zijn een paar van hun verhalen.

“ZE BONDEN ME VAST OMDAT IK NIET MEEWERKTE”

Lucy (45) werd verkracht en moest in geheime bordelen werken, eerst in Mexico, dan in McAllen, Texas.

“Toen we in het huis arriveerden, waren er veel vrouwen. Ik kon niet ieders gezicht zien, maar er waren verschillende kamers waar verschillende vrouwen met prostitutie bezig waren. Ik wilde vluchten, maar ik was bang dat ze me zouden vermoorden. Ze zeiden tegen ons: ‘Jullie hebben geen geld, je moet betalen met je lichaam.’ Nadat we de rivier waren overgestoken, zat een blanke man met tattoos ons op te wachten in een truck. Hij bracht ons naar een huis in McAllen. Toen we daar aankwamen, begon de man te praten en vertelde hij me dat ik vers vlees was. Ze wilden seks met me, maar ze moesten me vastbinden omdat ik niet meewerkte.

Lucy. Beeld NY Times

“Vroeger kon ik hier niet over praten. Ik panikeerde. Ik wilde het huis niet verlaten. Ik wilde met niemand praten. Ik dacht dat iedereen me beschouwde als een prostituee. Ik kom van een arme familie, maar het is een heel fatsoenlijke familie.

“Die kerels hebben moeders en dochters. Wat ze ons aandeden, deden ze alle vrouwen aan.”

“ELKE KEER ALS IK MIJN OGEN SLOOT, DOKEN DE MANNEN OP”

Melvin (36) werd verkracht en tot prostitutie gedwongen in een afgesloten kamer in een huis in McAllen, Texas.

“Ik weet niet hoe lang ik er gezeten heb, ik ben de tel kwijtgeraakt. Dat was ík niet meer. Toen ze me in die kamer stopten, hebben ze me vermoord. Ze kennen geen genade. Het kan hen niet schelen dat je een moeder bent, dat je een familie hebt. Ze zien iemand die niets te betekenen heeft. Ik herinner me dat ik daar was en dat ik jarig was. Ik wilde niet, niet die dag. En ik herinner me dat hij me vastgreep en me op een bepaald moment beet. Toen ik in het detentiecentrum arriveerde, had ik die beetwonden nog. Ik zei hen dat het mijn verjaardag was. Volgens hen was de verkrachting die dag een verjaardagsgeschenk.

Melvin. Beeld NY Times

“Ik probeerde drie keer me van het leven te beroven. Je kunt daar niet mee leven. En elke keer als ik mijn ogen sloot, doken de mannen op. Je douchte, je sloot je ogen, en ze waren daar. Ik wilde niet meer leven met dat in mijn hoofd. Maar ik ben er nog.”

“IK VREESDE DAT HIJ ERAAN DACHT ME TE DODEN”

V.E.M.L. (39) werd in de wildernis van Zuid-Texas verkracht door een gids van de smokkelaars. Ze werd opgepakt, vastgehouden in het detentiecentrum Hutto in Taylor, Texas, en later gedeporteerd.

“Ik wist dat zij degenen waren die me over de grens zouden krijgen, dus ik wist dat ik bij hen moest blijven. Ik heb zijn naam nooit geweten. Ik voelde me niet op mijn gemak bij hem. Hij was heel raar. Ik dacht dat hij misschien aan de drugs zat. Hij stond voortdurend op en ging weer zitten, stond op en ging weer zitten. Hij beet in mijn mond zodat ik niet kon schreeuwen. Ik vreesde dat hij eraan dacht me te doden.

V.E.M.L. Beeld NY Times

“Achteraf zei hij me dat ik me moest haasten of dat hij me anders zou achterlaten daar op de grond. De mannen in de groep begonnen te roepen: ‘Immigration! Immigration!’ Ik rende naar hen toe, want ik wilde ontsnappen. Maar toen ze me meenamen en in een auto stopten, voelde ik me wanhopig en alleen. Ik kon niet stoppen met wenen. Het waren allemaal mannetjes. Ze bleven maar vragen waarom ik weende, en ik kon het niet uitleggen.

“Toen ze me naar Laredo brachten, vertelde ik de dokter wat er was gebeurd. Hij zei: ‘Denk niet dat dit enkel jou overkomen is. Dit gebeurt bij veel vrouwen.”

“IK WILDE EEN EINDE MAKEN AAN MIJN LEVEN”

Cindy (26) en haar zoon Samuel verbleven in een onderduikadres in Mexico terwijl ze wachtten om de grensoversteek te wagen. Zij en een andere vrouw werden verkracht door een smokkelaar, en nadat ze door de grenspolitie werd opgepakt, kwam ze erachter dat ze zwanger was. Samuel is nu acht. Zijn kleine broer, aan wie Cindy de Bijbelse naam Adonai gaf, is twee.

“Toen hij de kamer binnenkwam, had hij een geweer. Hij dreef de kinderen naar buiten. Hij had een geweer en hij richtte het op mijn hoofd toen hij ons aanrandde. Eerst misbruikte hij mij, daarna misbruikte hij haar. We waren in zijn macht en we hadden het gevoel dat we niets te betekenen hadden. We konden niets doen, want hij maakte ons duidelijk dat ze ons konden doden en dat niemand er iets van zou zeggen. Pas bij de test wist ik dat ik zwanger was. Op dat moment leek het alsof ik een stempel had. Ik had een stempel door wat met me gebeurd was. De verkrachting.

Cindy. Beeld NY Times

“Ik wilde een einde aan mijn leven maken. Naar een psycholoog gaan heeft me erdoor gesleurd. Ze zei me dat we erover moesten praten, erover moesten nadenken, en dat we moesten leren ons leven weer in handen te nemen, ondanks alles wat ons was overkomen.

“Ik besefte dat mijn zoon in deze situatie een onschuldige omstander was en dat het niet zijn schuld was. Mijn twee kinderen zijn de motivatie om vol te houden. Ik dank God voor de vreugde die uit die beproeving is voortgekomen.”

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden