Donderdag 14/11/2019

Gevaarlijke simplismen over 60 jaar Israël

De etnische zuivering van Palestina erkennen zou het begin zijn van de daadwerkelijke transformatie van het conflict, en zou de Israëlische maatschappij verzoenen met de misdaden die ze heeft begaan

Bilal Benyaich en Ico Maly dienen Mark Eyskens van repliek

@5 INFO Opinie:Bilal Benyaich en Ico Maly zijn de hoofdredacteurs van respectievelijk het interculturele platform Kif Kif Journalistiek en Kif Kif Mediawatch.@4 DROP 2 OPINIE:De redactie van Joods Actueel reageerde vorige week met een bijdrage van Mark Eyskens, over de zestigste verjaardag van Israël, op het daags voordien verschenen stuk van Lucas Catherine (DM 8/5 en 9/5). Volgens Eyskens is het allemaal heel simpel: Israël is een verlichte democratie die onze onvoorwaardelijke steun moet krijgen. Een sterk staaltje zionistische propaganda die de realiteit verdraait en de desastreuze realiteit verdoezelt.

Een ondertussen klassiek geworden retorische strategie is de critici van het Israëlische beleid te bestempelen als antisemieten. Een effectieve strategie, die het toelaat voorbij te gaan aan alle empirisch gestaafde kritiek op het Israëlische beleid. Tevens impliceert Eyskens dat het verzet en/of terrorisme door activistische Palestijnen ingegeven is door antisemitisme, en niet door verzet tegen de illegale bezetting, kolonisatie en opsluiting in ommuurde enclaves. Nochtans stelde ook het vermaarde The Economist dat de Palestijnse volksopstand een antikoloniale strijd is in de zuiverste vorm. De verwijzing naar "het antisemitisme dat her en der weer de kop opsteekt", in een tekst die gepresenteerd wordt als een reactie op het stuk van Lucas Catherine, is dan ook geen toeval. Impliciet is de boodschap duidelijk: het stuk van Catherine is net zoals het Palestijnse verzet antisemitisch van aard en behoeft dan ook geen verdere commentaar; Israël is immers een baken van beschaving.

In navolging van de toonaangevende joodse historicus Tony Judt stelde Catherine nochtans terecht dat geen land kan pretenderen een democratie te zijn en gelijktijdig etnische uitsluiting te praktiseren. Daarover horen we echter niets. Hoog tijd om enkele feiten op te lijsten die de gevaarlijke simplismen van Mark Eyskens naar de prullenmand verwijzen.

De koloniale onderneming Israël werd gebouwd op de ruïnes van een bloeiende Palestijnse samenleving in het mandaatgebied Palestina. De Nakbah - of totale verwoesting van die samenleving - was een rechtstreekse vertaling van het zionisme in zijn doel om van Palestina een exclusief joodse staat te maken. 531 dorpen werden verwoest, 800.000 mensen werden verdreven en al hun bezittingen en huizen geconfisqueerd. De geboorte van de vluchtelingenkwestie was een feit.

Twintig jaar geleden werd die etnische zuivering van Palestina 'ontdekt' door een rist vooraanstaande Israëlische historici: Simha Flapan, Benny Morris, Avi Schlaïm, Ilan Pappe, Zeev Sternhell en Tom Segev. Zij doken in de vrijgegeven staatsarchieven en kwamen tot de bevinding dat de hele geschiedschrijving omtrent het ontstaan van Israël - "een land zonder volk, voor een volk zonder land" - een grote mythe was. De Palestijnen werden massaal verdreven en "it never stopped, it is still going on", zoals Pappe ons herhaaldelijk en persoonlijk uit de doeken deed tijdens een ontmoeting in het mooie Haifa in 2005.

Eyskens stelt dat een tweestatenoplossing enkel een doelstelling kan blijven "als de Arabische landen vrede sluiten met Israël". Pro memorie: in 2002 bood de Arabische Liga de volledige normalisering van de betrekkingen met Israël aan in ruil voor de creatie van een Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever en Gaza, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad en een oplossing van het Palestijnse vluchtelingenprobleem. In ruil voor de toepassing van het internationaal recht dus. Sharon en Olmert weigerden rond de tafel te zitten en antwoorden daarop steenhard met de constructie van een afscheidingsmuur op Palestijns land en de moord op ondertussen 4.678 burgers, van wie een kwart minderjarig was.

Het uitblijven van goodwill bij de Israëli's bracht de Arabische leiders in februari op het punt dat ze aankondigden het aanbod te zullen intrekken, en de tweestatenoplossing als voorbijgestreefd te beschouwen als... een gebaar om het vertrouwen op te bouwen van Israëlische zijde zou uitblijven. Anders gezegd: de Israëli's hebben nooit de kans gemist om een kans te missen.

Toen we vorige week de Israëlische schrijfster Susan Nathan interviewden, formuleerde ze de balans van zestig jaar Israël en het zionisme glashelder: "Het is gewoon niet leefbaar om een samenleving te blijven steunen op basis van een politieke ideologie die geen plaats meer heeft in de moderne wereld."

Iedereen die het conflict volgt, weet dat de kans op slagen van een tweestatenoplossing met een leefbare Palestijnse entiteit nog nooit zo dicht bij het nulpunt heeft gezeten. Niet voor niets zijn zowel de stemmen in Israël als in de Palestijnse gebieden en daarbuiten die pleiten voor een seculiere, democratische staat voor alle volkeren in historisch Palestina prominenter dan ooit.

Binnen onafzienbare tijd zal er een strijd losbarsten in Israël en de Palestijnse gebieden voor gelijke burgerrechten én niet meer voor een 'staat' op enkele ommuurde enclaves. Dat is iets wat de viceburgemeester van Jeruzalem, Meron Benvenisti, vijf jaar geleden reeds wereldkundig maakte in Haaretz.

Het niet vermelden van de Nakbah door Eyskens is tekenend. De etnische zuivering van Palestina erkennen zou het begin zijn van de daadwerkelijke transformatie van het conflict, en zou de Israëlische maatschappij verzoenen met de misdaden die ze heeft begaan. De Israëlische oud-parlementsvoorzitter Avraham Burg verwoordt het treffend in zijn recente boek Vaincre Hitler: "Pour moi, depuis la Shoah, il n'existe plus de judaïsme génétique mais seulement un judaïsme de valeurs. (...) Les méchants, les occupants ne sont pas mes frères."

Het negentiende-eeuwse kolonialisme pur sang van Eyskens dat zich uit in het ophemelen van een apartheidsregime is een ware blamage voor een bestuurder van een van de beste denktanken op aarde - The International Crisis Group (ICG). We raden hem dan ook aan om de analyses en aanbevelingen van het ICG omtrent dit conflict er op na te slaan om het verder verkopen van onzin te vermijden.

Velen van onze Israëlische en Palestijnse vrienden van dezelfde generatie zijn alvast klaar om in één seculiere, democratische staat te leven, nu nog de rest.

@5 INFO Opinie:De volledige versie van deze tekst kunt u raadplegen op kifkif.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234