Zaterdag 19/06/2021

Gevaarlijk stralend goedje op 220 meter diepte

Na ruim dertig jaar onderzoek besluit de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en Verrijkte Splijtstoffen (NIRAS) dat hoogradioactief afval op lange termijn het best in diepe kleilagen wordt geborgen. Wat betekent dat precies?

Wat is hoogradioactief en langlevend radioactief afval?

Nucleair afval met een hoge radioactieve straling en/of een lange halveringstijd. Dat laatste slaat op de tijd die duurt tot het afval de helft minder radioactief is. Voor sommige stoffen zijn dat decennia of millennia. Het gaat om splijtstoffen, plutonium, uranium en mox (een nucleaire brandstof). 'Categorie B' is laag- of middelactief afval met een lange halveringstijd, vooral afkomstig uit installaties die brandstof aanmaken voor kerncentrales. In de toekomst zal bijna een kwart hiervan afkomstig zijn van de ontmanteling van kerninstallaties die niet meer gebruikt worden. 'Categorie C' is hoog en zeer hoog radioactief afval. Het bevat grote hoeveelheden radioactieve elementen met lange levensduur. Het gaat om 1 procent van al het radioactieve afval.

Wat betekent de keuze het ondergronds te bergen?

Het afval op ongeveer 220 meter diepte in een weinig verharde kleilaag bergen is een definitief en sluitend systeem volgens de NIRAS. Voordelen die het opsomt zijn dat het afval dan eindelijk volledig afgesloten is van mens en milieu en dat de kleilaag in de regio Dessel-Mol aan de strengste eisen voldoet, zoals schokbestendigheid en waterdichtheid, niet barst en al 35 miljoen jaar stabiel is.

Wat zijn de nadelen?

Volgens de milieubeweging is de geologische stabiliteit niet overtuigend aangetoond en zijn er rapporten die aangeven dat aardbevingen in de toekomst niet uit te sluiten zijn. Nog problematischer acht ze dat niet is bewezen dat het effect van de warmte die de stoffen in die klei zullen afgeven geen obstakel vormt. Hoe goed de stoffen ook verglaasd en ingepakt zijn, niemand weet wat het resultaat is als die zware hittebronnen al die tijd op hun verpakking kunnen inwerken.

Zijn er andere opties?

Bovengrondse opslag in speciale bunkers voortzetten. Dat vereist bewaking, controle en herstel van de gebouwen. Een onbepaald aantal opslagfases waarbij op het einde van de levensduur van de opslaginstallaties (tussen 100 en 300 jaar), het afval wordt overgebracht naar nieuwe installaties. Die optie verzekert permanente controle. Berging in containers op de zeebodem kan ook in theorie, maar internationale verdragen verbieden dat. Berging in de ijskap waarbij het afval in de ijslaag wordt opgenomen is ook verboden. In de ruimte schieten: de risico's van een mislukte lancering zijn te groot.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234