Donderdag 04/03/2021

Soul

Gevallen engel D'Angelo vliegt weer

null Beeld rv
Beeld rv

Hallelujah! Op de valreep valt er nog dit jaar nieuw werk van D'Angelo uit de lucht. Net geen vijftien jaar na zijn laatste studioplaat beleeft de legendarische soulzanger vandaag zijn verrijzenis met 'Black Messiah'. Zijn derde plaat volgt op een woelig en levensbedreigend parcours.

Maart 2010. Soulzanger D'Angelo wordt in de hoerenbuurt van New York aangehouden, nadat hij een politieagente veertig dollar heeft toegestoken voor een pijpbeurt. Wist hij veel dat die flik zich in West Village undercover voordeed als prostituee. Michael Archer, zoals D'Angelo echt heet, tuinde er met open ogen in. Maar daar eindigen de problemen niet voor de dan 36-jarige zanger. De arm der wet graait kwansuis in het handschoenkastje van zijn luxewagen, en treft meer dan twaalfduizend dollar cash aan. D'Angelo mag dan niet berooid ogen met zo'n hoop bankbiljetten, maar aan lagerwal raakte hij duidelijk wel.

Wanneer het nieuws de wereld rondgaat, zuchten fans maar weer eens diep. Het is de zoveelste onheilstijding over hun gevallen engel. In de jaren negentig werd D'Angelo gelauwerd als enige waardige troonopvolger voor Marvin Gaye en Prince. Maar na zijn magistrale tweede plaat Voodoo in 2000 duikt de getalenteerde soulprins nog slechts sporadisch op in de media. De ene keer na een arrestatie voor het bezit van marihuana en cocaïne, dan weer omdat hij betrapt wordt op het rijden onder invloed én zonder rijbewijs.

In 2002 krijgt hij tot overmaat van ramp ook nog eens pepperspray in zijn ogen tijdens een worsteling met de politie, na een geval van road rage. Een onbekende vrouw wees hem in een tankstation op zijn levensgevaarlijk rijgedrag. De zanger dient haar van repliek door een vette fluim in haar gezicht te mikken.

null Beeld rv
Beeld rv

The naked guy

Jaren later zal een journalist bij hem over de vloer komen, in de hoop een stuk te schrijven à la 'Hoe zou het nog zijn met D'Angelo?' Niet zo best, zo blijkt. In de zetel vegeteert een "vervaarlijk opgezwollen" zanger. D'Angelo blijkt nog een schim van de strakke spierbundel die in 2000 voordien alle magazine-covers haalde, nadat de spraakmakende 'naaktclip' bij 'Untitled' de wereld rondging. Die striptease deed hij naar eigen zeggen om de essentie van zijn muziek, de soul dus, zichtbaar maken. Helaas wordt dat niet door iedereen zo spiritueel opgevat: D'Angelo krijgt de koosnaam the naked guy mee en schopt het tegen wil en dank tot sekssymbool. De soulprins van weleer wordt gek. In de eerste helft van de jaren nul is hij een paranoïde kluizenaar geworden, die lijdt aan vraatzucht en zich verliest in een roes van alcohol en drugs. Zijn iconische lichaam takelt in snel tempo af, en zijn stem verdwijnt van het toneel.

Niet dat er helemaal niéts verscheen. Zo was er zijn P-funkversie van Soundgardens 'Black Hole Sun', net als een tiental collaboraties met Raphael Saadiq, Roy Hargrove, The Roots, Common en Mark Ronson. Maar op een glimp van nieuw solowerk is het wachten tot 2012, bij zijn comebacktour. Toch steken opnieuw zorgen de kop op wanneer D'Angelo in augustus 2013 opgenomen moet worden in een ziekenhuis. Een persverklaring van zijn management blijft verdacht vaag over de precieze toestand van de ster die een jaar eerder aan zijn comebacktour begon. Zo moet de zanger een reeks concerten afzeggen wegens 'onfortuinlijke omstandigheden' en zou zijn ziekte 'ernstig' zijn. De fans zuchten wéér diep. Ze herinneren zich dat D'Angelo eerder al diep in de ogen van zijn Maker keek.

