Maandag 20/01/2020

Gevangen tussen de auto en het vliegtuig

Achter de tuin van Hélène groeien bergen en voor de deur van Jean raast de ringweg. Hun straat is vernoemd naar een oud-strijder - Eugène Blairon - en vechten, dat gaan ook zij doen, de inwoners. Tégen de expansie van de luchthaven en die van de Ring.

"Awel, mijn Hummeltjes, die strijden ook mee!" Hélène Tuytschaevers is weduwe, maar ze is niet alleen. In de woonkamer in Diegem staat een leger beeldjes. Alleen de bajonet ontbreekt. In een glazen wandkast, rijen dik: Hummelbeeldjes, geïnspireerd op de tekeningen van Bertha Maria Innocentia Hummel, een kloosterzuster uit Beieren.

Hélène: "Hela kameraad, geld waard, mijn Hummeltjes." Maar of een peloton aan porselein is opgewassen tegen de dijkgravers van Brucargo, het vrachtvervoer van Brussels Airport? Hélène: "Maar ik zeg u: ik verhuis niet nog een keer. Vergeet het."

Drie keer al werd ze onteigend, Hélène. En ook nu hangt een schaduw boven haar stulp, in de Eugène Blaironstraat. Letterlijk. Achter haar tuin, een paar tientallen centimeter voorbij het metalen hek, is een berg gerezen. Een dikke dijk aarde, net langs de 22 rijhuizen opgespoten, afgelijnd, als een spuitzak vol puree. Een talud van Brucargo.

Marginalen

Karlien De Wilde, buurvrouw van Hélène, daverde een paar weken geleden naar de rand van haar bed. De nachtjapon nog om de lenden dokkerde Karlien richting het raam van de slaapkamer, schoof het gordijn opzij en zag voor haar het almachtige oprijzen van een berg natte, chocoladebruine aarde. En jawel, ze schrok zich rot.

"Wat wisten wij? Dat Brucargo ging uitbreiden. Tot in de buurt van onze huizen, ja. Maar een berg, grenzend aan de tuin? Niemand wist dat."

Het is mooi zichtbaar van op de Brusselse Ring. De Eugène Blaironstraat, een wat zielloze straat van rijhuizen. Netjes neergepoot, in verschillende kleuren. Als was het de Dorpsstraat in Monopoly. Met daarachter de berm aarde. Dat Brucargo zinnens was uit te breiden, dat wisten ze in Diegem. Dat het monster zo dicht zou komen, dat wisten ze niet. En er zijn nog dingen die ze niet weten. De Brusselse Ring, wat is de Vlaamse regering eigenlijk zinnens met het fileprobleem?

Jan - "zeg maar Jean" - Van Der Meeren woont al 57 jaar aan de blinde rand van Diegem. Eerst aan de ene kant van de straat, "maar toen kwam de Ring, in '68", dus hop, verhuisd naar de andere kant. "Het was van moeten."

Van Der Meeren - en ex-werfleider - snoert zijn lederen vest dicht, stropt de sjaal wat strakker en kijkt voor zich uit: "Dit heb ik nog niet veel meegemaakt." Hélène vult aan: "En pas op, de Jean kan het weten, hij was werfleider in Algerije en Saoedi-Arabië. Meneer hier heeft paleizen gebouwd man, paleizen!"

Jean: "Maar bon, nu bestaat de kans dat de ganse boel hier verdwijnt als de regering binnenkort beslist om de Ring verder uit te breiden. Een tunnel, een viaduct, een weet-ik-veel, het resultaat zal het volgende zijn: een brief in de bus, 'Meneer en mevrouw, u wordt onteigend.'"

Een catch-22 dus, in Diegem. De pushende luchthaven achteraan en de pruttelende ringweg vooraan. De Blaironstraat zit gekneld, een presse-papier in een juridische mallemolen. "Een eiland is het", zegt Hélène. "Raar hé."

Groen wordt grijs

Tot daar aan toe, zegt Karlien: "Maar een beetje menselijkheid kan geen kwaad. En correcte informatie. Kan er ons iemand uitleggen wat er met ons staat te gebeuren? Niemand die wist dat die berg zo dicht zou liggen, die zogenaamde talud. En niemand die ons iets zegt over de Ring hier voor de deur."

"Er wonen in onze straten mensen van verschillende landen en die spreken verschillende talen. Die weten begot niet wat er te gebeuren staat. Zeg, wij zijn geen marginalen hé. En de gemeente? Ach, die weten ook dat ze een pak meer belastinggeld zullen innen. Die helpen niet. We kunnen alleen hopen."

Aan de voordeur stoomt een truck voorbij, sluipverkeer, en aan de achterdeur weerklinkt de machinale graafzucht van de bulldozers. En de Hummeltjes, die trillen op hun benen.

Karlien ontvouwt het architectenplan. Wat tot voor kort een 'woonzone met landelijk karakter' was is nu verworden tot een 'specifiek regionaal bedrijventerrein voor luchthavengebonden bedrijven.' Groen wordt dus grijs. Rond hun oren rijzen er bergen en gebouwen, het enige dat daalt is de prijs van hun eigen huis. Karlien kreeg het al te horen: 'Ge gaat goed geld verdienen daarmee'.

Maar Karlien, die stak al een pak centen in de renovatie van haar huis, in 2010, toen ze het huis kocht. En neen, ze wist niet dat Brucargo zou knabbelen aan het comfort. Verkopen is nu haast onmogelijk. Want niemand wil de adem van het vliegtuig in de nek en het puffen van de auto's in het gezicht. Vergeet het. Dat er nu een huis te koop staat in de Blaironstraat is geen vlucht vooruit van een bange mens. Neen, het is een sterfgeval. En de familie krijgt het huis niet kwijt.

Hélène rondt af. Ze trekt haar botten aan, knipoogt naar de Hummeltjes en zegt het nog eens klaar en duidelijk: "Schrijf maar op, ik ga hier niet weg."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234