Zondag 20/09/2020

Gevangenis

Gevangenen 22 uur per dag op cel in Sint-Gillis

De binnenplaats van Sint-Gillis. Een balletje trappen of een wandelingetje kan nog net. Alle andere activiteiten zijn afgeschaft.Beeld © belgaimage

In de gevangenis van Sint-Gillis moeten de gedetineerden het al maanden zonder hulp- en dienstverlening doen. Het resultaat: gedetineerden zitten vaak tot 22 uur per dag op cel. 'Een schande', klaagt de Commissie van Toezicht aan.

Voor de gedetineerden in de gevangenis van Sint-Gillis zijn het eentonige dagen. Sinds 30 juni is alle hulp- en dienstverlening er afgeschaft. Het gaat dan bijvoorbeeld om opleidingen, groepstherapie, alfabetiseringscursussen, sport of culturele activiteiten. Wandelen op de binnenplaats kan wel nog, maar verder zitten de meeste gevangenen noodgedwongen 22 uur per dag op een cel van 9 vierkante meter. Een cel die ze bovendien vaak moeten delen met een andere gevangene.

In een opiniestuk in deze krant klaagt de Commissie van Toezicht de wantoestand aan. 'De deur dicht en de sleutel weg?', vraag de Commissie zich moedeloos af. Dat orgaan telt twaalf leden en gaat na of de rechten van gedetineerden gerespecteerd worden.

"Sinds juni hebben we hier ongelofelijk veel klachten over gekregen", zegt criminoloog An-Sofie Vanhouche (VUB), die in de Commissie zetelt. "Oorspronkelijk zou het enkel tijdens de zomermaanden zijn, maar nu laten ze ons weten dat de hulp- en dienstverlening zeker tot en met februari niet doorgaat. Dat is heel erg problematisch."

Voor de re-integratie van gevangenen zorgt het hoe dan ook voor problemen. Gedetineerden die aan de rechter moeten bewijzen dat ze cursus x of opleiding y hebben gevolgd om vervroegd vrij te komen, kunnen niet anders dan geduldig wachten tot de activiteiten opnieuw van start gaan.

Personeelsgebrek

Besparingen en een gebrek aan personeel verklaren de beslissing van de directie. Cipiers die opstappen worden niet vervangen en voor nieuw personeel is geen geld. Zodoende kan de veiligheid voor de groepsactiviteiten niet meer gegarandeerd worden en gaan ze bijgevolg niet door.

"Het is niet dat we dit met plezier doen", verzekert Laurent Sempot, woordvoerder van het Gevangeniswezen. "Er is nu eenmaal een serieus personeelstekort. Door de besparingen zijn alle rekruteringen geblokkeerd. Dat heeft de regering zo beslist."

Ook in andere gevangenissen gebeurt het dat activiteiten wegvallen door een gebrek aan personeel, al is het volgens Sempot enkel in Sint-Gillis dat alles is afgeschaft. Dat de besparingen de gevangenissen in ons land parten spelen, is inmiddels geen geheim meer. Deze week nog legden de cipiers van de gevangenis van Antwerpen het werk neer uit frustratie over het personeelstekort.

"We proberen de besparingen zo goed mogelijk op te vangen", zegt Sempot. "Maar dat neemt tijd in beslag. Zeker in Sint-Gillis is het niet evident omdat er een heel groot personeelsverloop is. Ik kan niet verzekeren dat het tegen volgende week opgelost zal zijn."

Problematisch, want de wet bepaalt dat gevangenen recht hebben op hulp- en dienstverlening. "Het is duidelijk dat de rechten van gedetineerden hier worden geschonden", zegt Vanhouche. "In principe kunnen ze hiervoor naar de rechter stappen."

Iets wat het Vlaams departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin bevestigt. "Dienstverlening is een grondrecht voor gedetineerden", zegt woordvoerster Sabine Jakiela. "Wij hebben alle begrip voor de moeilijke werkomstandigheden van het penitentiair personeel, maar we hopen dat er snel een globale oplossing komt."

Oplossing zoeken

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) heeft een brief geschreven aan federaal minister van Justitie Koen Geens (CD&V) om de zaak aan te kaarten. Vandeurzen dringt er bij zijn partijgenoot op aan om de activiteiten zo snel mogelijk laten te herstarten. Aan de Commissie van Toezicht liet Geens weten dat de schrapping een noodzakelijke maatregel was, ingegeven door de besparingen. De minister zegt al sinds juli een oplossing te zoeken en dat er nog altijd intens overleg is met alle partners. Alleen zijn voorlopig nog niet alle voorwaarden vervuld om het regime weer normaal te laten verlopen.

Zijn kabinet laat wel weten dat er voor het hele gevangeniswezen twintig nieuwe personeelsleden kunnen starten om noden daar op te vangen daar waar ze het meest dringend zijn. De aanwerving van die mensen is volop bezig. En aantal van hen zal starten in de gevangenis van Sint Gillis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234