Zaterdag 07/12/2019

F-35

Gevechtsvliegtuig van de toekomst telt na 17 jaar ontwikkelen nog 263 tekorten

Een F-35 van Lockheed Martin. Beeld AFP

De F-35 telt volgens de testdirectie van het Pentagon nog altijd 263 ernstige tekortkomingen. Waar loopt het allemaal fout?

1. Boordkanon mist doelwitten

“Het ingebouwde boordkanon van de F-35 A (de versie die België overweegt te kopen, MR) heeft consistent gronddoelen gemist tijdens lage scheervluchten”, leest het rapport. “Precisietesten toonden aan dat het wapen in de lengte en naar rechts afweek, een ontoereikendheid die door de programmaleiding en vliegtuigbouwer Lockheed Martin wordt onderzocht.”

In het begin van vorig jaar doken ook al problemen op met de synchronisatie tussen het vizier van de hightechpiloothelm en het kanon. “Het beeldscherm was rommelig, en viel traag te stabiliseren.”

2. Problemen met precisiemunitie

Piloten kunnen er ook nog niet volledig op vertrouwen dat hun precisiemunitie op het juiste doel zal belanden. De huidige software stelt ze wel in staat om de exacte gps-locatie van het doelwit te versturen naar de bommen, maar ze kunnen vooralsnog “niet vanuit de cockpit nagaan of de juiste coördinaten in het bom-geheugen zitten”, terwijl deze dubbele controle in conflictsituaties verplicht is.

Met de luchtraketten, waarmee vijandelijke tegenstrevers moeten kunnen worden neergehaald, zijn er ook nog “meerdere problemen”. Zo loopt de integratie van de veelgebruikte AMRAAM-raket moeizaam, door “tekortkomingen met de controle en beeldschermen, wat de gevechtsmogelijkheden van de F-35 beperkt". 

Nog een ander obstakel: als er op lage hoogte met zeer hoge snelheid wordt gevlogen ontstaan “te hoge temperaturen in het wapenruim”, waardoor de piloot met bommen aan boord trager moet vliegen (om accidentele explosies te voorkomen).

Lees ook: F-35 schiet nog altijd niet in de roos: slecht testrapport voor mogelijke opvolger F-16

3. Cyberveiligheid krijgt nog onvoldoende

“Cyberveiligheidtesten toonden in 2017 aan dat sommige kwetsbaarheden, die tijdens eerdere testperiodes vastgesteld werden, nog niet opgelost werden”, schrijven de testcontroleurs.

Cyberveiligheid is nochtans essentieel voor de F-35, dat als gevechtsvliegtuig van de vijfde generatie een ‘vliegend computernetwerk’ is. Zo wisselt de F-35 via ‘sensorenfusie’ data uit met alle gelijke toestellen in de buurt, waardoor piloten hun blik verruimen tot ‘360 graden en over de horizon’. Daarom moeten soft- en hardware – zowel van elk toestel als van grondservers van waaruit ze data voor logistiek en gevechtsmissies inladen – feilloos werken en afgeschermd zijn voor pakweg Russische hackers. 

Bij het testen van de laatste, intussen al 31ste software-versie van de F-35 zaten er nog altijd gaten in de firewall. “Meer testen zijn nodig om de cyberveiligheid van het vliegtuig en het ondersteunende logistieke systeem te beoordelen", waarschuwt het rapport, "en om te bepalen of, en in welke mate, kwetsbaarheden F-35-data hebben aangetast”.

4. Manke communicatie met grondtroepen

De communicatie tussen de piloot en grondtroepen, wanneer deze tijdens gevechten luchtsteun nodig hebben, blijkt mank te lopen. Zo is de kwaliteit van de beoogde video- en datalink tussen grondbegeleiders en piloten nog steeds van “slechte betrouwbaarheid”.

De F-35-software is ook nog altijd niet in staat te berekenen wanneer een afgevuurde bom het doelwit zal raken, een groot probleem voor bevriende troepen die dit precies moeten weten om te vermijden dat ze zelf gevaar lopen.

5. Ontbreken van realistische missiedata

De F-35's zijn slechts inzetbaar als hun boordcomputers realistische gegevens over een verdediging- of oorlogsgebied hebben ingeladen. Ook voor zijn Stealth-capaciteit, waarmee de F-35 'onzichtbaar' blijft voor radars, zijn deze ‘Mission Data Loads’ (MDL) erg belangrijk. Ze berekenen de perfecte route doorheen de vijandelijke luchtafweer, herkennen bevriende en vijandelijke vliegtuigen in de buurt en hebben een precies beeld van militaire doelen en te vermijden burgergebieden.

Maar de missiedata voor F-35’s die in september 2017 van de band rolden bleken moeilijk hanteerbaar of onvolledig. Daarom zou het volgens de testcontroleurs een "risico" zijn als ze nu "gebruikt worden in gevechten om ze te testen”.

De oorzaak zijn vertragingen in het zogeheten ‘Reprogramming Lab’, dat correcte data over oorlogsgebieden moet leveren. Hun nieuwe missiedata zijn pas ten vroegste eind dit jaar klaar, veel later dan gepland. Om te trainen is er ook een nijpend gebrek aan ‘signaalgeneratoren’ – radars die gevechtssimulaties doorsturen naar de piloten.

Na 17 jaar ontwikkeling heeft het F-35-programma dus nog veel werk voor de boeg mocht het landen als België binnen enkele jaren toestellen willen leveren die volledig getest én goedgekeurd zijn voor operaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234