In 2005 was het immers bijna gedaan voor de soulsater. Dat jaar vliegt zijn Hummer tegen een hek, waarop de wagen driemaal over de kop gaat. Een katapultworp doorheen de voorruit overleeft D'Angelo: volgens sommigen omdat zijn lichaam helemaal in rust verkeert door overmatig drankmisbruik. Hij breekt alleen alle ribben aan de linkerkant van zijn lichaam - een schijntje in vergelijking met de doodsmak die zijn carrière maakt. Op dat ogenblik heeft D'Angelo er namelijk al twee mislukte opnames in rehab opzitten. Telkens wanneer zijn behandeling erop zit, gaat hij linea recta naar een slijterij om in te pilsen.

null Beeld rv
Beeld rv

Bij de pinken

Negen jaar later na zijn bijnadoodervaring lijkt de drankduivel toch bezworen. Vandaag klopt de gevallen D'Angelo het stof van zijn vleugels met de comebackplaat Black Messiah. Daarop blijkt zijn engelachtige stem zelfs behoorlijk intact gebleven, al hebben de apenjaren enige vat gehad op zijn strottenhoofd. Zijn stem wringt af en toe, klinkt ook rauwer.

Toch is D'Angelo duidelijk meer dan ooit bij de pinken. Hij verwijst naar de held in blote bast van 'Untitled' ("I been wondering if I can ever again / So if you're wondering about the shape I'm in / I hope it ain't my abdomen that you're referring to") en valse vrienden ("Friends who turn their backs on you / reminiscing over what you've been missing"). Maar hij kijkt ook om zich heen, en zingt over de tijden waarin we leven: "All we wanted was a chance to talk / instead we only got outlined in chalk", klinkt het bijvoorbeeld, in dezelfde maand waarin Amerika op zijn achterste poten staat door dodelijk politiegeweld. Voor die teksten liet hij zich bijstaan door rapper Q-Tip en Kendra Foster van Funkadelic, maar toch worden veel songs aan de zanger alleen toegeschreven.

Percussieve ruggengraat

De songs op 'Black Messiah' gaan verder opvallend vaak te leen bij Sly Stone, nog zo'n getroebleerd zwart genie. Maar net zo goed hoor je hoe D'Angelo aansluiting zoekt en vindt bij Prince ('Sugah Daddy'!), George Benson of de hiphopproducties van J Dilla. Vooral de percussieve ruggengraat van de plaat is opmerkelijk: drummer Questlove noemde de beats eerder al "dronken", waarmee hij klaarblijk verwees naar de schichtige ritmes, die hard, scherp en venijnig klinken, ten opzicht van warme, diepe funkbassen.

Questlove, drummer van The Roots én van D'Angelo's backingband tijdens de Voodoo-tour, had kennelijk ook een serieuze hand in deze plaat. Hij bleef al die jaren dan ook een boezemvriend. Hij gelooft dat de lotgevallen van de soulzanger onvermijdelijk waren voor een "zwart genie". Volgens hem werd D'Angelo verlamd door zijn eigen perfectionisme. De artistieke en commerciële verantwoordelijkheid die hij voelde, en zijn opgelegd isolement als kersverse wereldster, werden hem te veel. "Die geschifte psychologische stopreflex verhindert artiesten om door te gaan op hun élan. Het is een soort zelfsabotage-stoornis."

Questlove loodste D'Angelo evenwel ook uit zijn isolement: "Ik vertelde hem dat hij egoïstisch was, en muziekliefhebbers alle zuurstof ontzegde die ze nodig hebben om te ademen. Wanneer 'D' begint te zingen, is alles weer goed met de wereld."

'Black Messiah' is net verschenen bij RCA/Sony, te beluisteren via Spotify en te koop via iTunes. D'Angelo speelt op 7 maart in Vorst Nationaal

Wie is D'Angelo?

• Echte naam: Michael Eugene Archer (40)
• Amerikaanse R&B en neo-soulzanger.
• Bekendste hits: 'Untitled (How Does It Feel)' (2000), 'Lady' (1996), 'Brown Sugar' (1995), 'Cruisin'' (1995).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234