Zaterdag 18/01/2020

Gevestigde waarden winnen vernieuwde jeugdliteratuurprijzen

Zaterdag werden in het Kursaal van Oostende de belangrijkste Vlaamse jeugdliteratuurprijzen uitgereikt. De Boekenpauw, prijs voor de beste illustraties, was voor Tom Schamp. Bart Moeyaert ging voor de zesde keer aan de haal met de Boekenleeuw, de prijs voor het best geschreven jeugdboek.

Bij vorige edities van de Boekenleeuw- en pauw moesten de winnaars het stellen met een geldprijs van een schamele 2.500 euro. Dat bedrag werd dit jaar zomaar eventjes verviervoudigd: zowel Schamp als Moeyaert namen glunderend een cheque van 10.000 euro in ontvangst.

Beide laureaten zijn gevestigde namen, dat lijdt geen twijfel. In die zin lijkt de jury een behoorlijk 'veilige' keuze te hebben gemaakt. Maar zoals juryvoorzitter Ilse Van Hoecke het in haar openingsspeech formuleerde: "ook gevestigde waarden vinden zichzelf nu en dan opnieuw uit."

Een andere opmerkelijk statement van de jury was de vaststelling dat er in Vlaanderen een schromelijk tekort bestaat aan goed geschreven verhalen voor prentenboeken. "Onze illustratoren verdienen beter", zo klonk het. Bart Moeyaert bewees - met verve - dat het wel kan, want het gelauwerde Wie klopt daar? is een prentenboek, waarvoor Gerda Dendooven de al even krachtige tekeningen maakte.

"Dat was de grootste uitdaging", reageerde Moeyaert achteraf. "Om een sterke tekst af te leveren binnen het toch eerder strakke format van een prentenboek. Ik ben heel blij met de prijs, ook nog bij een zesde keer. Omdat ik als schrijver een ander register heb opengetrokken: meer rechttoe rechtaan, redelijk cru soms en onverbloemd. Minder herkenbaar 'Moeyaert-poëtisch', zeg maar."

Uitgepuurd proza

Wie klopt daar? is een eigenzinnig, nogal donker sinterklaasverhaal, zonder dat er ook maar één lange baard, mijter of Piet aan te pas komt. Moeyaert baseerde zich ervoor op twee oude mythische vertellingen die hij op meesterlijk wijze in mekaar heeft weten te vervlechten. De licht archaïsche woorden die hij nu en dan in de tekst heeft gesmokkeld, verwijzen naar zijn oude bronnen: "Ik had mijn bewerking al zeven jaar geleden voor het eerst geschreven, maar was toen niet tevreden.

"Wanneer uitgeverij de Eenhoorn me vroeg om het terug uit de kast te halen, was het vooral een kwestie van uitpuren. In die zin ben ik ook verheugd met de opmerking van de jury dat elke zin staat waar hij moet staan. Zo voelt het nu ook voor mij." Die jury sprak in haar rapport verder nog over "het stilistisch sterkste boek van het voorbije jaar".

De Boekenwelpen, de kleinere broertjes van de Boekenleeuw, gingen dit jaar tweemaal naar Michael De Cock, voor De brief van papa en Hannibal, en naar Gerda Dendooven voor haar tekst van het onvolprezen Takkenkind. Hoogst verbazend is wel dat Kristien Dieltiens voor haar indrukwekkende jongerenroman Kelderkind compleet naast de prijzen viel.

Het leukste abc ter wereld, het winnend boek van Tom Schamp voor beste illustraties, is net als Wie klopt daar? het resultaat van een lang rijpingsproces. "De beelden die erin staan gaan eigenlijk al vijf jaar met me mee", vertelt Schamp. "Ik had ze eerder al verwerkt in een boek voor een Franse uitgeverij, en later, in een aangepaste vorm voor een Duitse versie. Elke nieuwe fase leverde nieuwe dingen op."

Vijf jaar geleden won Schamp de Boekenpauw een eerste keer, en ook dit jaar had de Brusselse illustrator duidelijk goud in handen. Met Het leukste abc ter wereld schrijft hij zich in in een lange traditie van alfabetboeken, waarbij elke letter op een speelse en visuele manier tot leven komt: de A is de Eiffeltoren, de B is een beer, de G een kromme banaan enz.

Een prentenboek waar eerste lezers zeker van zullen smullen door de rijke vormentaal. Maar net zo goed kunnen volwassenen er plezier aan beleven, dankzij de verrassende woordspelletjes, visuele grappen en de mooie interactie tussen tekst en beeld. De combinatie van grenzeloze fantasie én typografische eenvoud maakt van Het leuksteabc ter wereld zonder twijfel een hoogtepunt in het oeuvre van deze productieve tekenaar.

Twee andere tekentalenten mochten naar huis met een Boekenpluim, een eervolle vermelding is dat ter waarde van 1.000 euro. In de categorie 'geïllustreerd kinder-en jeugdboek' ging de eer naar Sabien Clement, voor Mijn oma is van peperkoek. Debutant Mattias De Leeuw ontving een Boekenpluim voor zijn aanstekelijke woordeloze prentenboek De steltenloper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234